ΚΡΗΤΗ

Η σεισμικότητα της Κρήτης διαμέσου των αιώνων

Σεισμός Κρήτη: Οι δύο Αρμαγεδδώνες των 8 Ρίχτερ που σήκωσαν το νησί 9 μέτρα  και ισοπέδωσαν Αίγυπτο και Τυνησία | Έθνος

Στην παγκόσμια ιστορία έχει καταγραφεί ένας τεράστιος αριθμός σεισμών. Πολλοί από αυτούς κατέστρεψαν πόλεις και χωριά, όμως όσο μεγάλη κι αν ήταν η καταστροφή, κανένας σεισμός δεν στάθηκε ικανός να σταματήσει την εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού. Τα κτίρια ξαναχτίστηκαν, οι δρόμοι ξαναφτιάχτηκαν και όλοι απέκτησαν εμπειρίες για μια μελλοντική αντιμετώπιση των σεισμών.
Στη μακρόχρονη ιστορία του τόπου μας έχουν καταγραφεί χιλιάδες σεισμοί. Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση από πλευράς σεισμικότητας στην Ευρώπη και την έκτη παγκοσμίως. Δεν πρέπει λοιπόν να μας φαίνεται παράξενο που οι σεισμοί στη χώρα μας γίνονται με μεγάλη συχνότητα και ένταση και πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε ότι αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας.

Οι μεγαλύτεροι καταγραμμένοι ιστορικά σεισμοί στην Κρήτη στο πέρασμα των αιώνων, όπως καταγράφηκαν από ιστορικούς, περιηγητές και σύγχρονους σεισμολόγους.

giphy
η κίνηση των ουρανοξυστών στο Τόκιο στην δόνηση των 9R

Σαν αρχή των γνωστών καταστρεπτικών σεισμών η έρευνα ξεκινάει από το 368 π.χ .

368 π.Χ. Μ = (7.7R) Κρήτη.
Κατά τον Dapper και οι 100 πόλεις της Κρήτης καταστράφηκαν από το σεισμό, ενώ κατά τον Πλίνιο, 60 από αυτές τις πόλεις έπαθαν τεράστια καταστροφή. Ο σεισμός έγινε έντονα αισθητός σε μεγάλη έκταση (Σταυράκης 1890, Sieberg 1932 B).
267 π.Χ. Μ = (7.0R) Κρήτη.
255 π.Χ. Μ = (6.8R) Κρήτη .
55 μ.Χ. Μ = (7.2R) Κρήτη Ο σεισμός κατέστρεψε πολλές πόλεις της Κρήτης και από την επιδημία που ακολούθησε προκλήθηκαν θάνατοι (Siebert 1932).
66 μ.Χ. Μ = (7.0 R) Ηράκλειο Ο Γεωργιάδης (1904) τοποθετεί το σεισμό το 62 μ.Χ και παραθέτει αποσπάσματα από το Φυλόστρατο όπου αναφέρεται ότι στο Λεβιναίο ιερό (ναός του Ασκληπιού στη νότια ακτή της Κρήτης που σήμερα λέγεται Κεφάλα), ενώ γινόταν συζήτηση μεταξύ του Απολλωνίου και των ιερέων του Ναού γύρω στο μεσημέρι έγινε σεισμός που συγκλόνισε ολόκληρη την Κρήτη.Μερικοί άνθρωποι που ήρθαν από βόρια ανήγγειλαν ότι κατά το μεσημέρι έγινε τρομερός σεισμός που αναδύθηκε νησί από τη θάλασσα στον πορθμό μεταξύ Θήρας και Κρήτης. Ο Sieberg (1932 B) γράφει ότι ο σεισμός κατέστρεψε την Κνωσό και προκάλεσε σοβαρές βλάβες στη Φαιστό. Έγινε αισθητός σε ολόκληρο το Αρχιπέλαγος. (Αιγαίο)Ο Πλατάκης (1950) παραθέτει αποσπάσματα από τους Μαλάμα και Σουίδα, και από τα οποία προκύπτει ότι κατά το 13ο έτος της Βασιλείας του Κλαύδιου Καίσαρα όλη η Κρήτη καταστράφηκε από αυτή την θεομηνία.251 μ.Χ Μ – (7.5R) Κνωσός Κατά τον Coronelli στις 9 Ιουλίου του 251 έγινε μεγάλος σεισμός ο οποίος κατέστρεψε μέγα μέρος της Κρήτης. Ανέτρεψε την Κνωσό και πολλές άλλες πόλεις του νησιού (Σταυράκης 1890, Ξανθουδίδης 1952).
365 μ.Χ. Μ = (9.2RΤέσσερα μίλια νότια-ανατολικά των Φαλασάρνων.
Καταστροφή Κισάμου και Φαλασάρνων, ανύψωση του δυτικού τμήματος της Κρήτης με καταστροφικές συνέπειες είναι άξιο λόγου η αναφορά του Αμμιανού Μαρκελλίνου: 21 Ιουλίου 365 ο ιστορικός βιώνει και περιγράφει την τρομερή καταστροφή που παρόμοια της δεν βρίσκει κανείς ούτε στους θρύλους αλλά ούτε στα αληθινά ιστορικά γεγονότα: Η θάλασσα αποσύρθηκε και τα νερά τραβήχτηκαν σε τέτοια έκταση ώστε να αποκαλυφτεί ο βυθός της…..Πολλά πλοία εξόκειλαν και οι άνθρωποι περιπλανιόταν στα λίγα νερά που απόμειναν μαζεύοντας ψάρια και οστρακοειδή. Εντός ολίγου όμως υπερυψωμένα θαλάσσια κύματα όρμησαν …ισοπεδώνοντας κτήρια ή οτιδήποτε άλλο συναντούσαν στο δρόμο. Μερικά μεγάλα πλοία είχαν εκσφενδονιστεί από το κύμα στις στέγες σπιτιών και άλλα σε απόσταση 2 μιλίων από την ξηρά.

Stathis_xeirografo
το σπάνιο χερόγραφο του Στάθη όπως αναφέρεται με την μοναδική μνεία στο γεγονός του 365 μ.Χ

Ο σεισμός του 365μ.Χ ήταν ο ισχυρότερος της Μεσογείου

rrr2.jpg

Ο πρώτος σεισμός στην Κρήτη το 365 μ.Χ. έλαβε χώρα κατά την ανατολή του ηλίου στις 21 Ιουλίου 365 με επίκεντρο κοντά στις ακτές της δυτικής Κρήτης. Ο σεισμός υπολογίζεται ότι είχε μέγεθος μεγαλύτερο από 8 Ρίχτερ. Υπολογίζεται μεταξύ 8,3 και 8,7 Ρίχτερ, γεγονός που τον κατατάσσει ως τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί στη Μεσόγειο.

Πρόκειται για τεκτονικό σεισμό, λόγω σύγκρουσης της αφρικανικής με την ευρωπαϊκή πλάκα.
439 μ.Χ Μ
 = (7.6R) Κρήτη Από το Μαλάμα προκύπτει ότι ο σεισμός ήταν τρομακτικός και κατέστρεψε όλη σχεδόν την Ν. Κρήτη (Σαθάς 1867).
796 μ.Χ Μ = (7.5R) Κρήτη – Γόρτυνα Ο Θεοφάνης αναφέρει ότι έγινε φοβερός σεισμός στην Κρήτη τη νύχτα της 7ης Απριλίου του έτους 796 (Γεωργιάδης 1904). ο Sieberg 1932 γράφει ότι ο Σεισμός προξένησε στην Κρήτη εκτός των άλλων μεγάλες ζημιές στην Γόρτυνα. Μια βασιλική κατέρρευσε κατά το μεγαλύτερο μέρος της. Στην Αλεξάνδρεια η δόνηση ήταν τόσο ισχυρή ώστε βλάφτηκε ο φάρος της. Έγινε αισθητός και στη Σικελία.
1246 μ.Χ Μ = (6.8RΧανιά
Ο σεισμός γκρέμισε τα τείχη της πόλης των Χανίων (Perrey 1848).

Η καταστροφή του Ηρακλείου

ts1.jpg

Ο δεύτερος μεγάλος σεισμός που καταγράφηκε στην Κρήτη ήταν το 1303 την αυγή της 8ης Αυγούστου. Είχε εκτιμώμενο μέγεθος περίπου 8 Ρίχτερ και προκάλεσε μεγάλο τσουνάμι που προκάλεσε σοβαρές ζημιές και απώλειες ζωών στην Κρήτη και στην Αλεξάνδρεια. Ο σεισμός και το τσουνάμι καταγράφονται ως έχοντα καταστροφικές επιπτώσεις στο Ηράκλειο της Κρήτης. Λεπτομερείς πληροφορίες διατίθενται από αναφορές εκπροσώπων του Ηρακλείου (τότε λέγονταν Κάντια ή Χάνδακας) προς την ενετική διοίκηση, γραμμένες την ημέρα του σεισμού και είκοσι ημέρες αργότερα.

1306 μ.Χ Μ = ( (6.5R) Ηράκλειο
1494 μ.Χ Μ = (7.2R) Ηράκλειο Από διηγήσεις των περιηγητών της εποχής Olivier και Thenet προκύπτει ότι έγινε το 1490 σεισμός που συγκλόνισε το νησί από ανατολή προς δύση και προξένησε πολύ μεγάλες καταστροφές. Οι δονήσεις συνεχίστηκαν για ένα μήνα.Σε διήγηση του περιηγητή της εποχής PietroCasola αναφέρεται ότι ο σεισμός έγινε την 1η Ιουλίου 1494 ημέρα Τρίτη στις 4 το απόγευμα. Ήταν τόσο ισχυρός στο Ηράκλειο ώστε τον έριξε στο έδαφος. Το μοναστήρι του Αγίου Φραγκίσκου στο Ηράκλειο έπαθε σοβαρές βλάβες. Προκλήθηκαν μεγάλες ζημιές ιδιαίτερα στα κωδωνοστάσια εκκλησιών και στα σπίτια. Ο λαός πανικοβλήθηκε. Στο λιμάνι μεγάλα κύματα προξένησαν τόσο βίαιες συγκρούσεις αγκυροβολημένων πλοίων ώστε αυτά φαινόταν ότι θα γίνουν κομμάτια. Την επομένη 2 Ιουλίου νέες δονήσεις έγιναν αισθητές. Στην κυβέρνηση της πόλης έφθαναν μηνύματα από διάφορα μέρη του νησιού που ανέφεραν ότι ο σεισμός είχε καταστρέψει πολλές περιοχές της Κρήτης. (Πλατάκης 1950 Αντωνόπουλος 1973).
1508 29/5 μ.Χ Μ = (7.2R) Ιεράπετρα Σε επιστολή του Δούκα της Κρήτης Ιερώνυμου Δωνάτου, διοικητή του νησιού κατά το χρόνο εκείνο προς το φίλο του Πέτρο Κονταρηνό, σταλμένο στις 15 Ιουλίου του 1508 αναφέρεται ότι προηγήθηκε του σεισμού στις 29 Μαΐου 1508 θόρυβος. Ο σεισμός κράτησε 15 με 20 δευτερόλεπτα. Στο Ηράκλειο μόνο 4 ή 5 σπίτια έμειναν κατοικήσιμα. Ο σεισμός κατέστρεψε την Ιεράπετρα και τη Σητεία κατά το μεγαλύτερο μέρος. Βλάβες έπαθε η ανατολική Κρήτη. Σείστηκαν έντονα το Ρέθυμνο και τα Χανιά αλλά δεν καταστράφηκαν. Ο σεισμός έγινε αισθητός μέχρι την Εύβοια και την Φρυγία. Η πόλη της Ιεράπετρας που ανατράπηκε δεν ξαναχτίστηκε αλλά χτίστηκε στη θέση της ένα χωριό με ένα μικρό κάστρο. Υπέφεραν επίσης η Πάρος και η Νάξος.
1595 26/11 μ.Χ Μ = (6.8R) Κρήτη Ο σφοδρός σεισμός προκάλεσε ζημιές και καταστροφές (Κριάρης 1930, Schreiner 1975). Σε κώδικα του Αγ. Νικολάου Άνδρου αναφέρεται ότι έγινε μεγάλος σεισμός στις 16 Νοεμβρίου 1595 (Μαραβελάκις 1938).
1612 8/11 μ.Χ Μ = (7.0 R) Ηράκλειο Οι δονήσεις έγιναν αισθητές σε πολλά μέρη της Μεσογείου (Perrey 1848, Mallet 1854).
1655 Ιανουάριος μ.Χ Μ = (6.7R) Ηράκλειο Ο σεισμός κατέστρεψε σπίτια στο Ηράκλειο κι έγινε αισθητός και στη Ζάκυνθο (Sieberg 1932 B).
1681 10/1μ.Χ Μ = (7.0R) Ηράκλειο Για τρεις ημέρες σεισμοί συγκλόνισαν το νησί της Κρήτης και καταστράφηκε το ένα τρίτο της πόλης του Ηρακλείου. Στα Χανιά έγιναν αισθητές δύο δονήσεις από ανατολικά προς τα δυτικά οι οποίες έγιναν αντιληπτές και στα πλοία (Σταυράκης 1890, Sieberg 1932 B).
1780 Οκτώβριος μ.Χ Μ = (7.0R) Ιεράπετρα Στις αρχές του Οκτωβρίου έγινε ένας σφοδρός σεισμός του οποίου προηγήθηκαν άλλοι για αρκετό καιρό. Το φρούριο της Ιεράπετρας γκρεμίστηκε (καταβροχθίστηκε). Με τον ίδιο τρόπο 13 χωριά με τους κατοίκους τους εξαφανίστηκαν. Στα Χανιά ο σεισμός παρουσιάστηκε ως μέτριος.
1805 3/7 μ.Χ Μ = (7.2R) ΧανιάΜε την ανατολή του ηλίου 4 ισχυρές σεισμικές δονήσεις έγιναν αισθητές στα Χανιά σε διάστημα 8 λεπτών. Τις μεγαλύτερες βλάβες έπαθαν τα Χανιά και το Ρέθυμνο. Έγιναν αισθητές και στην Σικελία (Perrey, 1848, Mallet 1854). Σε ενθύμηση η οποία αναγράφεται στο πίσω μέρος της σελίδας του βιβλίου του Αρχιεπισκόπου Συμεών του Μακαρίου αναφέρεται ότι το έτος 1805 στις 21 Ιουνίου (παλ. ημερολόγιο) πριν ανατείλει ο ήλιος έγινε μεγάλος σεισμός σε ολόκληρο το νησί της Κρήτης από τον οποίο καταστράφηκαν πολλά σπίτια τζαμιά και επαύλεις στις πόλεις και τα χωριά της.Η γη δονείτο συνεχώς νύχτα και μέρα (Σπυριδάκης 1953). Σύμφωνα με πληροφορίες από τον Baratta ο σεισμός έγινε αισθητός και στη Νεάπολη (Karnik 1971).
1810 16/2 μ.Χ Μ = (7.8R) Ηράκλειο O περιηγητής JohnGalt σε επιστολή που έγραφε στη Χίο στις 10 Απριλίου αναφέρει ότι από πληροφορίες του ο σεισμός κατέστρεψε το ένα τρίτο των σπιτιών του Ηρακλείου και σκότωσε πολλές χιλιάδες ανθρώπων. Ο σεισμός αυτός είχε προκαλέσει σε αυτόν υπερβολικό τρόμο, όταν βρισκόταν στην Τριπολιτσά, και έγινε αισθητός σε όλα τα μέρη που επισκέφθηκε κατόπιν.Ο αριθμός των νεκρών υπολογίζεται μεταξύ 2.000 και 3.000. Το μοναστήρι του Αγίου Ασωμάτου, ένα βαρύ βενετσιάνικο οικοδόμημα στη νοτιοδυτική πλευρά του όρους Ίδη καταστράφηκε από το σεισμό. Έγινε έντονα αισθητός στον Μάλτα όπου κράτησε 2 λεπτά και μάλλον έντονα στη Νεάπολη όπου κράτησε ένα λεπτό. Στο Οντάριο (Κάτω Ιταλία) κάτοικοι έμειναν έξω από τα σπίτια τους όλη τη νύχτα από το φόβο. Έγινε επίσης αισθητός στην Τεργέστη στην Αφρική (Βόρεια) και στην Κύπρο. Ο σεισμός αυτός έμεινε στην παράδοση του λαού της Κρήτης για μεγάλο χρονικό διάστημα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
(Perrey 1848, Mallet 1854, Σταυράκη 1890, Ξανθουδίδης 1925, Siebert 1932, Μαρεβελάκις)

 

 

 

 


 

ΑΣΤΙΚΟΙ ΜΥΘΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Αστικοί μύθοι. Φανταστικές ιστορίες που ξεκίνησαν σαν ψίθυροι από αυτί σε αυτί και κατέληξαν να αποτελούν αντικείμενο συζήτησης σε ολόκληρες χώρες ακόμη και παγκοσμίως. Υπάρχουν περιπτώσεις φυσικά που η βάση τους έγκειται σε πραγματικά γεγονότα αλλά η κατάληξη που διαμοιράζεται μαζικώς είναι παραποιημένη. Η Ελλάδα φυσικά είναι γεμάτη από αστικούς θρύλους και κάποιοι από αυτούς ξεκινούν ακόμη και πολλούς αιώνες πριν. Ας δούμε μερικούς απ’ τους πιο διαδεδομένους.

Το καταραμένο παλτό
Ίσως ο πιο γνωστός αστικός μύθος που συναντάται σε όλο τον κόσμο, όπως φυσικά και στη χώρα μας. Δύο φίλοι βάζουν ένα στοίχημα: να περάσει ο ένας μια νύχτα στο νεκροταφείο! Όντως ο θαρραλέος νέος μπαίνει νύχτα και ξαπλώνει πάνω σε ένα μνήμα περιμένοντας να ξημερώσει και να πληρωθεί τα πιο εύκολα χρήματα στη ζωή του. Εν τέλη η μέρα ξημέρωσε και ο φίλος που τον περίμενε από έξω δεν το είδε να βγαίνει. Μπήκε και τον βρήκε νεκρό πάνω στο μνήμα! Ο θρύλος θέλει τον νεαρό που ήταν μέσα να έχει ένα μαχαίρι στην κατοχή του. Το κάρφωσε δίπλα του αλλά έπιασε άθελά του το πανωφόρι του. Όταν αποφάσισε να σηκωθεί για να ξεμουδιάσει νόμιζε ότι το χέρι κάποιου πεθαμένου τον τράβηξε και πέθανε ακαριαία απ’ τον φόβο του. Όπως αναφέραμε ο μύθος απαντάται σε πολλές χώρες όπου το μόνο που αλλάζει είναι το ρούχο. Παλτό, αδιάβροχο και ζακέτα είναι μερικά από αυτά και διαφοροποιούνται ανάλογα με τις ενδυματολογικές συνήθειες της κάθε χώρας. Στην παλαιότερη ελληνική εκδοχή το θύμα φορούσε φουστανέλα.

Ο φαντάρος στην άδεια
Ένας επίσης πασίγνωστος αστικός μύθος που παραλλαγές του συναντάμε σε όλο τον κόσμο είναι ο εξής: Ένας φαντάρος μετά από ατέλειωτες μέρες υπηρεσίας στο στρατόπεδο βγαίνει επιτέλους με άδεια. Οδηγώντας το αυτοκίνητό του μέσα σε στη νύχτα και καθώς διασχίζει έναν ερημικό δρόμο βλέπει μια όμορφη κοπέλα να του κάνει νόημα να σταματήσει. Εκείνος το πράττει και η κοπέλα μπαίνει στο αυτοκίνητο παρακαλώντας να την πάει στο σπίτι της. Υπάρχει βέβαια και μια άλλη εκδοχή του θρύλου όπου ο φαντάρος οδηγούσε μηχανή και η κοπέλα που τον άγγιζε ήταν παγωμένη. Τα πράγματα κυλούν φυσιολογικά. Tην αφήνει στην εξώπορτα του σπιτιού της και εκείνη τον ευχαριστεί θερμά. Μόνο που ξέχασε το κασκόλ της μέσα στο αυτοκίνητο. Ο φαντάρος το επόμενο πρωί επισκέπτεται το σπίτι της κοπέλας και χτυπάει το κουδούνι με το κασκόλ στο χέρι. Του ανοίγει μια ηλικιωμένη γυναίκα η οποία με δάκρυα στα μάτια τον ενημερώνει ότι η κοπέλα έχει πεθάνει εδώ και χρόνια.

Σατανιστικά μηνύματα στα βινύλια

Επίσης ένας παγκόσμιος θρύλος που έχει αναπαραχθεί και στην Ελλάδα! Όλοι σχεδόν γνωρίζουμε τη φήμη ότι αν παίξεις ανάποδα το Hotel California των Eagles θα ακούσεις μια προσευχή στον πρίγκιπα του σκότους. Στην Ελλάδα υπάρχει η φήμη ότι και τραγούδια Ελλήνων καλλιτεχνών όπως ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, η Άλκιστις Πρωτοψάλτη και ο Τζίμης Πανούσης, έχουν κρυφά διαβολικά μηνύματα αν κάποια τραγούδια τους παιχτούν ανάποδα.. Φυσικά ο αστικός μύθος των σατανιστικών μηνυμάτων είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που απαντάται σε όλες τις χώρες του κόσμου που έχουν δισκογραφία.

Μας ψεκάζουν

Άλλος ένας θρύλος που αναπαράγεται στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια με μεγάλη ένταση. Αεροπλάνα στον ουρανό ψεκάζουν τους πολίτες ώστε να μένουν αδρανείς στις μεγάλες αλλαγές που έρχονται. Κάποιοι άλλοι υποστηρικτές του θρύλου το πήγαν ένα βήμα παραπέρα κάνοντας λόγο για έλεγχο του νου! Ποια είναι η απόδειξη για αυτό; Τα ίχνη που αφήνουν τα αεροπλάνα στον ουρανό, τα λεγόμενα Chemtrails. Το συγκεκριμένο φαινόμενο έφτασε να συζητάτε τόσο πολύ που έγιναν μέχρι και επερωτήσεις στην Ελληνική βουλή απ’ τους Μάκη Βορίδη και Γιώργο Ανατολάκη. Φυσικά οι ρίζες του αστικού αυτού μύθου δεν είναι Ελληνικές. Ξεκίνησε στις Η.Π.Α. όπου υπήρχαν φήμες ότι οι Άθεοι ψεκάζουν τον ουρανό για να σκοτώσουν του Αγγέλους (!). Δεν άργησε φυσικά να φτάσει και στη χώρα, όπου τροφοδοτήθηκε απ’ τα μπλογκ και τις εκπομπές και στο τέλος γιγαντώθηκε.

Τα Ελληνικά που δεν έγιναν παγκόσμια γλώσσα για μία ψήφο

Άλλος ένας αστικός μύθος τόσο πολυσυζητημένος που αρκετοί πιστεύουν ότι είναι απόλυτα αληθινός! Σε ψηφοφορία που πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α. αμέσως μετά την υπογραφή της διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, οι εθνοπατέρες της Αμερικής έπρεπε να αποφασίσουν ποια θα είναι η επίσημη γλώσσα του νεοσύστατου έθνους. Κάποιος πρότεινε τα αρχαία Ελληνικά ως ένδειξη σεβασμού προς την γενέτειρα της δημοκρατίας έναντι της Αγγλικής που ήταν πιο δεδομένη λόγω της αποικιοκρατίας. Σύμφωνα με τον θρύλο η ψηφοφορία έγινε και τα Ελληνικά έχασαν για μία ψήφο! Φυσικά ο μύθος αυτός έχει καταρριφθεί προ πολλού, αφού πουθενά στα επίσημα έγγραφα του Κογκρέσου δεν αναφέρετε καμία ψηφοφορία για την κατοχύρωση γλώσσας όπως και πουθενά στο σύνταγμα της Αμερικής.

Η ανθελληνική δήλωση του Κίσινγκερ

«Ο ελληνικός λαός είναι δυσκολοκυβέρνητος και γι’ αυτό πρέπει να τον πλήξουμε βαθιά στις πολιτισμικές του ρίζες. Τότε ίσως συνετισθεί. Εννοώ, δηλαδή, να πλήξουμε τη γλώσσα, τη θρησκεία, τα πνευματικά και ιστορικά του αποθέματα, ώστε να εξουδετερώσουμε κάθε δυνατότητά του να αναπτυχθεί, να διακριθεί, να επικρατήσει, για να μη μας παρενοχλεί στα Βαλκάνια, να μη μας παρενοχλεί στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μέση Ανατολή, σε όλη αυτή τη νευραλγική περιοχή μεγάλης στρατηγικής σημασίας για μας, για την πολιτική των ΗΠΑ» φέρεται να δήλωσε ο Χένρι Κίσινγκερ σε βράβευση του τον Φλεβάρη του 1994 στην Ουάσινγκτον. Το περιοδικό της δημοιογράφου Λιάνας Κανέλη το 1997 αναπαρήγαγε την είδηση το ίδιο έτος, έχοντας ως πηγή άρθρο της αγγλόγλωσσης Τούρκικης εφημερίδας Turkish Daily. Την είδηση την κατάπιαν κυριολεκτικά αμάσητη τα ΜΜΕ της Ελλάδος, πολιτικοί, αναλυτές αλλά και άνθρωποι της τέχνης και των γραμμάτων.
Ο σάλος που προκλήθηκε ήταν μεγάλος και δεν άργησε να φτάσει στα αυτιά του ίδιου του Κίσινγκερ ο οποίος με επιστολή του ανέφερε ότι δεν δήλωσε ποτέ κάτι τέτοιο και ότι κάθε λέξη που χρησιμοποιήθηκε ήταν ψέμα! Το άρθρο της Τούρκικης εφημερίδας δεν βρέθηκε ποτέ και ο μύθος έχει ακόμη και σήμερα υποστηρικτές, ακόμα και ανθρώπους που δήλωναν δημόσια ότι ήταν παρόντες στην εκδήλωση και τον άκουσαν με τα ίδια τους τα αυτιά! 

Οι αστικοί μύθοι είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στην παγκόσμια ιστορία και φυσικά η χώρα μας δεν αποτελεί εξαίρεση! Θα μπορούσαμε να γράφουμε για μέρες αφού οι θρύλοι που γεννιούνται ακόμη και σήμερα είναι αμέτρητοι. Είναι λογικό να ασκούν μια γοητεία κάποιοι από αυτούς και να μονοπωλούν κουβέντες και συζητήσεις σε κάθε κοινωνική ομάδα. Άλλωστε όπως είδαμε οι περισσότεροι είναι τόσο παλιοί που η δημιουργία τους χάνεται στη λήθη του χρόνου. Το θέμα είναι να είμαστε αρκετά οξυδερκείς ώστε να ξεχωρίζουμε τον μύθο απ’ την πραγματικότητα αλλά να μην τον αποβάλουμε απ’ την καθημερινότητά μας αφού ανέκαθεν αποτελούσε μέρος την λαϊκής κουλτούρας.

 

 

 

 

 

 


 

Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑΣ ΩΣ ΣΗΜΕΡΑ

Θα αναλύσουμε διατροφικές μελέτες και έρευνες μακροζωίας από τη σύγχρονη ιατρική, την προέλευση και διαδρομή της διατροφής της ανθρωπότητας (τη Γένεση) στην Παλαιά Διαθήκη, τη μυθολογία, τον Ιπποκράτη τους διάφορους διάσημους γιατρούς στην αρχαιότητα έως την μοναστηριακή διατροφή και νηστεία. Ας δούμε πρώτα την διαδρομή της διατροφής μας από την ημέρα της ύπαρξης του ανθρώπου έως σήμερα.

Ψηφίστηκε η κορυφαία διατροφή για το 2019 και μάλλον την κάνεις ήδη | LiFO

Η διατροφή σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη

Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν αναφέρεται στην  “Γένεσης”, όνομα που ελήφθη από τον 4ο στίχο του Β’ Κεφαλαίου του βιβλίου της παλαιάς διαθήκης αυτού στο οποίο και αναγράφεται η γένεση του κόσμου, ο ουρανός, η γη, η θάλασσα, τα ζώα της θαλάσσης, τα ζώα της στεριάς, τα ερπετά, η φύση και ο άνθρωπος.

Το βιβλίο της Γένεσης θεωρείται, από τους θεολόγους, ως το αρχαιότερο συστηματικό “ιστορικό” βιβλίο καθώς αναφέρεται σε θεμελιώδη γεγονότα που παρατίθενται με μια αλληλουχία ενοτήτων.

Εδώ ακριβώς, θέλω να τονίσω ότι βλέπουμε μόνο το ιστορικό κομμάτι και όχι το θρησκευτικό.

Βάση της Γένεσης, η Διατροφή του ανθρώπου στον παράδεισο:

Γεν. 1,29.30

Και είπε ο Θεός: Δέστε, σας έδωσα κάθε χορτάρι που κάνει σπόρο, που είναι επάνω στο πρόσωπο ολόκληρης της γης, και κάθε δέντρο, που έχει μέσα του καρπό, δέντρο που κάνει σπόρο• αυτά θα είναι σε σας για τροφή,  και σε όλα τα ζώα τής γης, και σε όλα τα πουλιά τού ουρανού, και σε κάθε ερπετό που σέρνεται επάνω στη γη, και έχει μέσα του ψυχή που ζει, έδωσα κάθε χλωρό χορτάρι για τροφή. Και έγινε έτσι..

Εδώ βλέπουμε ότι ο άνθρωπος δεν έτρωγε ζώα αλλά και τα ζώα δεν έτρωγαν ζώα, μόνο χόρτα γι’ αυτό υπήρχε και αρμονία μεταξύ τους.

Η διατροφή του ανθρώπου μετά το προπατορικό αμάρτημα, γνωστό ως το μήλο του Αδάμ και της Εύα.

Γεν. 3,17 . 18. 19

Και στον Αδάμ είπε: Επειδή υπάκουσες στον λόγο της γυναίκας σου, και έφαγες από το δέντρο, από το οποίο σε είχα προστάξει λέγοντας: Μη φας απ’ αυτό, καταραμένη [να είναι] η γη εξαιτίας σου· με λύπες θα τρως [τους καρπούς] για όλες τις ημέρες τής ζωής σου·

αγκάθια δε και τριβόλια θα βλαστάνει σε σένα· και θα τρως το χορτάρι του χωραφιού·

με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως το ψωμί [σου], μέχρις ότου επιστρέψεις στη γη, από την οποία πάρθηκες· επειδή, γη είσαι και σε γη θα επιστρέψεις.

Διατροφή του ανθρώπου, μετά τον κατακλυσμό του Νώε όπου αναφερόμαστε σε παγκόσμια πλημμύρα.

Γεν. 9,3 .4

κάθε τι που κινείται, το οποίο ζει, θα είναι σε σας για τροφή· μέχρι το χλωρό χορτάρι, σας έδωσα τα πάντα· κρέας, όμως, με τη ζωή του, με το αίμα του, δεν θα φάτε·

Ο άνθρωπος ήταν συλλέκτης, μετά γεωργός και μετά κυνηγός όπως αναφέρεται στην Γένεση, στην εποχή των παγετώνων όπου μάλλον μετά ξεκίνησε η παγκόσμια πλημμύρα, κατακλυσμός του Νώε. Οι γεωλογικές αυτές συνθήκες δεν άφηναν περιθώρια στον άνθρωπο να εγκατασταθεί κάπου μόνιμα αλλά να ζει μια νομαδική ζωή, άρα ο μόνος τρόπος για να εξασφαλίσει την τροφή του ήταν το κυνήγι άγριων ζώων και ψαριών και η συλλογή φυτών και καρπών από τα δέντρα.

Η διατροφή κατά την αρχαιότητα, σύμφωνα με έρευνες.

Μετά από την παλαιά διαθήκη, συνεχίζοντας το ταξίδι μας στον χώρο που ζούμε Ελλάδα / Ευρώπη μελετώντας επιστημονικές έρευνες, ανακάλυψα ότι σύμφωνα με την Daily Mail, οι ερευνητές του βρετανικού πανεπιστημίου μελέτησαν ξανά κείμενα αρχαίων γιατρών και φιλοσόφων και εντόπισαν σημεία που αποδεικνύουν ότι θεωρούσαν τη γεύση ως βασικό δείκτη της θρεπτικής αξίας των τροφίμων. Αντιλαμβάνονταν το φαγητό ως το κλειδί για την επίτευξη ισορροπίας της υγείας του σώματος και κατ’ επέκταση τη γεύση ως σημαντική για τη βελτίωση των ιαματικών ιδιοτήτων των τροφίμων.

Οι συντάκτες της σχετικής έκθεσης από το Έξετερ αναφέρουν μάλιστα πως ορισμένοι γιατροί είχαν συγγράψει συνταγές μαγειρικής. Για παράδειγμα, ο Γαληνός θεωρούσε ότι η διατροφή αποτελεί ένα από τα τρία βασικά συστατικά της ιατρικής επιστήμης, μαζί με τη φαρμακευτική αγωγή και τη χειρουργική επέμβαση».

Ας δούμε πως ξεκίνησαν όλα αυτά στην μυθολογία και τον αρχαίο ελληνικό κόσμο.

Ο Ασκληπιός ήταν ο Θεός της Ιατρικής που λατρευόταν σε όλο τον ελλαδικό χώρο κατά την αρχαιότητα. Από τα πρώτα κείμενα της Ιστορικής περιόδου της αρχαίας Ελλάδας, γνωστά ως «Ομηρικά Έπη», αναφέρεται ότι ο Απόλλων ήταν ζηλότυπος θεός και δυσαρεστήθηκε ιδιαίτερα όταν αποκάλυψε ότι η ερωμένη του επρόκειτο να παντρευτεί ένα θνητό. Κατόπιν τιμώρησε την ερωμένη του καίγοντάς την. Πριν αποτεφρωθεί εντελώς, η Κορώνη, μητέρα του Ασκληπιού, ο Απόλλωνας διέσωσε το έμβρυο που έφερε στη μήτρα της, από τις φλόγες. Ο νεογέννητος Ασκληπιός χρειαζόταν κάποιον για να τον μεγαλώσει. Έτσι ο Απόλλωνας σκέφθηκε το σοφό κένταυρο Χείρωνα, μια άλλη ενδιαφέρουσα θεραπευτική μορφή της ελληνικής μυθολογίας. Ο Χείρων ήταν ο δάσκαλος  που δίδαξε τη θεραπευτική τέχνη στον Ασκληπιό.

Η ημερομηνία γέννησής του ανάγεται στα 1247 π.Χ., στην αρχαία Τρίκκη (σημερινά Τρίκαλα) όπου ιδρύθηκε ‘’το αρχαιότατο και επιφανέστατο Ασκληπιείο’’ του αρχαίου εκείνου κόσμου (Στράβων θ’ 437). Πιθανώς κατά τον 7ο αιώνα π. Χ., λόγω της μεγάλης του προσφοράς στο ανθρώπινο γένος, θεοποιήθηκε από τους ανθρώπους και πέρασε στον μύθο και την ιστορία. Τα Ασκληπιεία ήταν ιερά και τόποι λατρείας του ήρωα, ιερού ιατρού και θεραπευτή θεού Ασκληπιού. Ήταν στην πραγματικότητα τα πρώτα νοσοκομεία ή μάλλον συγκροτήματα κτιρίων υγείας και σχολές μάθησης θεραπείας, όχι μόνο του ελληνικού χώρου αλλά και όλου του δυτικού πολιτισμού και πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στην ελληνική ευρύτερη περιφέρεια για πολλούς αιώνες,

Σήμερα γνωρίζουμε ότι έχουν αναφερθεί σε γραπτές πηγές ή/και έχουν βρεθεί αρχαιολογικά στοιχεία που αποδεικνύουν την ύπαρξη περίπου 320 Ασκληπιείων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. Σύμφωνα όμως με άλλες πηγές, τα Ασκληπιεία στον αρχαίο κόσμο ξεπερνούσαν τα 500.

Από αρχαίες γραπτές μαρτυρίες και αρχαιολογικά ευρήματα γνωρίζουμε σήμερα ότι τα Ασκληπιεία, επενδυμένα με τις μυθολογικές, ιδεολογικές και φιλοσοφικές αντιλήψεις για την υγεία των προγόνων μας, προσέφεραν αυτό που λέμε σήμερα «ολιστική φροντίδα υγείας». Η ασθένεια εθεωρείτο ως ένα αποτέλεσμα πολύπλοκων και αρνητικών αλληλεπιδράσεων περιβαλλοντικών, κοινωνικών, ψυχολογικών, πνευματικών, συναισθηματικών και φυσικών παραγόντων και η φροντίδα υγείας φαίνεται να στόχευε στην εξομάλυνση των συγκρούσεων και στην αποκατάσταση της αρμονίας. Ανάμεσα στους παράγοντες αυτούς, είχαν ως επικουρική βοήθεια την ιατρική επέμβαση, διατροφική, χειρουργική ή φαρμακευτική.

Έτσι, έζησαν και διέπρεψαν σημαντικές προσωπικότητες, που συνέβαλαν με το έργο τους στη γέννηση της ιατρικής επιστήμης.

Θα ήθελα να αναφέρω μερικούς από αυτούς διότι είναι πολύ σημαντικοί για την εξέλιξη της διατροφής μας.

Ο Αίνειος (6ος – 5ος αι. π.Χ.) ήταν γιατρός από την Κω, πιθανόν αδερφός του Ιπποκράτη, παππού του ομώνυμου διάσημου γιατρού. Έζησε ως την εποχή των Περσικών Πολέμων και ανήκε στη σχολή των Ασκληπιαδών της Κω.

Ο Αλκμαίων ο Κροτωνιάτης (5ος π.Χ αιώνας) κατάγονταν από τον Κρότωνα της Μεγάλης Ελλάδας, ήταν ένας από τους πιο επιφανείς φυσικούς φιλοσόφους και ιατρικούς θεωρητικούς της αρχαιότητας. Ο πατέρας του ονομαζόταν Πειρίθους. Ορισμένοι πιστεύουν ότι υπήρξε μαθητής του Πυθαγόρα και ενδέχεται να είχε γεννηθεί το 510 π.Χ.

Ο Εμπεδοκλής ο Ακραγαντινός (495 π.Χ. – 435 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας πυθαγόρειος φιλόσοφος, ένας από τους σπουδαιότερους αντιπροσώπους της προσωκρατικής ελληνικής φιλοσοφίας, φυσικός, μηχανικός, εφευρέτης, γιατρός, μουσικός και ποιητής. Γεννήθηκε στον Ακράγαντα, δεύτερη, ως προς τον πλούτο και την δύναμη, πόλη της Σικελίας στην Κάτω Ιταλία.

Ο Διογένης ο Απολλωνιάτης (περίπου 480 – 410 π.Χ.), ήταν προσωκρατικός φιλόσοφος. Ήταν ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους της ιωνικής φυσικής, ο κατεξοχήν “φυσιολόγος”, με την αρχαιότερη και τη νεότερη σημασία του όρου, δηλαδή φυσικός επιστήμονας και γιατρός. Είχε γεννηθεί στην Απολλωνία της βόρειας Κρήτης και ήταν μαθητής του Αναξιμένους.

Ο Φιλόλαος ο Κροτωνιάτης (470 π.Χ. – 385 π.Χ.) καταγόταν από τον Κρότωνα ή τον Τάραντα της Κάτω Ιταλίας. Ήταν σύγχρονος του Σωκράτη και θεωρείται ο ιδρυτής της θεωρίας “περί των αριθμών” των Πυθαγορείων φιλοσόφων. Υπήρξε μετέπειτα διδάσκαλος και συνεχιστής της Πυθαγορείου αδελφότητος.

Ο Ιπποκράτης (Κως 460 π.Χ. – Λάρισα 377 π.Χ.) θεωρείται μία από τις πιο εξέχουσες προσωπικότητες στην ιστορία της Ιατρικής. Αναφέρεται ως ο πατέρας της σύγχρονης Ιατρικής και σε αναγνώριση της συνεισφοράς του ως ο ιδρυτής της Ιπποκρατικής Ιατρικής Σχολής.

Ο Αριστοτέλης (384 π.Χ. – 322 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος και επιστήμονας, ενώ θεωρείται και γιατρός της εποχής του. Γεννήθηκε στα Στάγειρα της Χαλκιδικής, στη βόρεια περιφέρεια της κλασικής Ελλάδας. Σε ηλικία 17 ετών εισήλθε στην Ακαδημία του Πλάτωνα, στην Αθήνα, όπου παρέμεινε έως τα 37 του έτη. Εκεί συνδέθηκε με τον ίδιο τον Πλάτωνα, τον Εύδοξο, τον Ξενοκράτη και άλλους στοχαστές.

Ο Ηρόφιλος ο Χαλκηδόνιος, γεννήθηκε στη Χαλκηδόνα της Μικράς Ασίας γύρω στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. Η ακμή της δράσης του τοποθετείται στην Αλεξάνδρεια του 300 π.Χ. Είχε στενές σχέσεις με τη φημισμένη στην Αρχαιότητα ιπποκρατική ιατρική σχολή της Κω. Εκεί είχε σπουδάσει με δάσκαλο το φημισμένο στην εποχή του Πραξαγόρα, του οποίου η διδασκαλία τον επηρέασε βαθιά.

Ο Ερασίστρατος ο Κείος ήταν από τους πιο φημισμένους γιατρούς και ανατόμους της αρχαιότητας. Γεννήθηκε στην Ιουλίδα της Κέας ή στην Κω ή στη Χίο ή στη Σάμο. Κατά τον Πλίνιο ήταν εγγονός του Αριστοτέλη από την θυγατέρα του την Πυθία.

Διοσκουρίδης: Ο Πατέρας της Βοτανολογίας και της Φαρμακολογίας

Ο Κλαύδιος Γαληνός (Πέργαμος, 129 – Ρώμη, 199) …

Με αυτόν τον τρόπο , μπορούμε να πούμε ότι οι γιατροί στην Αρχαία Ελλάδα δεν ήταν μόνο οι εμπνευστές της περίφημης μεσογειακής διατροφής όπου ζούσαν απλωμένοι στην Μεσόγειο, δηλαδή στην μεγάλη Ελλάδα / magna crecia όπως την αποκαλούν και οι Λατίνοι / Ιταλοί, κάτι το οποίο  και την αιτία  αυτής της ονομασία. Οι γιατροί αυτοί, αξιοποίησαν την πλούσια γεύση των τροφίμων για τη θεραπεία των ασθενών τους, όπως αποκαλύπτει το βρετανικό Πανεπιστήμιο του Έξετερ.

Η σχετική μελέτη δημοσιεύεται στην επιθεώρηση Journal of Ethnopharmacology. 

Μάλιστα και ο πρώτος Σεφ Μάγειρας της ιστορίας ήταν ο Αρχέστρατος ο Συρακούσιος!

Η ενασχόληση με τη μαγειρική είναι μια αγαπημένη συνήθεια για πολλούς, που την χρησιμοποιούν άλλοι για τη διεκπεραίωση μιας απλής συνταγής και άλλοι για να παρουσιάσουν ένα μικρό έργο τέχνης, στο πιάτο. Λίγοι γνωρίζουν ότι οι αρχαίοι ημών πρόγονοι ήταν οι πρώτοι που μελέτησαν ενδελεχώς την έννοια της απόλαυσης του φαγητού. Η εφεύρεση της λέξης «γαστρονομία» (δηλαδή κανόνες του… στομαχιού, από τις λέξεις γαστήρ και νόμος) ανήκει στον πρώτο σεφ της ιστορίας, στον Συρακούσιο Αρχέστρατο.

Ο Κλαύδιος Γαληνός όπως ανέφερα πριν, ήταν ο δεύτερος σπουδαιότερος Έλληνας ιατρός της Αρχαιότητας μετά τον Ιπποκράτη και ο τελευταίος χρονικά από όλους τους σημαντικούς ιατρούς του ελληνορωμαϊκού κόσμου. Ο Γαληνός πήγε στη Ρώμη όπου θεράπευσε τον αριστοτελικό φιλόσοφο Εύδημο, την στιγμή που κανένας ιατρός δεν μπορούσε να τον θεραπεύσει. Αυτό ικανοποίησε τόσο τον Εύδημο που σύστησε τον Γαληνό στους αριστοκρατικούς κύκλους και τον έκανε πασίγνωστο. Η φήμη του Γαληνού έφτασε ως τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Μάρκο Αυρήλιο και τον συμβασιλέα Λεύκιο Ονήρο που έκαναν τον Γαληνό επίσημο ιατρό της αυλής τους! Ο Γαληνός έδωσε πολλές διαλέξεις και έγραψε πολλά βιβλία.

Έτσι μεταδόθηκε η μεσογειακή θεραπευτική διατροφή όπου αξιοποίησαν την πλούσια γεύση των τροφίμων για τη θεραπεία των ασθενών τους πέρα από την Ρώμη. Η γνώση και οι συνταγές ταξίδεψαν και στην ανατολική Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, στο Βυζάντιο / Κωνσταντινούπολη όπου μετά την πτώση της Πόλης μεταφέρθηκαν στο Άγιο Όρος. Οι εναπομείναντες  Έλληνες που παρέμειναν στην Πόλη, δημιούργησαν την πολίτικη κουζίνα.

Πολλές φορές αντιγράφουμε μυστικά μακροζωίας από άλλους λαούς, και ξεχνάμε ότι σύμφωνα με τελευταίες μελέτες, οι μοναχοί στο Άγιο Όρος ζούνε πολύ περισσότερο από τα 90 έτη.

Τα προβλήματα καρδιάς δεν ξεπερνούν το 10%, η υψηλή πίεση είναι άγνωστη λέξη, ενώ η άνοια έχει να εμφανιστεί πολλά χρόνια σε κάποιο μοναχό. Σχεδόν το 90% των μοναχών την τελευταία δεκαετία, πεθαίνουν από φυσιολογικά αίτια και σε βαθιά γεράματα.

 

Τα μυστικά της μοναστηριακής διατροφής.

Η μοναστηριακή διατροφή δεν είναι μόνο αυτό που αποκαλούμε Μεσογειακή Δίαιτα. Είναι κάτι πολύ περισσότερο.


Διατροφή.

Τρέφονται με ψάρια, δεν χρησιμοποιούν βούτυρο, παρά μόνο ελαιόλαδο. Καθημερινά καταναλώνουν μεγάλες μερίδες λαχανικών και φρούτων, πάντα εποχιακών. Ενώ ο μύθος ότι το ψωμί παχαίνει, καταρρίπτεται αφού τα ποσοστά παχυσαρκίας στο Άγιο Όρος είναι μονοψήφια, με τις ποσότητες ψωμιού που καταναλώνονται να είναι λογικές.

Άσκηση και ύπνος

Δεν πηγαίνουν γυμναστήριο, ούτε έχουν personal trainer, αλλά όλες τις χειρωνακτικές εργασίες και τις γεωργικές, τις κάνουν οι ίδιοι. Επίσης, περπατούν πολύ. Το βράδυ κοιμούνται νωρίς, την ώρα δηλαδή που ο ύπνος είναι πραγματικά ωφέλιμος.

Κοινωνικότητα

Μπορεί να είναι μοναχοί, αλλά υπάρχουν ώρες μέσα στην ημέρα που όλα γίνονται από κοινού. Όπως η ώρα του φαγητού. Έρευνες έδειξαν πως η συνύπαρξη με άλλους μας χαρίζει έως και δέκα χρόνια ζωής.

Βυζαντινή ώρα

Οι μοναχοί έχουν διαφορετικά ωράρια από εμάς. Για παράδειγμα, δεν γευματίζουν ποτέ μετά τις 6 το απόγευμα. Ενώ ξυπνούν πολύ νωρίς το πρωί.

Δεν έχει σημασία μόνο τι τρώμε, αλλά επίσης πότε και πόσο τρώμε προκειμένου να εξασφαλίσουμε πως θα έχουμε την σωστή ανάλογη ενέργεια που χρειαζόμαστε για να αποδώσουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ο καρδιολόγος κ. Σπύρος Παπαϊωάννου κάνει λόγο και για τα ευρήματα των εξετάσεων στις οποίες έχει υποβάλει πολλούς μοναχούς. «Η καθαρότητα των εξετάσεων αλλά και η καθαρότητα η οποία διαπιστώνεται κατά την οργανική εξέταση των μοναχών είναι μοναδικές» δηλώνει. «Έχει προκαλέσει εντύπωση το γεγονός ότι, ενώ δεν έχουν τις δικές μας ανέσεις στην καθημερινότητα, οι οργανισμοί, τουλάχιστον από την εξέταση του καρδιαγγειακού συστήματος, είναι πολύ περισσότερο υγιείς και πολύ περισσότερο ψυχικά και σωματικά ενεργοί και δραστηριοποιημένοι σε σχέση με των κοσμικών, που μπορεί να έχουν την ποσότητα αγαθών, αλλά πολλές φορές στερούνται την πνευματική αλλά και τη συναισθηματική ισορροπία που έχουν οι Αγιορείτες πατέρες».

Όσον αναφορά τις μελέτες που έχουν γίνει για τη διατροφή τους, 

«Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι το μέτρο, η ισορροπία και η εγκράτεια στον τρόπο διαβίωσης, στην ποιότητα ζωής, στην καθημερινότητα, στη λήψη τροφής, παίζουν σπουδαιότατο ρόλο. Η ασκητική ζωή και οι χειρωνακτικές εργασίες δημιουργούν στον άνθρωπο μια διαρκή και μόνιμη ευεξία και αναζωογόνηση του ψυχικού και σωματικού οργανισμού».

Μάλιστα, όπως λέει, η μοναστηριακή διατροφή είναι εύκολο να εισέλθει στην καθημερινότητά μας «αρκεί να υπάρχει θέληση». 

«Μπορούμε στην καθημερινότητά μας να τηρούμε με κάποιον τρόπο τη νηστεία που τηρούν και εφαρμόζουν οι Αγιορείτες πατέρες. Δηλαδή Τετάρτη και Παρασκευή να αποφεύγουμε ζωικά λίπη, να τρώμε κυρίως όσπρια, λαχανικά, φρούτα, τις υπόλοιπες ημέρες να τηρούμε την υψίστης σπουδαιότητας συμβουλή για μικρά συχνά γεύματα, να αποφεύγουμε την τροφή πριν από τον ύπνο και να προσπαθούμε να κάνουμε μια κάποια άσκηση και φυσική δραστηριότητα, μακριά από την καθιστική ζωή. Γενικότερα, να ακολουθούμε μια ισορροπημένη διατροφή».

Αρα  «Ο άνθρωπος χρειάζεται όλες τις ουσίες, όλες τις βιταμίνες και να τρώει από όλα με μέτρο. Αυτή την ισορροπία έχουν βρει οι μοναχοί και γι’ αυτό πολλά από τα προβλήματα που ταλαιπωρούν τον γενικό πληθυσμό σχεδόν δεν τους αγγίζουν».

Αναφερόμενος στα οφέλη της μοναστηριακής διατροφής σε ομιλία του ο Γέροντος  Επιφανίου στο 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αθηροσκλήρωσης, συνοψίζει τα εξής:

– Μειώνει τα επίπεδα χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων στο αίμα.

– Βοηθά στην καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου και της αρτηριακής πίεσης.

– Προστατεύει από την οστεοπόρωση και διάφορους τύπους καρκίνου.

– Διαθέτει αντιγηραντικές ιδιότητες.

– Ευνοεί την καλύτερη λειτουργία του εντέρου.

– Μακροζωία. Οι περισσότεροι μοναχοί πεθαίνουν μετά τα ογδόντα πέντε έως ενενήντα πέντε. Οι θάνατοι από τα εβδομήντα έως τα ογδόντα πέντε λίγοι. Υπάρχουν όμως και αρκετοί μοναχοί που πεθαίνουν μετά τα ενενήντα πέντε και αρκετές περιπτώσεις μοναχών οι οποίοι ζουν περισσότερο και από εκατό χρόνια.

– Καλή φυσική κατάσταση.

– Ισορροπημένη ψυχοσωματική κατάσταση, ευεξία.

– Ελαχιστοποίηση των ποσοστών θανάτου από καρκίνο στομάχου και πνευμόνων επειδή οι μοναχοί δεν καπνίζουν.

– Ανύπαρκτη σχεδόν η περίπτωση του καρκίνου παχέος εντέρου. Τα τελευταία εικοσιπέντε χρόνια, μόνο ένας μοναχός πέθανε από καρκίνο του παχέος εντέρου.

– Είναι σπάνια η περίπτωση του καρκίνου του προστάτη.

– Χαμηλό ποσοστό καρδιολογικών περιστατικών, καθώς επίσης και όλων των παθήσεων που έχουν άμεση σχέση με την καρδιά, δηλαδή πίεση, αρτηριοσκλήρυνση, χοληστερίνη, τριγλυκερίδια κλπ.

Στην διαδρομή της διατροφής του ανθρώπου, βλέπουμε ότι τα φρούτα, τα λαχανικά, οι ξηροί καρποί, τα όσπρια και το ελαιόλαδο είναι εξαιρετικά σημαντικά. Αυτό που στην διατροφολογία και στην ιατρική λένε ισορροπημένη διατροφή, για να κρατάμε το Ph μας στην βάση. 

 

 

 

 


 

ΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ( vid)

Το να κάνεις βουτιά στο Λυβικό Πέλαγος από την παραλία του Αγιοφάραγγου, στην Κρήτη, είναι μια μοναδική εμπειρία.

Για να φτάσεις εκεί πρέπει πρώτα να διασχίσεις το ομώνυμο φαράγγι, γεμάτο σπηλιές, σε μερικές από τις οποίες ζουν ασκητές μέχρι σήμερα, να σταματήσεις στο ξωκλήσι του Αγίου Αντωνίου και να δροσιστείς από το πηγάδι του. Μετά από περίπου 45 λεπτά πεζοπορίας θα δεις την θάλασσα!

Αστερούσια, ένα τοπίο ξερό και άγονο. Η νοτιότερη οροσειρά της Ελλάδας δεν φιλοξενεί πολλούς οικισμούς, κρατά όμως καλά κρυμμένες εκπλήξεις για τους λάτρεις της φύσης. Η ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων με τα αναρίθμητα φαράγγια και σπήλαια αποτέλεσε ιδανικό τόπο για τον ασκητισμό και μοναχισμό από τους πρώτους αιώνες της εξάπλωσης του χριστιανισμού στην Κρήτη. Ήταν ίσως η σημαντικότερη κοιτίδα του ασκητισμού στη Κρήτη με κέντρα το Αγιοφάραγγο και το Μάρτσαλο. Γι’ αυτό είναι ευρύτερα γνωστό και ως το Άγιον Όρος της Κρήτης.

Μοναστήρια, ερημητήρια, ναοί σε φαράγγια και σπήλαια αποτέλεσαν χώρους σκληρής άσκησης. Στην ανάπτυξη της τόσο έντονης μοναστικής παράδοσης συνέβαλε η ιστορία του Αποστόλου Παύλου, που λέγεται ότι κατά το ταξίδι του προς τη Ρώμη περίπου το 60 μ.Χ. το πλοίο, που τον μετέφερε σιδηροδέσμιο στη Ρώμη, για να δικαστεί, αγκυροβόλησε στους Καλούς Λιμένες λόγω έντονης θαλασσοταραχής.

Λίγο πριν την είσοδο του φαραγγιού είναι και το τελευταίο σημείο, που μπορεί να προσεγγίσει το αυτοκίνητο. Το φαράγγι δημιουργήθηκε από τις κοίτες δύο ρεμάτων, που καταλήγουν στο Λιβυκό πέλαγος σε μια πανέμορφη παραλία.

Κυματιστά τοιχώματα, πυρρόξανθο πέτρωμα, πικροδάφνες, αγριελιές, ενδημικά φυτά, βότανα, ακατάπαυστο πέταγμα πουλιών. Τα πετροχελίδονα δεν μεταναστεύουν ποτέ από αυτή τη γωνιά της Ευρώπης. Ο μύθος λέει ότι είναι οι ψυχές των ερημιτών που έζησαν εδώ. Το ποτάμι κόβει το μονοπάτι, και οι ήχοι του νερού συνοδεύουν τους περιπατητές καθ’ όλη τη διαδρομή. Και στις δύο πλαγιές προβάλλει επιβλητικά το πλήθος των σπηλαίων. Βαθύ σκοτάδι και σιωπή.

Εκεί αποσύρονταν για να προσευχηθούν και να αυτοσυγκεντρωθούν στην μοναξιά ερημίτες και μοναχοί μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα. Στη μεγαλύτερη διαδρομή του φαραγγιού υψώνονται δεξιά και αριστερά τεράστιοι κάθετοι βράχοι, όπου υπάρχουν πολλές σπηλιές στις οποίες έχουν ζήσει δεκάδες ασκητές.

Αφού προσπεράσουμε ένα πυκνό ξέφωτο με πικροδάφνες, φτάνουμε στην εκκλησία του Αγίου Αντωνίου, προστάτη των ερημιτών. Ένα Βενετσιάνικο ναό με τρούλο μεταξύ του 14ου – 15ου αιώνα.

Το οικοδόμημα είναι μεγαλοπρεπές, καθώς έπρεπε να εξυπηρετεί τις λατρευτικές ανάγκες των 300 ερημιτών της περιοχής. Συνεχίζοντας την πορεία προς την παραλία, στα ανατολικά του φαραγγιού σε μικρή απόσταση από την εκκλησία του Αγίου Αντωνίου, κρυμμένος σε πυκνούς θάμνους, βρίσκεται ο Γουμενόσπηλιος.

Στη στενή είσοδο του Γουμενόσπηλιου νιώθουμε το δέος των τοπικών παραδόσεων. Πρόκειται για ένα σπήλαιο με χαμηλή είσοδο και μεγάλη αίθουσα. Σύμφωνα με την παράδοση, εδώ λειτουργούσε το παλαιό ηγουμενείο της Μονής Αγ. Αντωνίου και μετέπειτα ο χώρος χρησιμοποιήθηκε για τη συγκέντρωση των ασκητών. Μια φορά το χρόνο συναντιόντουσαν στο Γουμενόσπηλιο και γινόταν η καταμέτρηση προκειμένου να δουν πόσοι είχαν πεθάνει τον προηγούμενο χρόνο.

Τα σμαραγδένια νερά του Λιβυκού λούζουν αιώνια την παραλία κάτω από τη Μονή καθιστώντας την από τις ωραιότερες της Κρήτης.

Στην ανατολική πλευρά της παραλίας υπάρχει μια κρυμμένη θαλασσινή λίμνη με το όνομα Βουρβουλίτης. Για να την προσεγγίσετε πρέπει να ανέβετε στην κορυφή του βράχου. Η θέα από εκεί πάνω είναι εκπληκτική.

Έξω από την εκκλησία του Αγίου Αντωνίου δεσπόζει ένα πηγάδι. Εκεί είναι και το μοναδικό σημείο με πόσιμο νερό. Σ’αυτό το πηγάδι έφτανε κάθε μοναχός προκειμένου να ξεδιψάσει.Η βόλτα στο Αγιοφάραγγο αξίζει όσο λίγες στην Κρήτη.

Η ενέργεια του τόπου, η αγριάδα του τοπίου παντρεύεται αρμονικά με την ηρεμία της σιωπής. Η πορεία προς την παραλία είναι εύκολη για όλους τους λάτρεις της πεζοπορίας, άλλωστε η παραλία που συναντάς στο τέλος σε αποζημιώνει ευχάριστα.

 

 

 

 


 

Το Ναυάγιο Του Πλοίου ΗΡΑΚΛΕΙΟ. Τι Συνέβη Εκείνη Τη Μοιραία Νύχτα Της 8ης Δεκεμβρίου;

Το Ναυάγιο Του Πλοίου ΗΡΑΚΛΕΙΟ. Τι Συνέβη Εκείνη Τη Μοιραία Νύχτα Της 8ης Δεκεμβρίου;

Η Κρήτη έζησε το πιο τραγικό ναυάγιο… 55 χρόνια πριν, σαν σήμερα…

Πως συνέβησαν όλα εκείνα , την φοβερή νύχτα της 7ης προς 8η του Δεκέμβρη του 1966;

Το οχηματαγωγό αποπλέει από το λιμάνι της Σούδας το βράδυ της 7ης Δεκεμβρίου του 1966 κάτω από κακές καιρικές συνθήκες, με ανέμους κοντά 9 Μποφόρ. Στις 2.06 τα ξημερώματα της 8ης Δεκεμβρίου πια στην περιοχή της Φαλκονέρας  εκπέμπει το τραγικό μήνυμα : «SOS, από Ηράκλειον, στίγμα μας 36 μοίρες 52 Β, 24 μοίρες 08 Α, Βυθιζόμεθα» κι ακολούθησε απόλυτη σιγή… Δυο φορές μόνο κατάφερε να ακουστεί το τραγικό αυτό μήνυμα… δύο φορές !

Το χρονικό διάσωσης όπως περιγράφεται σε εφημερίδες της εποχής :

«…Δυστυχώς το τμήμα επικοινωνιών του Υπουργείου Ναυτιλίας με πενιχρά μέσα προσπαθούσε να αναζητήσει πλοία στην γύρω περιοχή του ναυαγίου. Τα Λιμεναρχεία Πειραιώς, Σύρου και Κρήτης ανέφεραν αδυναμία αποστολής μέσων για παροχή βοήθειας, αφού ούτε και ρυμουλκά για τέτοιες ανάγκες υπήρχαν. Δυστυχώς ούτε το Ε/Γ-Ο/Γ “Μίνως”, που έπλεε 15 μίλια βορειότερα, “άκουσε” το σήμα κινδύνου.

8 Δεκεμβρίου 1966: To Ναυάγιο του Ηράκλειον στα παγωμένα νερά της Φαλκονέρας - Σπάνια ντοκουμέντα | Βίντεο - Αγώνας της ΚρήτηςΑγώνας της Κρήτης

Στις 02:30 ενημερώνεται ο τότε Αρχηγός του Λιμενικού Σώματος, αμέσως μετά  ο Υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας και εκείνος με τη σειρά του ενημερώνει τον Υπουργό Εθνικής Αμύνης. Το τότε Αρχηγείο Ναυτικού αναφέρει ότι πολεμικό πλοίο που βρίσκεται στη Σύρο με σβηστές μηχανές θα χρειασθεί τουλάχιστον 3-4 ώρες για απόπλου συν εκείνες τις ώρες για να φθάσει στον τόπο του ναυαγίου. Οι ώρες περνούν και η αγωνία αρχίζει να κορυφώνεται, κάποια πλοία που έλαβαν το σήμα δηλώνουν αλλαγή πορείας τους προς το στίγμα του Ηράκλειον, απέχουν όμως πολύ, κάποια ανατολικά των Κυκλάδων, άλλο δυτικά της Καλαμάτας, και δύο αγγλικά πολεμικά ΒΑ της Κρήτης.

Στις 04:30 εμπλεκόμενοι Αρχηγοί και Υπουργοί βρίσκονται στις Υπηρεσίες για άμεση ενημέρωση, ενώ δίδεται εντολή απόπλου στο Α/Γ “Σύρος” του τότε Βασιλικού Ναυτικού. Γύρω στις 05:30 αποφασίζεται η γνωστοποίηση του συμβάντος στον τότε Πρωθυπουργό Στέφανο Στεφανόπουλο με όλες τις εξελίξεις και τις επιμέρους αδυναμίες. Μετά από κάποιες ενημερώσεις για τον μεγάλο χρόνο προσέγγισης των πλοίων που ήδη προστρέχουν, γύρω στις 06:00-06:30 ο τελευταίος ενημερώνει τον Βασιλιά Κωνσταντίνο στο Τατόι. Τότε ενημερώνεται και το Αρχηγείο Αεροπορίας.

Στις 07:20 μια Ντακότα απογειώνεται από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας και λίγα λεπτά μετά την ακολουθούν άλλες δύο.

Στις 09.45-10.00 η πρώτη Ντακότα φθάνει κοντά στο στίγμα, όπου και εντοπίζει το φορτηγό ψυγείο να επιπλέει, συνάμα στον ορίζοντα φαινόταν καθαρά το αγγλικό Ν/Κ Ashton που έσπευδε ολοταχώς. Τότε η Ντακότα άρχισε τους “κύκλους έρευνας-διάσωσης” σε συνεχώς μικρότερο ύψος, όταν ακούσθηκε ο πιλότος της δεύτερης Ντακότα σχεδόν να προστάζει: Μεγαλειότατε η πτήση σας είναι επικίνδυνη, πάρτε γρήγορα ύψος! Ο Κυβερνήτης του ASHTON αντιλαμβανόμενος περί τίνος επρόκειτο ακούγεται να δηλώνει: “Μεγαλειότατε η ASHTON στις διαταγές σας” Και η απάντηση –«Ευχαριστώ, ακολούθα με…», αρχίζοντας τις ρίψεις καπνογόνων και σωσιβίων, όπου, από αέρος, εντοπίζονταν ναυαγοί.

Στις 12:00 το τραγικό συμβάν έχει μαθευτεί σχεδόν σε όλο τον Πειραιά, πρώτοι οι συγγενείς που περίμεναν το πρωί το πλοίο έχουν συγκεντρωθεί μπροστά στο κτήριο των πλοιοκτητών αδελφών Τυπάλδου στην ακτή Τζελέπη.

Στις 17.00 οι σειρήνες 10-12 ασθενοφόρων από την Αθήνα μέσω της οδού Πειραιώς κατέρχονται τις οδούς Γούναρη και Εθνικής Αντιστάσεως, ενώ άλλα 7-8 ασθενοφόρα από την Τερψιθέα του Πειραιά, όπου βρισκόταν ο σταθμός Πρώτων Βοηθειών του Πειραιά, κινούνται προς τον Άγιο Νικόλαο, όπου θα προσέγγιζε τελικά το πλοίο.

Η κυκλοφορία μπροστά στο Τελωνείο Πειραιά και γύρω από την εκκλησία του Αγ. Νικολάου είχε διακοπεί. Ώρα 19.00 έχει πια νυχτώσει και το Ν/Κ “Ashton” εισήλθε αργά στο λιμένα του Πειραιά που μετέφερε 2 διασωθέντες ναύτες, τους Αντώνιο Καμπούρη και Δημήτριο Οικονόμου από την Σητεία Κρήτης, καθώς και νεκρούς.

Από τους 73 ναυτικούς που επέβαιναν στο πλοίο και τους 191 επιβάτες σώθηκαν μόνο 46, οι υπόλοιποι 217 πνίγηκαν.

Μαρτυρίες ανθρώπων που επέζησαν στο τραγικό ναυάγιο συγκλονίζουν αργότερα σαν θυμούνται και ανιστορούν τα γεγονότα όπως ακριβώς τα έζησαν:

Ο Γιώργος Μανουσουδάκης, 16 χρονών τότε, ταξίδευε μαζί με τον αδερφό «Βρήκα ένα σωσίβιο και το φόρεσα όσο βρισκόμουν πάνω στην κουπαστή του πλοίου, που είχε γείρει. Ένα κύμα με πέταξε μακριά και γλίτωσα από τη δίνη του πλοίου. Τον αδελφό μου δεν τον ξαναείδα ποτέ».

Το 1966 ο κ. Γιάννης Λάμπρου  εργαζόταν ως μπόμπαν (αντλιωρός) στο πλοίο Μίνως, ιδιοκτησίας Ευθυμιάδη. Στις 8 Δεκεμβρίου του 1966 ξεκίνησαν από το λιμάνι του Ηρακλείου στις 8 το πρωί με προορισμό τον Πειραιά. «Θυμάμαι ότι οι καιρικές συνθήκες ήταν αντίξοες. Είχε πολλή θάλασσα. Ο καπετάνιος πήρε το πρώτο σήμα για το ναυάγιο ενώ πλέαμε ανοιχτά της Ντία. Προσεγγίσαμε την περιοχή όπου μας είχε δοθεί το στίγμα λίγο μετά τη μία το μεσημέρι. Πήγαμε όσο πιο γρήγορα μπορούσαμε δεδομένης της θαλασσοταραχής».

Όπως αφηγείται, το πρώτο πράγμα που αντίκρισαν ήταν ένα τεράστιο ψυγείο. “Ήταν το πρώτο σημάδι της τραγωδίας. Γυρίζω και λέω στο λοστρόμο τον Γιακουμή «τι καθόμαστε; Χαροπαλεύουν άνθρωποι. Τους βλέπαμε που είχαν πιαστεί από σανίδια και άλλα αντικείμενα που έπλεαν. Βλέπαμε και τους νεκρούς ναύτες που έπαιζαν από τον αέρα οι κολαρίνες τους».

Με εντολή του καπετάνιου κατέβασαν μια βάρκα. «Μέσα μπήκαμε εγώ, ο ύπαρχος Δημήτρης Καπιτσαλάς, ο Γεράσιμος Δαλιέτος, ο Σπύρος ο Κόκλας και κάποιος Μπάμπης που δεν θυμάται το επώνυμο του. Καταφέραμε να σώσουμε πέντε ανθρώπους. Αυτούς μόνο βρήκαμε εμείς. Δεν υπήρχαν άλλοι για να σώσουμε»….

Η βύθιση του σκάφους, σύμφωνα με τους ειδικούς, υπήρξε ακαριαία, λόγω παραλείψεων στους όρους ασφαλείας: κακή φόρτωση των αυτοκινήτων, ελλιπής κατασκευή του συστήματος ασφάλειας της «μπουκαπόρτας», έλλειψη συστήματος εκροής των εισερχομένων υδάτων και υψηλή ταχύτητα του πλοίου πάρα τη θαλασσοταραχή, για τη διατήρηση της φήμης του ως του ταχύτερου οχηματαγωγού της γραμμής Κρήτης.

Το ναυάγιο του «Ηράκλειον» αφύπνισε το ελληνικό κράτος, που προχώρησε στη δημιουργία του θαλάμου επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και τη θεσμοθέτηση του απαγορευτικού απόπλου για τα επιβατηγά πλοία. Το ναυάγιο προκάλεσε την κατάρρευση της Typaldos Lines, που κυριαρχούσε τότε στην εγχώρια ακτοπλοΐα, ενώ μπήκαν οι πρώτες ιδέες για τη δημιουργία των Ναυτιλιακών Εταιρειών Λαϊκής Βάσης.

Η δίκη των κατηγορουμένων άρχισε στις 19 Φεβρουαρίου 1968 στο Κακουργιοδικείο Πειραιά. Είχε προηγηθεί μια σειρά αποκαλύψεων σχετικά με βαρύτατες ευθύνες του Υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας στην έκδοση πλαστογραφημένων πιστοποιητικών αξιοπλοΐας του σκάφους. Στο εδώλιο κάθισαν τέσσερα στελέχη της πλοιοκτήτριας εταιρίας.

H απόφαση του δικαστηρίου εξεδόθη στις 21 Μαρτίου του ιδίου έτους. Με ποινές φυλάκισης από πέντε ως και επτά έτη τιμωρήθηκαν ο εκ των ιδιοκτητών του «Ηράκλειον» Xαράλαμπος Τυπάλδος, ο διευθυντής της εταιρείας Παναγιώτης Κόκκινος και δύο αξιωματικοί του πλοίου. Οι ποινές ξεσήκωσαν αντιδράσεις από την πλευρά των συγγενών, οι οποίοι τις θεώρησαν πολύ επιεικείς. Στις 9 Ιανουαρίου 1969 ο δικαστικός φάκελος της υπόθεσης έκλεισε οριστικά, καθώς ο Άρειος Πάγος απέρριψε την αίτηση αναίρεσης των τεσσάρων, οι οποίοι είχαν καταδικασθεί και σε δεύτερο βαθμό για το δυστύχημα.

Η 8η Δεκεμβρίου είναι ημέρα διπλού πένθους για τα Χανιά. Τρία χρόνια αργότερα, στις 8 Δεκεμβρίου 1969, ένα αεροπλάνο της Ολυμπιακής, προερχόμενο από τα Χανιά, κατέπεσε στην Κερατέα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 90 επιβαίνοντες.

Η τραγωδία στη Φαλκονέρα: Τα ντοκουμέντα ενός εγκλήματος | Η Εφημερίδα των Συντακτών

Η τραγωδία στη Φαλκονέρα: Τα ντοκουμέντα ενός εγκλήματος | Η Εφημερίδα των Συντακτών

 

 

 


 

ΤΡΥΓΟΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ: ΟΙ ΕΝΔΕΚΑΔΑ ΤΩΝ ΜΟΝΑΔΙΚΩΝ ΠΟΙΚΙΛΙΩΝ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ

Όσοι έχουν έναν συγγενή , ή φίλο ή γνωστό που βρίσκεται στην Κρήτη , τότε ξέρουν πως ο πρώτος φθινοπωρινός μήνας είναι η μήνας του αμπελιού ή του κρασιού .

Χιλιάδες στρέμματα αμπελιού μπαίνουν στην διαδικασία του τρύγου και οι 9 στους 10 το κάνουν για να βγάλουν κρασί .

WINE2 1560x690 C

 

Η Κρήτη διαθέτει την εικόνα μιας πολύ ενεργής και δυναμικής περιοχής παραγωγής κρασιών ποιότητας, χαρακτηριζόμενη κι από τη μοναδικότητα των ποικιλιών σταφυλιού που καλλιεργεί.

 βρήκαμε τις 11 κρητικές ποικιλίες και σας τις παρουσιάζουμε

Βηλάνα


Αν και είναι η πλέον φυτεμένη λευκή ποικιλία του νησιού, η Βηλάνα μόλις τα τελευταία χρόνια μπόρεσε να αποκαλύψει όλες της πτυχές της γοητείας της, αφού οι σύγχρονοι μέθοδοι οινοποίησης τη βοήθησαν να διατηρήσει όλη τη φρεσκάδα του χαρακτήρα της. Και να μας χαρίσει –μέσα από τα ΠΟΠ κρασιά των Πεζών και της Σητείας αλλά και μέσα από άλλα ενδιαφέροντα χαρμάνια και μονοποικιλιακές εμφιαλώσεις- το λεπτό άρωμα και τη λεμονάτη, δροσιστική της γεύση.
Βιδιανό


Το να βρει κανείς κρασιά από την ποικιλία Βιδιανό είναι ακόμα δύσκολο, ωστόσο σίγουρο είναι ότι σε λίγα χρόνια το χαρισματικό αυτό σταφύλι θα γίνει η λευκή «ντίβα» της Κρήτης. Και αυτό γιατί διαθέτει μοναδικό βερικοκένιο άρωμα, φοβερό γευστικό πλούτο και εύρωστη, κρεμώδη γεύση. Στοιχεία που δικαιολογούν τον χαρακτηρισμό του ως Viognier της Ελλάδας και παράλληλα επιτρέπουν λίαν ενδιαφέροντες πειραματισμούς των παραγωγών στη χρήση του βαρελιού.
Δαφνί


Ο αμπελώνας της Κρήτης είναι τυχερός που χάρη στην επιμονή μεμονωμένων παραγωγών, ποικιλίες υπό εξαφάνιση όπως το Δαφνί κατάφεραν τελικά να διασωθούν. Και αυτό γιατί η μοναδική προσωπικότητα του –που εκφράζεται με αρώματα που θυμίζουν το φυτό Δάφνη, μέτριο σώμα και μαλακή γεύση- εμπλουτίζει το κρητικό μωσαϊκό των οινικών γεύσεων με σπάνιες ψηφίδες. Οι φίλοι της ποικιλίας μάλιστα περιμένουν ακόμα περισσότερες συγκινήσεις από το Δαφνί στο μέλλον.
Θραψαθήρι


Το Θραψαθήρι καλλιεργείται σε όλη την Κρήτη δίνοντας κρασιά γεμάτα γευστικό πλούτο και ισορροπία, ενώ το έντονο, βαρύ βοτανικό του άρωμα δίνει μια ιδιαίτερη προσωπικότητα στα λευκά κρασιά ΠΟΠ Σητεία. Δυστυχώς η τάση του προς την οξείδωση το είχε θέσει τις τελευταίες δεκαετίες στο περιθώριο, όμως ο υπερσύγχρονος εξοπλισμός που διαθέτουν τα ποιοτικά οινοποιεία επιτρέπει πλέον σε κάθε οινόφιλο να απολαύσει πεντακάθαρες και φρεσκότατες τις χάρες της ποικιλίας!
Κοτσιφάλι


Εξαιρετική ερυθρή ποικιλία που διαθέτει μαλακό, γλυκόπιοτο και φορτωμένο με αρώματα δαμάσκηνου χαρακτήρα. Το σαρκώδες Κοτσιφάλι -που μπορεί και να χαρακτηριστεί και ως το Merlot της Κρήτης- βρίσκει όλο και συχνότερα το δρόμο του σε μονοποικιλιακές εμφιαλώσεις. Συμμετέχει ωστόσο και σε χαρμάνια, για να τιθασεύσει πιο στυφές ποικιλίες όπως το Μανδηλάρι –υπέροχα τα ΠΟΠ Πεζά και Αρχάνες που προκύπτουν από αυτό το συνδυασμό- αλλά και το Syrah.
Λιάτικο


Οπως όλες οι ερυθρές ποικιλίες που διαθέτουν λεπτή φλούδα, το Λιάτικο είναι ιδιαίτερα απαιτητικό στην καλλιέργεια και ευαίσθητο στις καιρικές συνθήκες. Οταν όμως οι στρεμματικές αποδόσεις κρατηθούν χαμηλά και τα σταφύλια ωριμάσουν σωστά στα τέλη Ιουλίου (εξ ου και το όνομά του) το Λιάτικο αποζημιώνει με λεπτότητα, μαλακό χαρακτήρα και μοναδικά αρώματα αποξηραμένων φρούτων, βοτάνων και λουλουδιών. Είναι πραγματική εμπειρία να απολαμβάνεις τα ξηρά και γλυκά ΠΟΠ Σητεία και Δαφνές.
Malvasia di Candia


Αν και μπορεί να συμμετείχε στον ξακουστό Μαλβάζιο οίνο, η ποικιλία Malvasia ακολουθεί το δικό της δρόμο στην οινική ιστορία προσφέροντας τα ξεμυαλιστικά της αρώματα και τον θηλυκό της χαρακτήρα. Ο γνωστός για την φινέτσα του κλώνος Malvasia di Cantia επανήλθε στο προσκήνιο εδώ και μερικά χρόνια -ιδιαίτερα στο νομό του Ηρακλείου- και έτσι η Κρήτη απόκτησε ένα δυνατό όπλο στο πεδίο των αρωματικών ξηρών και γλυκών κρασιών.
Μανδηλάρι


Το Μανδηλάρι θεωρείται ο βασιλιάς των γηγενών ποικιλιών του νησιού. Αυτή την κυριαρχία του το σπουδαίο ερυθρό σταφύλι δεν την οφείλει στην πλούσια γεύση του, αλλά στην αγριάδα και τη δύναμη, απόρροια της καλής οξύτητας και των γεροδεμένων του τανινών. Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές φορές αναμιγνύεται με πιο μαλακές ή εύσωμες ποικιλίες όπως το Κοτσιφάλι -από αυτό το χαρμάνι προέρχονται τα ΠΟΠ κρασιά Πεζά και Αρχάνες- και το Syrah.
Μοσχάτο Σπίνας


Ενας μικρόρογος θησαυρός είναι αυτός ο κλώνος του Μοσχάτου, που παίρνει το όνομά του από την κοινότητα της Σπίνας στην επαρχία Σελίνου Χανίων. Μπορεί η ποικιλία να είναι γνωστή για το εκρηκτικό άρωμα του σταφυλιού, ωστόσο η λεπτή φλούδα του Μοσχάτου Σπίνας προσδίδει ένα τόσο λεπτό χαρακτήρα στα κρασιά, που το οδηγεί στο δρόμο εξαιρετικών ξηρών και όχι γλυκών εμφιαλώσεων, καθώς και σε γοητευτικά ξηρά χαρμάνια.
Πλυτό


Αλλη μια ιδιαίτερη, ξεχασμένη ποικιλία που ήρθε πρόσφατα αλλά δυναμικά στο προσκήνιο. Ο λόγος είναι ότι το Πλυτό διαθέτει σπάνια -για τα επίπεδα της ζεστής Κρήτης- δροσιστική οξύτητα και λεμονάτη παρουσία. Τα στοιχεία αυτά οδηγούν τους παραγωγούς που έχουν πιστέψει σε αυτήν να παράγουν ελαφριά φρέσκα μονοποικιλιακά κρασιά, αλλά και να την αναμειγνύουν με πιο πλούσιες ποικιλίες όπως το Βιδιανό προκειμένου να δώσουν «νεύρο» στα χαρμάνια.
Ρωμέικο


Δίνει στην περιοχή των Χανίων ζωηρά ερυθρά κρασιά, με υψηλό αλκοόλ, μέτρια οξύτητα και ασταθές χρώμα – λόγω της ιδιότυπης πολυχρωμίας των σταφυλιών στους πολυάριθμους κλώνους του φυτού. Από αυτό παράγεται και το παραδοσιακό κρασί «Μαρουβάς».

 

 

 


 

Η στάση της Υψηλής Πύλης κατά την Κρητική Επανάσταση (1866 – 1869)

Η Υψηλή Πύλη

Από το τέλος της επανάστασης του 1841 ως τις παραμονές της επανάστασης του 1866, η οθωμανική κυβέρνηση κρατούσε μια στάση παρελκυστική και καθησυχαστική. Η Υψηλή Πύλη γνώριζε ότι η κατάπνιξη της επανάστασης του 1841 δεν σήμαινε και το ξερίζωμα της ιδέας για ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα από τις ψυχές των Κρητών και των ελεύθερων Ελλήνων. Ωστόσο, παρά την ήπια στάση της, δεν εφάρμοζε τις μεταρρυθμίσεις του Χάττι-Χουμαγιούν (1856). Η προσοχή της ήταν στραμμένη στη Μολδοβλαχία, όπου η Ρωσία προσπαθούσε να της αποσπάσει την κυριαρχία. Η καθυστέρηση της εφαρμογής του Χάττι-Χουμαγιούν στην Κρήτη οφειλόταν στη θέληση της Υψηλής Πύλης να μην δώσει δικαιώματα στους υπόδουλους, που θα ήταν δύσκολο να πάρει πίσω. Δεν ήθελε όμως να ανοίξει και ένα δεύτερο μέτωπο, γεγονός που εξηγεί την ήπια στάση της έως λίγο καιρό πριν την Επανάσταση του 1866.

Ο σουλτάνος Αβδούλ Μετζήτ Α΄ ανακοινώνει το Χάτι Χουμαγιούν στα διάφορα "Μιλλέτ"

Σε γενικές γραμμές, η Υψηλή Πύλη ακολουθούσε την πολιτική εναλλαγής σκληρών και διαλλακτικών διοικητών στην Κρήτη, ανάλογα με την στάση των ευρωπαϊκών Δυνάμεων. Όποτε οι Μεγάλες Δυνάμεις πίεζαν την Οθωμανική αυτοκρατορία για την εξασφάλιση των συμφερόντων τους, έθεταν το θέμα της διοίκησης των χριστιανικών πληθυσμών. Τότε η Υψηλή Πύλη προχωρούσε στον διορισμό διαλλακτικών διοικητών στην Κρήτη. Όποτε όμως οι Μεγάλες Δυνάμεις εξασφάλιζαν διπλωματικά κέρδη και παραχωρήσεις, το θέμα των χριστιανών υπηκόων έμπαινε σε δεύτερη μοίρα και τον διαλλακτικό διοικητή διαδεχόταν ένας αυταρχικός. Ο διορισμός του ανελέητου Ισμαήλ Πασά ως νέου διοικητή της Κρήτης δεν αποτελούσε εξαίρεση από αυτόν τον κανόνα. Επίσης, συμβάδιζε με τις αρνητικές για την Οθωμανική αυτοκρατορία εξελίξεις στη Ρουμανία και τη Μολδοβαχία τον Μάιο του 1866. Η Υψηλή Πύλη φοβούμενη την απαρχή μιας γενικότερης διαδικασίας διαμελισμού της αποφάσισε να σκληρύνει τη στάση της στην Κρήτη. Ωστόσο, η αύξηση του χριστιανικού πληθυσμού και οι απαιτήσεις του για εφαρμογή του Χαττί-Χουμαγιούν οδήγησαν στο συμπέρασμα την οθωμανική κυβέρνηση ότι θα ήταν προτιμότερη μία ένωση της Κρήτης με την Αίγυπτο. Στα σχέδιά της βρήκε τη σθεναρή αντίσταση της Γενικής Συνέλευσης των Σφακίων. Η αναφορά των Κρητών αντιπροσώπων της 5ης Μαϊου 1866 προς τον Ισμαήλ Πασά θεωρήθηκε, μεταξύ άλλων, ως υποκινούμενη από τη τσαρική Ρωσία, προκαλώντας περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης της Υψηλής Πύλης.

Ιερά Μονή Αρκδίου, Ελαιογραφία του ιταλού ζωγράφου Γκαττέρι. 9 Νοεμβρίου 1866, Ο Κωνσταντίνος Γιαμπουδάκης βάζει φωτιά στην πυριτιδαποθήκη και ανατινάζει την ανατολική πτέρυγα της μονής, καταπλακώνοντας Χριστιανούς και Τούρκους.

Το ξέσπασμα της επανάστασης προκάλεσε την αντικατάσταση του Ισμαήλ Πασά με τον Τουρκοαλβανό Μουσταφά Πασά στις 30 Αυγούστου 1866, εξίσου σκληρό με τον προκάτοχό του αλλά πιο ικανό στρατιωτικό. Αρχικά, ο Μουσταφά πασάς προσπάθησε να αμβλύνει τη συνοχή των επαναστατών. Υποσχέθηκε να εξετάσει τα αιτήματά τους και τους συμβούλευσε να μην παρασύρονται από ελάχιστους, που ήθελαν να τους εκμεταλλευθούν. Έδωσε περιθώριο πέντε ημερών στους επαναστάτες για να αποδεχθούν τις προτάσεις τους, αλλιώς θα κατέφευγε στη βία. Στις 7 Σεπτεμβρίου έλαβε την απάντηση της Γενικής Συνέλευσης «Το σύνθημα ”Ένωσις ή Θάνατος” το οποίο άπασα η Κρήτη ανεκήρυξε, δίδει την πρέπουσαν απάντησιν…». Οι εχθροπραξίες ξεκίνησαν στις 10 Σεπτεμβρίου με επίθεση των Κρητών στον πύργο της Μάλαξας στα Χανιά. Ο Μουσταφά πασάς κατέφτασε στη Μάλαξα. Σφοδρές μάχες έλαβαν χώρα στη Μάλαξα, στο Σέλινο και την Κάνδανο, οι οποίες έληξαν με βαριές απώλειες για τους Οθωμανούς και εκκένωση του μουσουλμανικού πληθυσμού από την περιοχή των Χανίων. Νέα επιχείρηση του Μουσταφά πασά στην Κυδωνία και στον Αποκόρωνα Χανίων είχε απογοητευτικά αποτελέσματα για τους Οθωμανούς. Οι επιχειρήσεις του Οκτωβρίου και Νοεμβρίου είχαν μικτά αποτελέσματα, με αποκορύφωμα το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου.

Από την αρχή της Επανάστασης, η οθωμανική πολιτική στόχευε στην βίαιη κατάπνιξή της και όχι στην επίτευξη ενός συμβιβασμού. Μόνο υπό την πίεση των πολεμικών γεγονότων ή των διπλωματικών προτάσεων των Μεγάλων Δυνάμεων εφέρετο ενίοτε διατεθειμένη να συζητήσει το ενδεχόμενο αυτονομίας της Κρήτης με οθωμανική επικυριαρχία. Σ’ αυτή τη θέση βρέθηκε ιδιαίτερα μετά το αδιέξοδο στο οποίο βρέθηκε ο Μουσταφά Πασά στην Κρήτη. Ήταν τόσο απελπιστική η κατάσταση των τουρκικών και αιγυπτιακών στρατευμάτων το 1867, ώστε ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών De Moustier ανέφερε ότι «θα ήτο καλύτερον δια την Πύλην να εγκαταλίπη την Κρήτην», ότι «η Χώρα είχεν απολεσθήν δια την Τουρκίαν» και ότι «η Κρήτη είχε αποβήν ανιάτως εξηλκώμενον μέλος της αυτοκρατορίας, και ήτο προτιμότερον να ακρωτηριασθή ή να αφεθή όπως αποβή εστία γαγγραίνης, ήτις θα ηδύνατο να εξαπλωθή εις παν μέρος της αυτοκρατορίας».

Τον Ιανουάριο του 1867, η Υψηλή Πύλη, ανήσυχη από την αδυναμία αντιμετώπισης της Επανάστασης με στρατιωτικά μέσα, έστειλε στην Κρήτη τον Σερβέρ πασά. Ο νέος διοικητής με σουλτανικό διάταγμα όριζε την εκλογή και αποστολή στην Κωνσταντινούπολη δύο αντιπροσώπων από κάθε επαρχία, ενός χριστιανού και ενός μουσουλμάνου, για να εκθέσουν τα αιτήματά τους στον Σουλτάνο. Η εκλογή ασημαντοτήτων επιβεβαίωσε όσους πίστευαν ότι επρόκειτο για προσπάθειες δημιουργίας εντυπώσεων από την Υψηλή Πύλη, υπό την πίεση των Μεγάλων Δυνάμεων μετά το Αρκάδι.

Ομέρ Πασάς (1806–1871), o Κροάτης εξωμότης Μιχαήλ Λάττα, που είχε στο ενεργητικό του τη συντριβή της εξέγερσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στο Μαυροβούνιο.

Η αγγλική στάση αυστηρής ουδετερότητας επέτρεψε την επιστροφή της Πύλης στην αδιαλλαξία. Έτσι, απεστάλη ο Ομέρ Πασάς με 30.000 άνδρες. Επρόκειτο για τον Κροάτη εξωμότη Μιχαήλ Λάττα, που είχε στο ενεργητικό του τη συντριβή της εξέγερσης στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στο Μαυροβούνιο. Ο Ομέρ πασάς προέβη σε φρικαλέες βιαιότητες εναντίον του άμαχου πληθυσμού, προκαλώντας την αναπόφευκτη διπλωματική ανάμειξη των Μεγάλων Δυνάμεων. Ούτε ο Ομέρ Πασάς κατόρθωσε να καταπνίξει την επανάσταση. Αντίθετα, ηττήθηκε τόσο στα Σφακιά όσο και στο φαράγγι της Σαμαριάς. Καλύτερη τύχη είχαν οι οθωμανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην ανατολική Κρήτη, ιδιαίτερα στο Λασίθι, όπου οι επαναστάτες αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν υπό το βάρος της εχθρικής επίθεσης.

Ωστόσο, η εξωτερική πολιτική της Υψηλής Πύλης χαρακτηρίστηκε από ευελιξία εκείνη την περίοδο. Εκμεταλλευόμενη τα αντικρουόμενα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων και τις παλινδρομήσεις της ελληνικής κυβέρνησης κατόρθωσε να εμποδίσει θετικές για τους Κρήτες διπλωματικές πρωτοβουλίες. Η έντονη κινητικότητα των Οθωμανών σε διπλωματικό επίπεδο αποκορυφώθηκε με την επίσκεψη του σουλτάνου Αμπνούλ Αζίζ στο Παρίσι και το Λονδίνο το 1868. Προσδοκίες για αποκόμιση οφελών υπέρ των Κρητών από αυτή την επίσκεψη δημιουργήθηκαν, αλλά στην πραγματικότητα, οι Οθωμανοί κέρδιζαν μέσω των διαβουλεύσεων πολύτιμο χρόνο για την κατάπνιξη της επανάστασης. Παράλληλα, η εφαρμογή της τακτικής του «καρότου και του μαστιγίου» με την άφιξη στρατιωτικών ενισχύσεων στην Κρήτη και τις υποσχέσεις του Ααλή πασά για παραχώρηση προνομίων και αυτονομίας σκοπό είχαν την υπόσκαψη του επαναστατικού φρονήματος. O Αλή Πασάς αφίχθη στις 22 Σεπτεμβρίου 1867 στα Χανιά φέρνοντας μαζί του τον νέο διοικητικό οργανισμό της Κρήτης, γνωστό ως «Οργανικό Νόμο». Ο νέος διοικητικός οργανισμός υποσχόταν διετή απαλλαγή από τη δεκάτη και τον στρατιωτικό φόρο, αναγνώριση και της ελληνικής ως επίσημης γλώσσας στην Κρήτη, διορισμό και χριστιανών σε διοικητικές θέσεις, ίδρυση μικτών δικαστηρίων και μικτών διοικητικών συμβουλίων, κλπ. Μάλιστα, προχώρησε στην απελευθέρωση κρατουμένων ως έμπρακτη κίνηση καλής θέλησης. Όμως η Γενική Συνέλευση των Κρητών απέρριψε τις υποσχέσεις για αυτονομία και τον «Οργανικό Νόμο», διότι αυτές συμβάδιζαν με την εγκατάλειψη του αιτήματος για Ένωση. Κατά συνέπεια, οι πολεμικές συγκρούσεις ξεκίνησαν εκ νέου, με ακόμη μεγαλύτερη βιαιότητα.

Χουσεΐν Αβνί Πασάς (1819-1876), Τούρκος στρατιωτικός και πολιτικός και Μέγας Βεζίρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επί βασιλείας του Σουλτάνου Αμπντέλ Αζίζ.

Ο διορισμός του Χουσεϊν Αβνί Πασά ως νέου διοικητή της Κρήτης τον Νοέμβριο του 1867 ακολουθήθηκε από αλλαγή στο επίπεδο των οθωμανικών τακτικών. Οι μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές επιχειρήσεις έδωσαν τη θέση τους σε μικρής κλίμακας εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και στην κατασκευή πύργων σε καίρια στρατηγικά σημεία. Με αυτόν τον τρόπο, αργά αλλά σταθερά, ο Χουσεϊν Αυνή Πασάς έθεσε υπό τον έλεγχό του την πεδινή ενδοχώρα και τα παράλια. Ο ναυτικός αποκλεισμός του οθωμανικού στόλου, παρά τις ηρωικές προσπάθειες των ελληνικών πλοίων, έκαναν δυσχερέστατο τον εφοδιασμό των επαναστατών. Μοιραία, η Κρητική επανάσταση, απομονωμένη διεθνώς και εγκαταλειμμένη από την επίσημη Ελλάδα, αργόσβησε, και μαζί με αυτή οι ελπίδες για οριστική ευνοϊκή λύση του Κρητικού Ζητήματος.

 

 

 

 

 

 


 

ΚΡΗΤΗ 365 μ. Χ : O ΙΣΧΥΡΟΤΕΡΟΣ ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ

Ο μεγαλύτερος σεισμός στην ιστορία του νησιού, αλλά και της Μεσογείου είναι τα 8,3, ή κατά μερικούς ερευνητές, τα 8,6-8,7 Ρίχτερ, που σημειώθηκαν στις 21 Ιουλίου του 365 μετά Χριστό. Φυσικά ειδικοί επιστήμονες και μηχανισμοί για την καταγραφή τέτοιων γεγονότων δεν υπήρχαν εκείνη την εποχή, αφού η επιστήμη εξελίχθηκε μετά τα μισά του 19ου αιώνα.

ΟΤΑΝ Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 365 μ.Χ ΑΝΥΨΩΣΕ ΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ 9 ΜΕΤΡΑ - ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΛΑΙΤΖΑΚΗ - Κρήτη πόλεις και χωριά

Όμως οι ειδικοί μπορούν σήμερα να υπολογίζουν τα μεγέθη των σεισμών από τις περιγραφές που έχουν διασωθεί, κυρίως από το μέγεθος της κάθε καταστροφικής επίσκεψης του Εγκέλαδου. Έτσι κι ο σεισμός του 365 μ.Χ., μπορεί πλέον να υπολογιστεί με μεγάλη προσέγγιση, καθώς υπάρχουν αρκετά αναλυτικά γραπτά μνημεία από την εποχή. Ο σεισμός εκείνος, που θεωρείται ότι κατέστρεψε τις 100 πόλεις της Κρήτης, σκότωσε 50.000 ανθρώπους και ουσιαστικά το νησί βούτηξε στη θάλασσα από τη βορειοανατολική πλευρά του, ενώ αντίστοιχα ανασηκώθηκε η νοτιοδυτική, στην περιοχή Φαλάσαρνα, στο ρωμαϊκό λιμάνι της οποίας θεωρείται ότι ήταν το επίκεντρο. Τα 8,3 ή 8,6-8,7 Ρίχτερ κατέστρεψαν μεγάλο μέρος στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και στη Μικρά Ασία.

Ιούλιος του 365μΧ: Ο μεγαλύτερος σεισμός της Μεσογείου - Αργολικές Ειδήσεις

Η συγκλονιστική αυτή σεισμική δόνηση, που προφανώς θα διήρκεσε μερικά λεπτά κατά τις πρωινές ώρες εκείνης της καλοκαιρινής ημέρας, έμεινε στο θρύλο και στις διηγήσεις ανθρώπων για σχεδόν 1.000 χρόνια, όταν σημειώθηκε ένας νέος σεισμός πάνω από 8 Ρίχτερ.

Οι ερευνητές του εργαστηρίου Γεωδαισίας του Πανεπιστημίου Πατρών Α. Γ. Δράκος και Σ. Κ. Στειρός, που έχουν μελετήσει αρκετά τον συγκεκριμένο σεισμό και τον προσδιορίζουν στα 8,5- 8,7 Ρίχτερ, σημειώνουν ότι σημειώθηκε σε μια περίοδο πολιτικής και πολιτισμικής παρακμής της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας αλλά και θρησκευτικών αναστατώσεων. Γι αυτό το λόγο το γεγονός «ενεπλάκη» στις θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφορές της εποχής. Παρουσιάστηκε, έτσι, όχι ως ιστορικό γεγονός αλλά ως επιχείρημα κατά ή υπέρ της νέας θρησκείας, του Χριστιανισμού. Τα ιστορικά στοιχεία γι αυτόν παραποιήθηκαν από διάφορους σύγχρονους του γεγονότος αλλά και μεταγενέστερους συγγραφείς.

Παράλληλα, δύο συγγραφείς, ο Λιβάνιος κι ο Σωζόμενος, που έζησαν μετά το σεισμό, τον εμφανίζουν είτε ως έκφραση λύπης είτε ως θεϊκή οργή για το θάνατο του αυτοκράτορα Ιουλιανού του Παραβάτη, ο οποίος προσπάθησε να αναβιώσει την αρχαία θρησκεία.

Ο μεγαλύτερος σεισμός της Μεσογείου το 365 μ.Χ. - kolydas.eu

Για το σεισμό του 365 μ.Χ. υπάρχουν αρκετές αναφορές από βυζαντινούς ιστορικούς και συγγραφείς, τις πληροφορίες των οποίων έχουν καταγράψει τόσο ο Ελευθέριος Πλατάκης, στη μελέτη στην οποία κατέγραψε τους βασικούς σεισμούς από την αρχαιότητα και την οποία παρουσίασε στον 4ο τόμο των «Κρητικών Χρονικών» (1950) με τον τίτλο «Οι σεισμοί της Κρήτης από των αρχαιοτάτων μέχρι των καθ’ ημάς χρόνων», καθώς και οι Βασίλης και Κατερίνα Παπαζάχου, στο έργο τους «Οι σεισμοί της Ελλάδας», (τρίτη έκδοση, Θεσσαλονίκη 2003).

Τις πληροφορίες για τον συγκεκριμένο σεισμό, όπως και για τα σημαντικά σεισμικά γεγονότα που σημειώθηκαν στην Κρήτη, από την αρχαιότητα μέχρι το 2006, είχαμε συμπεριλάβει στο ειδικό ένθετο της «Πατρίδας», που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2008, σε 96 σελίδες, με τον τίτλο, «Οι σεισμοί εν Κρήτη».

“Ο Αμμιανός Μαρκελλίνος γράφει ότι η τρομερή καταστροφή ξέσπασε ξαφνικά σ΄ολόκληρο τον (τότε γνωστό) κόσμο, παρόμοια της οποίας δεν βρίσκει κανείς πουθενά, ούτε στους θρύλους ούτε στα αληθινά ιστορικά γεγονότα. Λίγο μετά το πρώτο φως της αυγής, αφού προηγήθηκαν βροντές και αστραπές, ολόκληρη η Γη συνταράχθηκε. Η θάλασσα αποσύρθηκε και τα νερά της τραβήχτηκαν σε τέτοια έκταση ώστε ο βυθός της αποκαλύφθηκε. Μπορούσε, έτσι, κανείς να δει χωμένα βαθιά στη λάσπη πολλά θαλάσσια όντα και πολλές οροσειρές και κοιλάδες που, ενώ ήταν πάντοτε σκεπασμένες με νερό, έγιναν ορατές καθώς έπεφταν πάνω τους για πρώτη φορά οι ακτίνες του ήλιου. Πολλά πλοία εξώκειλαν και πολλοί άνθρωποι περιπλανιόνταν στα λίγα νερά που έμειναν μαζεύοντας ψάρια και άλλα θαλάσσια όντα, αλλά τα θαλάσσια κύματα επανήλθαν υπερυψωμένα και όρμησαν πάνω στα αβαθή νερά, στα νησιά και σε εκτεταμένες στεριές ισοπεδώνοντας πολλά κτίρια ή οτιδήποτε συναντούσαν στο δρόμο τους. Τεράστιες ποσότητες νερού φόνευσαν, κατά την επιστροφή τους, πολλές χιλιάδες ανθρώπων. Οταν η μανία των νερών κόπασε, φάνηκαν μερικά κατεστραμμένα πλοία και πτώματα ναυαγών. Μερικά μεγάλα πλοία είχαν εκσφενδονιστεί απόι το κύμα στις στέγες σπιτιών, όπως συνέβη στην Αλεξάνδρεια, και άλλα σε απόσταση μέχρι δύο μίλια μέσα στην ξηρά. Ο Μαρκελλίνος προσθέτει ότι είδε ο ίδιος κοντά στη Μεθώνη ένα πλοίο των Σπαρτιατών, το οποίο παρέμεινε και διαλύθηκε εκεί που το άφησαν τα κύματα.

Η επικρατούσα άποψη είναι ότι το επίκεντρο του σεισμού αυτού βρισκόταν δυτικά της Γαύδου, στο σημείο βύθισης της αφρικανικής πλάκας κάτω από το φλοιό του Αιγαίου», εξηγεί ο Χαράλαμπος Φασούλας, γεωλόγος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, ο μόνος Ελληνας που συμμετέχει στη διεθνή επιστημονική ομάδα. «Η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ανύψωση των νοτιοδυτικών ακτών της Κρήτης, από τα Φαλάσαρνα και τον Μπάλο έως και την Αγία Ρουμέλη και τον Πλακιά. Ομως υπάρχουν διάφορα σημεία που δεν συμφωνούν με αυτή την ερμηνεία για τη γένεση του σεισμού. Για παράδειγμα, στις γεωφυσικές μελέτες ή στις σεισμικές έρευνες που έγιναν τα τελευταία χρόνια στην περιοχή, δεν έχει χαρτογραφηθεί σε εκείνο το σημείο ένα τόσο μεγάλο ρήγμα, που να δικαιολογεί σεισμό άνω των 8 Ρίχτερ. Αντίθετα υπάρχει μια τεράστια ζώνη ενεργών ρηγμάτων, από το ρήγμα της Φαλάσαρνας έως τη ρηξιγενή ζώνη των Σφακίων, που θα μπορούσε να έχει δώσει τέτοια μεγέθη σεισμών».
Ο Ιερώνυμος γράφει (στο Χρονικό) ότι έγινε ένας παγκόσμιος σεισμός και η θάλασσα ξεχύθηκε πάνω στη στεριά προκαλώντας ζημιές σε αμέτρητους ανθρώπους στη Σικελία και σε πολλά άλλα νησιά. Ο ίδιος συγγραφέας (στους Βίους του Αγ. Ιλαρίωνα) αναφέρει ότι στην περιοχή της Επιδαύρου στις ακτές της Δαλματίας στην Αδριατική) οι κάτοικοι είδαν το τεράστιο θαλάσσιο κύμα το οποίο εκσφενδόνισε πλοία στα βουνά και επειδή φοβήθηκαν ότι η πόλη τους θα καταστρεφόταν ζήτησαν τη βοήθεια του Αγ. Ιλαρίωνα και, όπως λέγεται, αυτός στάθηκε όρθιος στην παραλία και εμπόδισε το κύμα να κατακλύσει την πόλη. Ο Αθανάσιος γράφει ότι όταν έγινε ο σεισμός στις 21 Ιουλίου (365 μ.Χ.) η θάλασσα αποσύρθηκε από τα ανατολικά. Πολλοί άνθρωποι σκοτώθηκαν και χάθηκαν πολλές περιουσίες. Οπως προκύπτει από μια επιστολή του, η οποία δημοσιεύθηκε αργότερα σε ανώνυμο κείμενο με τίτλο “η Ζωή του Αθανασίου”, από το σεισμό του 365 καταστράφηκαν στην Κρήτη περισσότερες από 100 πόλεις. Αναφέρει επίσης ότι το θαλάσσιο κύμα που ακολούθησε το σεισμό πλημμύρισε την ξηρά σε ορισμένα μέρη και σε άλλα αποσύρθηκε.

Νέα στοιχεία για τον ισχυρότερο σεισμό της Μεσογείου στην Κρήτη το 365 μ.Χ. - vetonews

Ο ιστορικός Σωκράτης ο Σχολαστικός γράφει ότι ο σεισμός έβλαψε πολλές πόλεις. Ο Σωζόμενος (ή 450 μ.Χ.) γράφει ότι η Γη δονήθηκε από τόσο φοβερούς σεισμούς ώστε σπίτια κατέρρευσαν, χάσματα άνοιξαν παντού και δεν υπήρχε μεγαλύτερη ασφάλεια έξω από τα σπίτια απ’ ό,τι μέσα. Μεγάλη καταστροφή έγινε κοντά στην Αλεξάνδρεια όταν η θάλασσα πρώτα αποσύρθηκε και μετά επανήλθε και πλημμύρισε την ξηρά σε μεγάλη απόσταση. Ακόμα και βάρκες βρέθηκαν στις οροφές των σπιτιών. Ο Σωζόμενος προσθέτει ότι ακόμα και στην εποχή του την ημέρα αυτή (21 Ιουλίου) γιορταζόταν κάθε χρόνο στην Αλεξάνδρεια η επέτειος του σεισμού. Ο Ζώσιμος γράφει ότι σείστηκε περισσότερο η Κρήτη και η Πελοπόννησος με την υπόλοιπη Ελλάδα. Καταστράφηκαν πολλές πόλεις πλην της Αθήνας και της Αττικής. Λέγεται ότι σώθηκε η Αθήνα και η Αττική από τον ήρωα Αχιλλέα επειδή έγινε προ του σεισμού δημόσια εκδήλωση προς τιμή του μετά από σχετικό όνειρο του Ξεστορίου. Ο Θεοφάνης γράφει ότι στην Αλεξάνδρεια το θαλάσσιο κύμα υπερέβη τις υψηλές οικοδομές και τα τείχη και έριξε πλοία στις αυλές. Οι κάτοικοι της πόλης άρχισαν την αρπαγή των φορτίων των πλοίων αλλά το κύμα επανήλθε και κάλυψε τα πάντα. Οπως ανέφεραν ναυτικοί, τα πλοία τους στην Αδριατική άγγιξαν τον πυθμένα της θάλασσας και συνέχισαν την πλεύση όταν επανήλθε το νερό της θάλασσας. Ο Κεδρηνός αναφέρει ότι χάθηκαν πολλά μέρη της Κρήτης, της Αχαΐας, της Βοιωτίας, της Ηπείρου και της υπόλοιπης Ελλάδας και ότι στην Αλεξάνδρεια πνίγηκαν 50.000 άνθρωποι.

Πρόσφατες αρχαιολογικές ανασκαφές αποκάλυψαν ερείπια στον Κίσσαμο, Ελεύθερνα και Γόρτυνα (Di Vita 1995, Stiros 2000) τα οποία αποδίδονται αξιόπιστα στο σεισμό αυτό. Υπάρχουν επίσης κάποιες αρχαιολογικές ενδείξεις για βλάβες από το σεισμό αυτόν στην Κόρινθο (Rothaus 1966). Οι αρχαιολογικές παρατηρήσεις είναι εξαιρετικά χρήσιμες γιατί οι σύγχρονοι του σεισμού συγγραφείς αναφέρουν καταστροφές κυρίως από το θαλάσσιο κύμα.

 

 

 

 


 

Η Μάχη της Κρήτης

Τα γεγονότα αναφέρονται μέρα με τη μέρα, σ’ όλες τις πόλεις, ξεκινώντας από τις 20 Μαΐου μέχρι και τις 31 Μαΐου 1941.

33 σπάνιες φωτογραφίες από τη Μάχη της Κρήτης

20 ΜΑΪΟΥ 1941

Πρώτη μέρα αεροπορικής επιχείρησης. Η Μάχη της Κρήτης είχε αρχίσει ουσιαστικά από τις 14 Μαΐου, μ’ ένα σφοδρό βομβαρδισμό στρατιωτικών στόχων κυρίως. Οι στόχοι αυτοί ήταν τα αεροδρόμια του Μάλεμε, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου, τα λιμάνια της Σούδας και του Ηρακλείου, καθώς και οι μεγάλες πόλεις της Κρήτης. Η γερμανική αεροπορία πέτυχε να απομονώσει το Νησί από τη θάλασσα και να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα στον ανεφοδιασμό των συμμαχικών δυνάμεων, κυρίως από το λιμάνι της Σούδας. Βρετανικά πλοία κατέπλεαν στην Κρήτη, μόνο κατά τις μεσονύκτιες ώρες για εκφόρτωση και γρήγορο απόπλου. Μέχρι τις 20 Μαΐου, οκτώ πλοία απ’ αυτά είχαν βυθιστεί ή είχαν υποστεί σημαντικές βλάβες από αεροπορικές επιθέσεις. Τα περισσότερα από τα λίγα βρετανικά αεροπλάνα που βρίσκονταν στην Κρήτη είχαν καταστραφεί στο έδαφος ή στις διάφορες αερομαχίες. Ο μικρός αριθμός που είχε απομείνει αναχώρησε, όπως σημειώνουμε, για την Αίγυπτο την προηγούμενη της μεγάλης αερεπίθεσης. Οι αερομεταφερόμενες έτσι γερμανικές δυνάμεις που “επέδραμαν” στο Νησί αντιμετώπισαν δυνάμεις αντίστασης με ενότητα και πάθος, χωρίς όμως τον απαραίτητο στρατιωτικό εξοπλισμό και τον κατάλληλο και επαρκή εφοδιασμό. Οι καταστροφές επίσης και οι απώλειες ανθρώπινων ζωών στα Χανιά, το Ρέθυμνο και το Ηράκλειο ήταν σημαντικές. Όλα αυτά αθροιστικά έδειχναν ότι άρχιζε το προπαρασκευαστικό στάδιο της μεγάλης επίθεσης.

Στις 6:30 το πρωί της 20ης Μαΐου, ο ουρανός των Χανίων σκοτεινιάζει, γιατί τον καλύπτουν εκατοντάδες βομβαρδιστικά και καταδιωκτικά γερμανικά αεροπλάνα, που σκορπούν τον όλεθρο και την καταστροφή. Η εισβολή που αναμενόταν από εβδομάδες αποτελεί πια πραγματικότητα. Τα Χανιά χάνουν τη γνώριμη όψη τους. Μεταβάλλονται σε μια φρικτά παραμορφωμένη από τους σφοδρούς βομβαρδισμούς και πολυβολισμούς πόλη. Δημιουργούνται έτσι οι κατάλληλες συνθήκες, που θα διευκολύνουν την εισβολή από τον αέρα.

Στις 7:30 ο Στρατηγός Φράυμπεργκ που βρισκόταν στο Στρατηγείο του στο Ακρωτήρι Χανίων, ειδοποιεί με σήμα τις μονάδες του να είναι έτοιμες για την απόκρουση της γερμανικής αερεπίθεσης.

Δυο περίπου ώρες από τον ασυνήθιστο σε πάθος, έκταση και διάρκεια βομβαρδισμό, αρχίζει η πτώση των αλεξιπτωτιστών, αφού στο μεταξύ έχει αχρηστευθεί ολόκληρη η αεροπορική άμυνα των περιοχών Μάλεμε, Χανίων και Σούδας. Οι συμμαχικές δυνάμεις μάχονται ηρωικά, παρά τις πολεμικές αδυναμίες τους σε όλη τη ζώνη των Χανίων και καταφέρνουν σημαντικά πλήγματα κατά της αεραποβατικής γερμανικής δύναμης. Η πεισματική αξίωση των Χανιωτών προς τους Βρετανούς να τους προμηθεύσουν όπλα να πολεμήσουν τον κατακτητή, δεν εισακούεται, παρά το ότι υπάρχουν αρκετά τέτοια όπλα κλειδωμένα στα παλιά βενετσιάνικα νεώρια του λιμανιού. Ρίχνονται έτσι στον πυρετό της μάχης με ό,τι πρωτόγονα μέσα διαθέτουν, ως εκπλήρωση χρέους και τιμής. Αψηφούν τον κίνδυνο και παραβλέπουν ότι η συμμετοχή τους αυτή θα λειτουργήσει ως μαγνήτης που θα επισύρει αντίποινα σε βάρος τους, γιατί θα κριθούν ως άτακτοι πολεμιστές. Πριν από την πτώση των αλεξιπτωτιστών το αεροδρόμιο Μάλεμε, που αποτελεί τον κεντρικότερο στόχο τους, δέχεται ένα άγριο βομβαρδισμό και ένα καταιγισμό πυρός. Το αεροδρόμιο υποστηρίζεται από το 22ο τάγμα Νεοζηλανδών που υποδέχτηκε με σκληρότητα τα κύματα των αλεξιπτωτιστών, πολλά από τα οποία σκοτώνονται προτού πατήσουν στο έδαφος της Κρήτης. Ο Βρετανός Διοικητής του αεροδρομίου του Μάλεμε βλέποντας τα μανιτάρια των αλεξιπτωτιστών και ακούγοντας το “θυμωμένο μούγκρισμα” των αεροπλάνων, περιγράφει την πολεμική αυτή σκηνή με τα ακόλουθα λόγια. “Οι βόμβες χτυπούσαν δώδεκα-δώδεκα μαζί. Τα χώματα τινάζονταν ως τα ουράνια. Οι δονήσεις και το μπουμπουνητό από τις εκρήξεις πλησίαζαν εδώ που βρισκόμασταν πάνω στο λόφο. Ο κρότος ήταν κάτι το απερίγραπτο. Το έδαφος αναρριγούσε και κλονιζόταν κάτω από τα πόδια μας, καθώς οι βόμβες αυλάκωναν τον αέρα πάνω από τα κεφάλια μας. Ας μπορούσαμε να δούμε μακρύτερα από λίγες γιάρδες”,.

Μέσα σ’ αυτή τη Δαντική κόλαση βρήκαν το θάνατο 800 Γερμανοί αλεξιπτωτιστές, γύρω από το ύψωμα 107.

Παρά τις τεράστιες όμως απώλειες σε έμψυχο και εμπόλεμο υλικό των επίδοξων κατακτητών, κατορθώνουν προς το τέλος της ημέρας και σταθεροποιούν τη δύναμή τους. Η κρίσιμη νύχτα της 20ης Μαΐου βοήθησε προς τούτο, γιατί έμεινε δυστυχώς ανεκμετάλλευτη από τη βρετανική Διοίκηση. Το ότι ο Φράυμπεργκ δεν μπόρεσε ή δε θέλησε να προτάξει μια ισχυρή αντεπίθεση εκείνη τη νύχτα, παραμένει ακόμα ένα επίμαχο ερώτημα. Οι αποκαμωμένοι και εξαντλημένοι από την κούραση αλεξιπτωτιστές ανίκανοι να αντιδράσουν, αναμένουν τη μοίρα τους κάτω από τους ελαιώνες, τα γήινα εξογκώματα ή τα ακανόνιστα ορύγματα που δημιούργησε ο μεγάλος αριθμός βομβών που έπεσε στη διάρκεια της ημέρας. Την ίδια μέρα, αλεξιπτωτιστές πέφτουν στο Γαλατά, Αλικιανό, Περιβόλια, Αγιά, Βαθύπετρο, Βατόλακκο, Μουρνιές, Κολυμπάρι κ.α. Ο ουρανός με τα σμήνη των βομβαρδιστικών και μαχητικών αεροπλάνων αρχίζει και διαγράφει την παραπέρα πορεία των εξελίξεων. Η Μάχη ήδη έχει κριθεί. Τα βλέμματα των Βρετανών στρέφονται προς το Λιβυκό πέλαγος, που ευνοεί τη φυγή τους.

Ας δούμε όμως ποια ήταν η κατάσταση και στις άλλες δύο μεγάλες πόλεις της Κρήτης.

Ρέθυμνο. Αν και η μάχη είχε αρχίσει στα Χανιά από τις πρωινές ώρες, τα τμήματα που υπερασπίζονταν το Ρέθυμνο βρίσκονταν σε πλήρη άγνοια για την από τον αέρα εξαπόλυση της επίθεσης των αλεξιπτωτιστών. Την τραγική πραγματικότητα συνειδητοποίησαν το απόγευμα της ίδιας μέρας, με την πτώση των πρώτων Γερμανών αλεξιπτωτιστών στην περιοχή τους. Η υπεράσπιση της περιοχής του Ρεθύμνου είχε ανατεθεί στον Αυστραλό Ίαν Κάμπελ που πρόσφατα είχε προαχθεί στο βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Την υπεράσπιση της πόλης άφησε σε 800 χωροφύλακες που αποτελούσαν μια αξιόμαχη και αποτελεσματική δύναμη. Από τα 160 μεταγωγικά αεροπλάνα που παίρνουν μέρος στη μάχη καταρρίπτονται επτά. Ένας Γερμανός Διοικητής σκοτώνεται στην πόρτα του αεροπλάνου, την ώρα που ετοιμαζόταν να πηδήσει στο κενό. Ο Συνταγματάρχης Στουρμ, Διοικητής, συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. Όσοι από τους αλεξιπτωτιστές σώζονται, βρίσκονται στενά πολιορκημένοι. Πρέπει να σημειώσουμε ότι το γερμανικό επιτελείο της Αθήνας δεν είχε ενημερωθεί για την κατάσταση που είχε διαμορφωθεί στην περιοχή των Χανίων. Αυτό οφείλεται στις ζημιές των τηλεπικοινωνιακών μέσων επαφής που προκλήθηκαν από το ντόπιο πληθυσμό. Η άγνοια αυτή είχε ως αποτέλεσμα να υποστούν ακόμα μεγαλύτερες απώλειες τα δεύτερα κύματα των αλεξιπτωτιστών που έπεσαν στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο. Οι μισοί περίπου αλεξιπτωτιστές σκοτώνονται στον αέρα ή κατά την ώρα που πατούν στη γη.

Ηράκλειο. Αφού προηγήθηκε σφοδρός βομβαρδισμός τις πρωινές ώρες στο αεροδρόμιο, το λιμάνι και τις νότιες παρυφές της πόλης, ακολούθησε τις απογευματινές ώρες η ρίψη των αλεξιπτωτιστών. Η είδηση για ρίψεις αλεξιπτωτιστών στο Μάλεμε και την κοιλάδα των φυλακών της Αγιάς φτάνει στο αρχηγείο του Βρετανού ταξίαρχου Τσάπελ μόλις στις 2:30 μ.μ. Σημαίνει αμέσως γενικός συναγερμός, και σχηματίζονται ομάδες πολιτών. Σπάνε τις αποθήκες όπλων, εξοπλίζονται κατάλληλα και ρίχνονται στον αγώνα κατά των αλεξιπτωτιστών. Μάχονται σε ομάδες των 7 ή 8 ανδρών. Επικεφαλής μίας ομάδας ήταν ένας ιερέας, ο οποίος σκοτώθηκε αργότερα. Πρόκειται για τον αρχιμανδρίτη Φώτιο Θεοδοσάκη, που πολεμούσε από την αρχή ως το τέλος της μάχης. Υπολογίζεται ότι οι Βρετανοί κατέρριψαν 15, αεροπλάνα που σήμαινε μεγάλη απώλεια για τις γερμανικές δυνάμεις. Ο Πτέραρχος Στουντέντ, εμπνευστής του σχεδίου για την κατάληψη της Κρήτης, θα γράψει αργότερα κάνοντας απολογισμό της πρώτης μέρας:
“Ο αιφνιδιασμός που ηλπίζαμεν, δυστυχώς δεν επέτυχεν εις τον αναμενόμενον βαθμόν. Αι απώλειαι, αι πλείσται κατά την κάθοδον, είναι ασυνήθως βαρείαι “.

21 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Οι Νεοζηλανδοί εξακολουθούν να υπερασπίζονται το Μάλεμε και προσπαθούν να αποτρέψουν τους Γερμανούς από το να κάνουν χρήση του αεροδρομίου. Παρόλο που από τις απογευματινές ώρες το αεροδρόμιο βρέθηκε κυκλωμένο από παντού, οι Γερμανοί κατορθώνουν να κρατήσουν τις θέσεις τους. Παρά την αντίσταση των μαχομένων και τα πυκνά πυρά τους, που ενισχύθηκαν μάλιστα με την ντόπια ένοπλη υποστήριξη, οι Γερμανοί προσγειώνουν τις υπόλοιπες δυνάμεις τους στο αεροδρόμιο. Οι απώλειες βέβαια των Γερμανών ήταν μεγάλες. Ο Γερμανός πολεμικός ανταποκριτής σημειώνει ότι μόνο πενήντα επτά άνδρες ήταν σε θέση να πολεμήσουν στην περιοχή της γέφυρας του Ταυρωνίτη και του αεροδρομίου.

Η απώλεια διοικητών, διμοιριών και λόχων ήταν η πιο καταστροφική. Αλλά και από την πλευρά των συμμαχικών δυνάμεων τα πράγματα δεν ήταν καλύτερα. Ο Φράυμπεργκ με σήμα του στο Κάιρο, επισημαίνει τη δύσκολη κατάσταση και τη σκληρή πίεση που δέχονται: “Τα περιθώρια είναι μικρά και θα ήταν λάθος να παρουσιάσω μια αισιόδοξη εικόνα”. Τη νύχτα της 21ης Μαΐου, η μοίρα του βρετανικού στόλου που περιπολούσε στο πέλαγος δυτικά της Κρήτης, επεσήμανε μια εχθρική νηοπομπή. Αμέσως τα πολυβόλα και τα πολύκανα αντιαεροπορικά χτυπούσαν ασταμάτητα τους εχθρικούς στόχους, στους οποίους κατάφεραν σημαντικά πλήγματα. Σκοτώθηκαν 375 Γερμανοί στρατιώτες και οι υπόλοιπο περισυνελέγησαν από γερμανικά σκάφη. Ο Φράυμπεργκ που βρισκόταν σε έξαψη και παρακολουθούσε με αγωνία την εξέλιξη της θαλάσσιας αυτής επιχείρησης, αναπηδούσε από ενθουσιασμό.

Ρέθυμνο. Η πολεμική κατάσταση, όπως αναφέρει ο Διοικητής Κάμπελ, βρισκόταν στον απόλυτο έλεγχό του. Οι τοπικές συγκρούσεις και σκληρές αντεπιθέσεις των συμμάχων συνεχίζονται. Η πολιορκία των Γερμανών στις περιοχές Λατζιμά και Αγίου Γεωργίου στενεύει. Στην αντεπίθεση στο λόφο Α χρησιμοποιούνται όλες οι εφεδρείες και τα δύο ελληνικά συντάγματα ενισχύουν τα πλευρά τους. Από λάθος ένας Γερμανός πιλότος χτύπησε μια θέση αλεξιπτωτιστών, σκοτώνοντας δεκαέξι άνδρες, γεγονός που ενίσχυσε το ηθικό και τόνωσε την αποφασιστικότητα των συμμαχικών και ελληνικών δυνάμεων. Άλλο πολύτιμο υλικό που έπεσε στα χέρια των συμμάχων ήταν όλες οι επιχειρησιακές διαταγές που βρέθηκαν στο πτώμα ενός Γερμανού αξιωματικού.

Η μάχη της Κρήτης: Νεαρός ερευνητής έχει σπάνιο υλικό για την ιστορία του νησιού [vid]

Ηράκλειο. Η μέρα αρχίζει με ανηλεείς βομβαρδισμούς κατά των ελληνοβρετανικών θέσεων. Σκοπός των Γερμανών είναι η κατάληψη του λιμανιού της πόλης και η δημιουργία εστιών εξόρμησης για την ολοκληρωτική κατάληψή της. Ακολουθούν σφοδρές οδομαχίες από ένοπλους πολίτες και ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό που διαρκεί μέχρι τη νύχτα, προκαλεί πανωλεθρία στους εισβολείς. Ομάδες από αλεξιπτωτιστές πέφτουν στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου, που το μεγαλύτερο μέρος του σκοτώνεται από τις βρετανικές δυνάμεις που το υπερασπίζονται. Η γερμανική αεροπορία δυσκολεύεται αφάνταστα από τα ελληνοβρετανικά τμήματα, τα οποία την παραπλανούν με φωτοβολίδες και πλαίσια σηματοδοσίας με τους γερμανικούς κώδικες χρήσης. Το υλικό αυτό προέρχεται από Γερμανούς αιχμαλώτους που συλλαμβάνονται. Από τους Γερμανούς επίσης νεκρούς ή αιχμαλώτους αφαιρούνται όπλα και πυρομαχικά, με τα οποία ενισχύουν σημαντικά τον εξοπλισμό του. Ο Στουντέντ θα γράψει για τη δεύτερη μέρα της Μάχης:”Μα την αλήθεια πολύ ζοφερή η κατάστασις κατά το μεσημέρι. Εις την ομάδα Χάιντεριχ (Αγιά) συγκεχυμένοι αγώνες. Από το Ρέθυμνον ουδεμία αναγγελία. Από το Ηράκλειον καμία κατατοπιστική είδησις και εις το Μάλεμε καμία συγκεκριμένη επιτυχία. Επί πλέον παντού κατεπείγουσα απαίτησις πυρομαχικών και όπλων. Η περαιτέρω συνέχεια της επιχειρήσεως Κρήτης κρέμεται από μια κλωστή”.

Μάχη της Κρήτης

22 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Προτού ξημερώσει, γερμανικά μεταγωγικά αεροπλάνα προσγειώνονται στο αεροδρόμιο του Μάλεμε, όπου μεταφέρουν βαρύ κυρίως οπλισμό. Σκοπός τους είναι η ενίσχυση των δυνάμεών τους και η σταθεροποίηση της θέσης τους. Η αντεπίθεση που αποφασίζεται στις 6 το απόγευμα, ξεκινά με δισταγμό και κανείς δεν φαίνεται να υποστηρίζει ότι δύο τάγματα είναι αρκετά να αποκρούσουν ένα εχθρό, που ενισχύεται με στρατεύματα, τα οποία προσγειώνονται κάθε λίγα λεπτά. Ο Φράυμπεργκ με τηλεγράφημά του προς το Στρατηγείο της Μ. Ανατολής, ζητά την καταστροφή της επιφάνειας του αεροδρομίου. Είναι όμως πια αργά. Οι Γερμανοί έχουν σταθεροποιηθεί στις θέσεις τους και έχουν δημιουργήσει τους απαραίτητους θύλακες αντίστασης. Η αποφυγή καταστροφής του αεροδρομίου όταν οι συνθήκες ήταν ευνοϊκές και το επέβαλλαν,αποδεικνύεται τώρα τραγική. Ο εχθρός σχεδόν ανενόχλητος κάνει χρήση του αεροδρομίου. Αλλά και ο αποσυντονισμός των συμμαχικών δυνάμεων, που μεταξύ των άλλων οφείλεται στην έλλειψη συστημάτων επικοινωνίας, επιδεινώνει περισσότερο την όλη κατάσταση. Χάρη στη δράση του ένοπλου ντόπιου Κρητικού στοιχείου, οι επιθέσεις κατά του Γαλατά και του Καστελλίου αποκρούονται επιτυχώς. Η Μάχη μάλιστα στο Γαλατά, λόγω της σκληρότητάς της, αποκλήθηκε “μάχη των γιγάντων”. Ο Βασιλιάς της Ελλάδας Γεώργιος Β’ και ο Πρωθυπουργός Εμμ. Τσουδερός, μετά από ολιγοήμερη παραμονή στην Κρήτη, στέλνουν διάγγελμα προς τον Κρητικό λαό και επιβιβάζονται σε αγγλικό αντιτορπιλλικό, που τους μεταφέρει στην Αίγυπτο.

Ρέθυμνο. Αλλεπάλληλοι βομβαρδισμοί προξενούν σημαντικές καταστροφές σε κτίρια της πόλης. Αλλά από τη χρησιμοποίηση παραπλανητικών σημάτων, ζημιές προκαλούνται και στις γερμανικές εστίες. Εφόδια ρίχνονται επίσης από λάθος στα συμμαχικά τμήματα. Σε όλους τους τομείς πολεμικής δράσης των Γερμανών επικρατούσε μια τέτοια σύγχυση, που δεν γνώριζαν αν οι κρότοι των όπλων προέρχονται από την πλευρά των γερμανικών ή των συμμαχικών δυνάμεων.

Το χρονικό της Μάχης της Κρήτης – Συγκλονιστικό φωτογραφικό υλικό

Ηράκλειο. Η ρίψη αλεξιπτωτιστών και εφοδίων για την ενίσχυση των πυρήνων αντίστασης συνεχίζεται. Το αεροδρόμιο και η πόλη κρατούνται σταθερά από τις βρετανικές και ελληνικές δυνάμεις και το ντόπιο ένοπλο στοιχείο. Η περιοχή γύρω από το Ηράκλειο έχει εκκαθαριστεί, εκτός από τις θέσεις “Σταυρωμένος” και “Γάζι” όπου υπάρχουν και έχουν οργανωθεί σοβαρά γερμανικά προγεφυρώματα. Η κατάσταση των αλεξιπτωτιστών ήταν απελπιστική. Η δίψα τους είχε οδηγήσει να τρώνε ακόμα και αμπελόφυλλα στην απεγνωσμένη τους προσπάθεια να βρουν κάτι υγρό. Πολλοί σκοτώθηκαν στην προσπάθειά τους να εξασφαλίσουν κάποιες σταγόνες νερού. Για τους τραυματίες η κατάσταση ήταν ακόμα πιο τραγική.

23 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Οι γερμανικές δυνάμεις με την οριστική πια κατάληψη του αεροδρομίου Μάλεμε, περνούν από την άμυνα στην επίθεση. Η 5η Βρετανική Ταξιαρχία εξαναγκάζεται να εγκαταλείψει τη θέση της και να στραφεί νοτιοανατολικά. Μεγάλης έντασης βομβαρδισμοί σημειώνονται στα Χανιά, τη Σούδα, τις κωμοπόλεις και τα λιμάνια της περιοχής. Παρατηρείται έλλειψη τροφίμων και πυρομαχικών, χωρίς να διαφαίνονται προοπτικές ανεφοδιασμού.

Ξαφνικά δώδεκα βρετανικά αεροπλάνα πετούν πάνω από το αεροδρόμιο του Μάλεμε. Το βομβαρδίζουν και καταστρέφουν έξι γερμανικά αεροπλάνα που βρίσκονται σ’ αυτό. Άρχισε η αναπτέρωση του ηθικού των συμμαχικών δυνάμεων, αλλά ήταν προσωρινή, γιατί η δράση τους ήταν πολύ περιορισμένη και η μάχη είχε ήδη κριθεί. Οι επιθετικές ενέργειες των Γερμανών στρέφονται προς την Κίσαμο, την Κάνταντο, το Σέλινο, τον Αλικιανό και το Βατόλακκο.

Την ίδια μέρα δίνονται τα πρώτα μηνύματα για υποχώρηση, αλλά οι άνδρες της 5ης Νεοζηλανδικής Ταξιαρχίας δυσκολεύονται να το πιστέψουν. Ο μεγάλος αριθμός νεκρών του εχθρού τους έκανε να πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να τσακίσουν τους Γερμανούς, παρά την υπεροχή τους σε οπλισμό και εξοπλισμό.

Ρέθυμνο. Κατά τις μεταμεσημβρινές ώρες η γερμανική αεροπορία άρχισε μια αεροπορική επίθεση σε μέτωπο 20 χιλιομέτρων και βάθος 6 χιλιομέτρων. Ο βομβαρδισμός αυτός που κράτησε ως τις 8 το βράδυ, ήταν ο πιο σφοδρός από την έναρξή τους και προξένησε σημαντικές καταστροφές στην πόλη. Ένα σύννεφο σκόνης που δημιούργησαν οι βομβαρδισμοί κάλυψε ολόκληρη την πόλη. Οι στρατώνες κατέρρευσαν, χτυπήθηκε το νοσοκομείο της πόλης και οι τραυματίες μεταφέρθηκαν σε άλλο μέρος. Τότε λαμβάνει χώρα ομαδική εκτέλεση 30 κατά κανόνα νέων ανθρώπων από το συνοικισμό Περιβόλια. Με τη χρήση παραπλανητικών σημάτων κατορθώνουν οι Αυστραλοί και προμηθεύονται αρκετά πυρομαχικά, όλμους, υγειονομικό υλικό και άλλα εφόδια από διερχόμενα γερμανικά αεροπλάνα.

Λίγο πριν τελειώσει...η μάχη της Κρήτης! | Cretalive ειδήσεις

Ηράκλειο. Μεγάλος αριθμός γερμανικών αεροπλάνων με εκρηκτικές και εμπρηστικές βόμβες χωρίς διακοπή και για τρεις ώρες προξενούν σημαντικές καταστροφές στην πόλη. Ολόκληρες συνοικίες έχουν ισοπεδωθεί. Η πόλη ζει μέσα στην κόλαση της φωτιάς και τους σωρούς των ερειπίων. Η καταστροφή των στρατιωτικών κλιβάνων και των αποθηκών τροφίμων του στρατού, επιτείνουν το πρόβλημα του επισιτισμού.

Ο Γερμανός Διοικητής πληροφορεί το Φρούραρχο της πόλης Ε. Τσαγκαράκη ότι οι Γερμανοί είναι κύριοι της Κρήτης και αξιώνει την παράδοση της πόλης. Ο Φρούραρχος χωρίς συζήτηση απορρίπτει την αξίωση αυτή. Για πρώτη φορά οι ελληνικές και βρετανικές δυνάμεις πληροφορούνται την κατάσταση που επικρατεί στα Χανιά. Ο Τσώρτσιλ από την πλευρά του επιμένει ότι η Μάχη της Κρήτης πρέπει να κερδηθεί.

24 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Από το πρωί επαναλαμβάνονται με μεγαλύτερη ένταση οι βομβαρδισμοί της πόλης των Χανίων, της Σούδας και των γειτονικών χωριών. Οι Γερμανοί κύριοι του αεροδρομίου του Μάλεμε, χρησιμοποιούν την εστιακή τους αυτή δύναμη, για την εκκαθάριση της κατάστασης. Η απομάκρυνση σημαντικών τμημάτων που υπερασπίζονταν την πόλη επιβαρύνει ακόμα περισσότερο την ατμόσφαιρα που επικρατούσε σ’ αυτή. Η επιθετική πρωτοβουλία βρίσκεται στα χέρια των κατακτητών. Από τη στιγμή που οι βρετανικές δυνάμεις αρχίζουν να υποχωρούν, η αντίσταση είχε πέσει ουσιαστικά στα χέρια του ντόπιου ένοπλου πληθυσμού. Στην Κίσαμο η αντίσταση των Κρητικών ήταν τόσο δυναμική που απέτρεψε την αποβίβαση αρμάτων, προσφέροντας έτσι ανεκτίμητη βοήθεια στα υποχωρούντα συμμαχικά στρατεύματα Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις συνεχίζονται στο Ακρωτήρι και το Κολυμπάρι Κατά τη διάρκεια της ημέρας νέες ενισχύσεις καταφθάνουν αεροπορικώς στο αεροδρόμιο του Μάλεμε.

Ρέθυμνο. Ισχυρές γερμανικές αεροπορικές επιθέσεις επαναλαμβάνονται και πάλι. Τα 200 περίπου αεροπλάνα κατέβαιναν μέχρι τις στέγες των σπιτιών, σπέρνοντας το θάνατο και ολοκληρώνοντας το καταστροφικό έργο. Παρά τις αεροπορικές ενισχύσεις των Γερμανών που είχαν συλληφθεί και βρισκόταν αιχμάλωτοι στην περιοχή του νεκροταφείου Αγίου Γεωργίου, η θέση τους ήταν δεινή και ιδιαίτερα επικίνδυνη. Ο κλοιός των χωροφυλάκων και των ένοπλων πολιτών γινόταν ολοένα και στενότερος.

Ηράκλειο. Τα ερείπια των προηγουμένων βομβαρδισμών δεν αποτελούν λόγο αναστολής ή ματαίωσης νέων. Έτσι επαναλαμβάνονται με μεγαλύτερη σφοδρότητα και αγριότητα. Γίνονται ρίψεις νέων αλεξιπτωτιστών γύρω από την πόλη του Ηρακλείου. Απόπειρα των Γερμανών να εισέλθουν στην πόλη από τη Χανιόπορτα αποκρούεται και εξοντώνονται μέχρις ενός. Το αεροδρόμιο εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια των Βρετανών που το υπερασπίζονται. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού έχει εγκαταλείψει την πόλη. Οι εστίες αντίστασης των Γερμανών στο Γάζι και τον Σταυρωμένο, έχουν ενισχυθεί σημαντικά κι έχουν καταστεί επικίνδυνες για την πόλη.

25 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Από το βράδυ ρίχνονται χιλιάδες προκηρύξεις στα Χανιά, τους συνοικισμούς και τα χωριά και απειλούν τον πληθυσμό, ότι θα επιβάλουν αυστηρές κυρώσεις σ’ αυτούς που πολεμούσαν τα γερμανικά στρατεύματα. Οι γύρω από την πόλη φρουρές αποσύρονται σε νέες λιγότερο κοντινές προς την πόλη θέσεις, γεγονός που οδηγεί στην αποθάρρυνση και επιτείνει το αίσθημα της ανασφάλειας. Οι βρετανικές δυνάμεις αποσύρονται προς τη Σούδα. Οι καθυστερήσεις όμως που συνεπάγονται οι καταλήψεις των χωριών και οικισμών γύρω από τα Χανιά, επιβραδύνουν σημαντικά τα σχέδια των Γερμανών να φτάσουν στα Σφακιά και να παρεμποδίσουν τη φυγή των Βρετανών. Ύστερα από συνεχείς επιθέσεις και αντεπιθέσεις καταλαμβάνεται ο Γαλατάς με τη γνωστή υπεροχή των όπλων του αντιπάλου. Ήρθε όμως και η σειρά της Κανδάνου. Μετά την εξολόθρευση ενός γερμανικού λόχου από τους κατοίκους της, οι Γερμανοί επιτίθενται με αγριότητα. Βομβαρδίζεται η Κάνδανος και παραδίνεται στη φωτιά, στενάζοντας κάτω από τους σκελετούς των ερειπίων. Εκτελούν όσους από τους κατοίκους της Κανδάνου ή των γειτονικών χωριών συναντούν, ανεξάρτητα από ηλικία και χωρίς καμία διαδικασία. Στις 3 Ιουνίου θα επιστρέψουν και πάλι για να ολοκληρώσουν την καταστροφή. Την ίδια μέρα ο πτέραρχος Στουντέντ προσγειώνεται στο αεροδρόμιο Μάλεμε και διαπιστώνει προσωπικά το μέγεθος της καταστροφής του δημιουργήματός του
Ρέθυμνο. Οι γερμανικές προκηρύξεις που είχαν ριχτεί στα Χανιά με απειλητικό κατά των πολιτών περιεχόμενο, ρίχνονται και στο Ρέθυμνο. Οι μαχόμενες δυνάμεις βρίσκονται κάτω από τη σκιά της γερμανικής αεροπορίας, η οποία βομβαρδίζει στρατιωτικούς στόχους, καθώς και την πόλη και τα χωριά Οι συγκρούσεις και αψιμαχίες είναι τόσο συχνές, που αποτελούν πραγματικό εφιάλτη για τους Γερμανούς.

drosakis1

Ηράκλειο. Ο βομβαρδισμός ελληνικών και βρετανικών στόχων εξακολουθεί και πάλι. Η πόλη φλέγεται από τις πυρκαϊές που σημειώνονται και οι δρόμοι της είναι γεμάτοι από πτώματα. Αλλά και στους χώρους έξω από τα τείχη υπάρχουν άταφα πτώματα Γερμανών και Ελλήνων μαχητών. Η στρατιωτική κατάσταση επιδεινώνεται. Οι Γερμανοί μπορεί να μην κάνουν επίθεση κατά της πόλης ακόμα, είναι όμως κύριοι της κατάστασης και ρυθμιστές του αγώνα κατά μεγάλο μέρος. Οι ίδιες απειλητικές προκηρύξεις που είχαν ριχτεί στα Χανιά και το Ρέθυμνο, ρίχνονται και στο Ηράκλειο. Ο Στρατηγός Φράυμπεργκ προειδοποιεί ότι, τα υπό τη Διοίκησή του τμήματα, έχουν περιέλθει στο έσχατο όριο αντοχής.

26 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Μετά την κατάληψη και του Γαλατά οι γερμανικές δυνάμεις εδραιώνονται και σταθεροποιούνται οριστικά στην περιοχή. Το έργο της καταστροφής ολοκληρώνεται με το βομβαρδισμό και πολυβολισμό της πόλης των Χανίων από τη γερμανική αεροπορία. Οι αποσύρσεις για συμπτύξεις και ανασυγκροτήσεις των συμμαχικών δυνάμεων δεν προσθέτουν τίποτα στον αγώνα που ήδη έχει κριθεί. Τα βρετανικά στρατεύματα αρχίζουν να υποχωρούν. Ο Στρατηγός Φράυμπεργκ προτείνει με σήμα του στο Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής την αποστολή πλοίων για την παραλαβή των στρατευμάτων, καθώς η παραπέρα παραμονή τους είναι άσκοπη και εγκυμονεί άλλους κινδύνους.

drosakis3

Ρέθυμνο. Η στρατιωτική κατάσταση παρέμεινε στάσιμη και τα ελληνοβρετανικά στρατεύματα κρατούν σταθερά τις θέσεις τους. Οι πολιορκούμενοι στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου εξακολουθούν να πιέζονται ασφυκτικά από ομάδες χωροφυλάκων και ντόπιων πολεμιστών, κάτω από αφόρητες συνθήκες πείνας, χωρίς όμως και να παραδίνονται. Αλλά και στα συμμαχικά τμήματα σημειώνονται σοβαρές ελλείψεις σε πυρομαχικά και τρόφιμα. Στο Ρέθυμνο ήταν άγνωστη η κατάσταση που επικρατούσε στα Χανιά και το Ηράκλειο, όπως το ίδιο συνέβαινε και με τις πόλεις αυτές που δεν γνώριζαν επίσης για την κατάσταση που επικρατούσε στο Ρέθυμνο. Οι συμμαχικές δυνάμεις σημειώνουν μια αξιόλογη επιτυχία, γιατί κατορθώνουν και εκδιώκουν τους Γερμανούς από το Σταυρωμένο, τον οποίο καταλαμβάνουν. Η κατάληψη τους εξασφαλίζει μια πλούσια λεία σε πολεμικό και φαρμακευτικό υλικό.

Ηράκλειο. Οι ελληνικές δυνάμεις που υποφέρουν από έλλειψη πυρομαχικών, αποσύρονται στην περιοχή Σπήλια νοτιοανατολικά της πόλης. Εκεί δημιουργούνται προφυλακές για να παρεμποδίσουν τον εχθρό να προχωρήσει και να καταλάβει τις Αρχάνες. Παρά το ότι οι ελληνικές δυνάμεις αποσύρθηκαν ουσιαστικά από τον αγώνα, οι διάφορες ομάδες που δρούσαν στις γερμανικές εστίες Γάζι και Σταυρωμένου, συνέχιζαν το επιθετικό τους έργο. Το ίδιο βράδυ βομβαρδίζεται από βρετανικά αεροπλάνα το αεροδρόμιο της Καρπάθου, το οποίο χρησιμοποιείτο σε ευρεία κλίμακα και αποτελούσε απειλή για την Κρήτη.

27 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Στις 7 το απόγευμα, ύστερα από συμπλοκές με ομάδες οπισθοφυλακής, οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές και αλπινιστές μπήκαν στα Χανιά και έγιναν κύριοι της ερειπωμένης και φλεγόμενης πόλης. Τις απογευματινές ώρες το Στρατηγείο της Μ. Ανατολής έδωσε τη συγκατάθεσή του για την εκκένωση της Κρήτης, παρέχοντας και τις σχετικές οδηγίες, που μεταξύ των άλλων προέβλεπαν: Οι δυνάμεις Μάλεμε, Σούδας, Χανίων, Στύλου θα αποσύρονταν στα Σφακιά. Οι δυνάμεις του Ρεθύμνου θα κατευθύνονταν στον Πλακιά και οι δυνάμεις του Ηρακλείου θα επιβιβάζονταν σε αγγλικά πλοία από το λιμάνι της πόλης.

Ρέθυμνο. Ο Στουντέντ ανησυχεί ιδιαίτερα για τους αλεξιπτωτιστές που έχουν πέσει στο Ρέθυμνο και βρίσκονται πολιορκημένοι. Προσπάθεια των Γερμανών να καταλάβουν τα Καστελάκια απέτυχε και περιορίστηκαν στις αρχικές τους θέσεις. Στο μεταξύ τα πυρομαχικά άρχισαν να λιγοστεύουν επικίνδυνα και η πείνα αποτελούσε σοβαρό πρόβλημα. Οι φούρνοι της μονής Αρκαδίου που δούλευαν συνεχώς και η μεταφορά τροφίμων, δεν αρκούσαν να δώσουν λύση στο πρόβλημα. Αλλά και η κατάσταση που επικρατεί στο αντίπαλο στρατόπεδο δεν είναι καλύτερη. Να πως την περιγράφει Γερμανός αλεξιπτωτιστής: “Έξι μέρες βρισκόμαστε ήδη σ’ αυτή την αναθεματισμένη θέση. Καμία προστασία από τον ήλιο τίποτα εντελώς και με όλα αυτά μας βασανίζουν και οι ψείρες. Όμως περισσότερο μας βασανίζει η πείνα. Τώρα αιωρούμαστε ισχνοί και εξαντλημένοι εδώ”.

Η Μάχη της Κρήτης: Η μοιραία σύγκρουση στο Μάλεμε - Historical Quest

Ηράκλειο. Γίνεται ανασύνταξη των ελληνικών τμημάτων, τα οποία ενισχύονται και με νέα, με σοβαρές ελλείψεις. Το αεροδρόμιο δεν έχει καταληφθεί. Εστίες των Γερμανών προσβάλλονται από ομάδες αντίστασης κι ελεύθερους σκοπευτές. Οι Γερμανοί όμως καταλαμβάνουν το ύψωμα Άι Λιας που βρίσκεται νότια και σχετικά κοντά στο αεροδρόμιο και ετοιμάζουν γενική επίθεση.

28 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Μεγάλα τμήματα του γερμανικού στρατού που προέρχονται από την περιοχή των φυλακών Αγιάς και το Μάλεμε, μπαίνουν στην πόλη, που από την προηγούμενη βρίσκεται στα χέρια των Γερμανών. Οι απειλές που έχουν εκτοξευθεί με προκηρύξεις, παίρνουν τη μορφή αντιποίνων. Τμήματα του ελληνικού στρατού και ομάδες ένοπλων πολιτών εξακολουθούν να μάχονται απεγνωσμένα, χωρίς μάλιστα να γνωρίζουν ότι τα διπλανά βρετανικά τμήματα έχουν αποχωρήσει. Από τις μάχες αυτές επωφελούνται τα βρετανικά τμήματα, γιατί συγκρατούνται οι Γερμανοί και διασφαλίζεται έτσι η χωρίς σοβαρά εμπόδια αποχώρησή τους από την παραλία των Σφακίων. Τα ελληνικά τμήματα της περιοχής Μουρνιών αποφάσισαν να κατευθυνθούν προς το Ηράκλειο. Πληροφορήθηκαν όμως στην πορεία τους την κατάληψη των Χανίων και του Ρεθύμνου και επέστρεψαν στον καταυλισμό τους, αχρηστεύοντας παράλληλα τον οπλισμό τους για να μην πέσει στα χέρια εχθρού.

Ρέθυμνο. Αν και σχεδιαζόταν γενική επίθεση την επομένη, για το οριστικό ξεκαθάρισμα των Γερμανών που βρίσκονταν στον Άγιο Γεώργιο, καθώς και σε άλλα νευραλγικά σημεία, ανακόπηκε, γιατί πληροφορήθηκαν ότι η βρετανική άμυνα είχε καταρρεύσει στα Χανιά και το Μάλεμε και οι Βρετανοί εκινούντο προς τα Σφακιά. Έτσι, οι Γερμανοί που καταφτάνουν στην πόλη και προέρχονται από τα Χανία, βρίσκουν τις ελληνικές φρουρές στις θέσεις τους. Τα γερμανικά τμήματα συναντούν μια δυναμική αντίσταση από ομάδα ενόπλων χωρικών. Κατορθώνουν όμως να επιβληθούν και να καταλάβουν την πόλη. Άλλα τμήματα προχωρούν προς τις περιοχές Αγίου Γεωργίου και Λατζιμά και απελευθερώνουν τους εκεί δεινοπαθούντες Γερμανούς που έχουν αποκλειστεί. Ύστερα από σκληρή μάχη καταλαμβάνουν το αεροδρόμιο. Πολλοί Αυστραλοί παραδίνονται και άλλοι κατορθώνουν και διαφεύγουν στο εσωτερικό του Νομού.

Ηράκλειο. Η γερμανική αεροπορία συνεχίζει το έργο του βομβαρδισμού της πόλης και του αεροδρομίου. Νέες ρίψεις επίσης αλεξιπτωτιστών σημειώνονται σε κοντινές προς το Ηράκλειο περιοχές. Βομβαρδίζονται τα χωριά Θραψανό, Αρκαλοχώρι και Πεζά. Το πρωί της ίδιας μέρας ο Διοικητής των συμμαχικών στρατευμάτων Ταξίαρχος Τσάπελ ενημέρωσε τους Διοικητές των μονάδων για την επικείμενη εκκένωση και αναχώρησή τους κατά τις μεσονύκτιες ώρες. Οι Διοικητές των ελληνικών τμημάτων έμεναν απληροφόρητοι για την ενέργεια αυτή και μόνο την επόμενη μέρα διαπίστωσαν έκπληκτοι την απουσία τους και με την κάθε μυστικότητα φυγή των Βρετανών. Περίπου 4.000 Βρετανοί επιβιβάστηκαν σε δύο καταδρομικά και έξι αντιτορπιλικά και αναχώρησαν για την Αίγυπτο. Όταν η μοίρα έπλεε στο στενό της Κάσσου δέχτηκε σφοδρή αεροπορική επίθεση, με συνέπεια να βυθιστούν τα δύο αντιτορπιλλικά, με απώλειες 600 ανδρών. Τότε οι δυνάμεις του Μπρόγιερ κινήθηκαν και κατέλαβαν το αεροδρόμιο του Ηρακλείου. Αξίζει να σημειώσουμε ότι οι Βρετανοί είχαν περιοριστεί μόνο στη φρούρηση του αεροδρομίου. Ολόκληρος ο άλλος τομέας όπως συνέβαινε στα Χανία και το Ρέθυμνο, όπου είχαν διεξαχθεί σκληρές μάχες για την αποτροπή του εχθρού, υπερασπιζόταν από τις ελληνικές δυνάμεις και τους ντόπιους ένοπλους πολεμιστές. Το Υπουργείο Στρατιωτικών της Αγγλίας μετέδιδε τότε σχετικά: “Δεν υπήρχε αμφιβολία ότι το Ηράκλειο θα μπορούσε να κρατήσει. Αν 8 μέρες αργότερα αποσύραμε τη φρουρά του, το κάναμε γιατί είχαμε ηττηθεί στο Μάλεμε”.

μαχη της κρητης.jpg

29 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Τα συμμαχικά στρατεύματα εξακολουθούν να κινούνται προς τα Σφακιά για επιβίβαση. Στα πρώτα πλοία μπαίνουν τα μη μάχιμα τμήματα και οι τραυματίες. Η εκκένωση έπρεπε να τερματίσει την 1η Ιουνίου, για να προλάβουν και άλλες τυχόν απώλειες σε βρετανικά πλοία. Οι μάχες συνεχίζονταν όπου ήταν δυνατό, για να δοθεί ο χρόνος όπου χρειαζόταν για την ευκολότερη και ανετότερη αποχώρηση των Βρετανών για την Αίγυπτο. Με προκήρυξη των Γερμανών που τοιχοκολλήθηκε ή αναρτήθηκε σε εμφανή σημεία, ανακοίνωναν την κατάληψη της Κρήτης από τα γερμανικά στρατεύματα και ότι ο πληθυσμός της τίθεται από σήμερα κάτω από την προστασία του γερμανικού στρατού. Η προκήρυξη αυτή είχε βέβαια παραπλανητικό χαρακτήρα.

Ρέθυμνο. Από το πρωί καταφτάνουν συνεχώς νέα τμήματα γερμανικού στρατού, που καταλαμβάνουν σημεία με στρατιωτικό ή άλλο επίκαιρο ενδιαφέρον και ασχολούνται με την οργάνωση των τμημάτων τους. Ο Διοικητής της χωροφυλακής Ιάκωβος Χανιώτης αρνείται να παραδώσει την πόλη, η οποία καταλαμβάνεται μετά από τις τελευταίες μάχες με τα τμήματα που την υπερασπίζονται. Σε έκθεσή του ο Ταγματάρχης Χρήστος Τζιφάκης τονίζει: “Το Ρέθυμνο δεν καταλήφθηκε από τους Γερμανούς και η αντίστασή του δεν εκάμφθη, παρά το ότι ο εχθρός και πολυάριθμος ήταν και άφθονα σύγχρονα μέσα διέθετε, παρά μόνο όταν ο εχθρός αυτός κατίσχυσε στο Νομό Χανίων και από κει με τα μηχανοκίνητα μέσα μεταφέρθηκε στο Ρέθυμνο”.

chania-reporter: Ιουνίου 2010

Ηράκλειο. Μετά την αποχώρηση των Βρετανών την προηγούμενη μέρα και την παντελή έλλειψη πυρομαχικών, ο ελληνικός στρατός βρέθηκε σε πραγματική απόγνωση και εξαιρετικά δύσκολη θέση. Οι Διοικητές των ελληνικών μονάδων που βρίσκονταν στη γραμμή Σπήλια – Αγία Ειρήνη, αποσύρθηκαν προς τις Αρχάνες. Η κατάληψη του αεροδρομίου που είχαν εγκαταλείψει οι Βρετανοί σήμανε την αρχή του τέλους. Την ίδια μέρα πληροφορήθηκαν και την κατάληψη των Χανίων και του Ρεθύμνου. Μπροστά στην κατάσταση αυτή που δεν είχε προοπτική, ούτε εξυπηρετούσε κανένα σκοπό πια, ζητήθηκε από τον Γερμανό Συνταγματάρχη Διοικητή Μπρούνο Μπρόγιερ ανακωχή, με τους όρους που είχε συναφθεί για τα στρατεύματα της ηπειρωτικής Ελλάδας Ο Γερμανός όμως Διοικητής, από θέση ισχύος πια, απέρριψε την πρόταση και απαίτησε την άνευ όρων παράδοση, διαφορετικά θα συνεχίζονταν οι βομβαρδισμοί των χωριών. Απείλησε μάλιστα ότι θα διέτασσε το μηχανοκίνητο τμήμα του Βίττμαν, που βρισκόταν στο Ρέθυμνο και προερχόταν από τα Χανιά, να επιτεθεί εναντίον των ελληνικών τμημάτων. Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες υπογράφτηκε η συνθηκολόγηση και σταμάτησε ο βομβαρδισμός.

30 – 31 ΜΑΪΟΥ 1941

Χανιά. Οι Γερμανοί καταδιώκουν τα συμμαχικά στρατεύματα και προσβάλλουν βόρεια από την Ίμπρο τη μηχανοκίνητη 1η Ταξιαρχία. Δεν πραγματοποιήθηκαν όμως αεροπορικές επιθέσεις, γεγονός που διευκόλυνε τις υποχωρήσεις τους. Ο Φράυμπεργκ με τους επιτελείς του και το ελληνικό κλιμάκιο αναχώρησαν με δύο αερακάτους. Τη Διοίκηση των δυνάμεων που παρέμεναν στην Κρήτη ανέθεσε ο Φράυμπεργκ στον υποστράτηγο Ουέστον. Οι δυνάμεις της Κρήτης που ήταν προς αναχώρηση από τα Σφακιά, περιελάμβαναν μερικές εκατοντάδες Έλληνες από τα τάγματα που είχαν διαλυθεί, καθώς και ένοπλους πολίτες. Περίπου 4.000 μάχιμα τμήματα από Βρετανούς, Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς, καθώς και 5.000 άνδρες των σωμάτων και υπηρεσιών, παρέλαβαν τα βρετανικά πλοία. Οι υπόλοιπες δυνάμεις που δεν μπόρεσαν να διαφύγουν, παραδόθηκαν στους αλπινιστές ή κατέφυγαν στα βουνά της Κρήτης όπου και παρέμειναν πολλούς μήνες.

450 Μάχη της Κρήτης ideas | μάχη, στρατιωτικά, κρήτη

Ρέθυμνο. Στην περιοχή του αεροδρομίου οι στρατιώτες που έχουν απομείνει συνεχίζουν την πολεμική τους δράση. Κυκλώνονται όμως και αναγκάζονται να παραδοθούν στους Γερμανούς με το Διοικητή Κάμπελ και την υπόλοιπη αυστραλιανή δύναμη της περιοχής. Ο αντισυνταγματάρχης Κάμπελ είχε ενημερώσει προηγουμένως τους Αξιωματικούς του και είχαν συμφωνήσει να παραδοθούν. Αυτή ήταν λύση ανάγκης, αφού η άμυνα που μπορούσαν να προτάξουν με την έλλειψη πυρομαχικών, θα μπορούσε να κρατήσει μόλις μια ώρα και μάλιστα με μεγάλες θυσίες. Μικρός αριθμός αξιωματικών και οπλιτών καταφεύγουν στα γειτονικά βουνά. Οι αιχμάλωτοι κάτω από άθλιες συνθήκες μεταφέρθηκαν στη Γερμανία. Οι Έλληνες χωροφύλακες με ανάλογη μεταχείριση μεταφέρθηκαν στην Αθήνα απ’ όπου τους άφησαν ελεύθερους.

Ηράκλειο. Στις 30 Μαΐου, ο Υποστράτηγος Λιναρδάκης υπέγραψε την ανακωχή με το Γερμανό Διοικητή και ζητήθηκε η κατάπαυση των βομβαρδισμών. Το απόγευμα της ίδιας μέρας το απόσπασμα του Αντισυνταγματάρχη Βίττμαν που κινούνταν από το Ρέθυμνο, συνάντησε τα τμήματα του Συνταγματάρχη Μπρόγιερ. Συνεχίζοντας την κίνηση του έφτασε κατά τις νυχτερινές ώρες στην Ιεράπετρα και συναντήθηκε με τα ιταλικά τμήματα που είχαν καταλάβει το νομό Λασιθίου. Από τον Ιούνιο ως τα τέλη Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου άρχισε η τμηματική απόλυση των αξιωματικών και οπλιτών που είχαν μεταφερθεί στο μεταξύ στην ηπειρωτική Ελλάδα. Από τους αξιωματικούς και τους οπλίτες που διέθεταν οπλισμό, καθώς και τις ντόπιες ομάδες πολιτών, σχηματίστηκαν καθ’ όλη την Κρήτη οι δυνάμεις αντίστασης, που πρόσφεραν πολλά στο συμμαχικό αγώνα.

Την επομένη ο Γερμανός Υποστράτηγος Ζερ ανέφερε στον Χίτλερ: “Εντολή εξετελέσθη”.

Έληξε έτσι μια από τις πιο παράδοξες μάχες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, με πλήρη επικράτηση των γερμανικών δυνάμεων. Οι απώλειες βέβαια του σώματος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών υπήρξαν οδυνηρές και οι μονάδες τους μετατράπηκαν σε μονάδες τακτικού στρατού. Όταν μάλιστα ο Χίτλερ παρασημοφορούσε τον Πτέραρχο Στουντέντ, του είπε με έμφαση; “Η Κρήτη απέδειξε ότι οι αλεξιπτωτιστές ανήκουν πια στο παρελθόν”.

Η μάχη της Κρήτης και η σημασία της για την εξέλιξη του Β' Παγκοσμίου Πολέμου (Μάιος 1941)

Το γερμανικό ανακοινωθέν της ίδιας μέρας αναφέρει: “Η μάχη της Κρήτης έληξε. Ολόκληρη η νήσος είναι απαλλαγμένη εχθρού. Γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν το τελευταίο στήριγμα των ηττηθέντων Βρετανών, τον λιμένα Σφακιά”.

Στις 2 Ιουνίου επίσης το Βρετανικό Υπουργείο Πολέμου έκανε γνωστά στον κόσμο τα ακόλουθα: “Έπειτα από 12 ημέρας του αναμφιβόλως σκληρότερου αγώνα του πολέμου, αποφασίστηκε να αποσύρωμεν τα στρατεύματά μας από την Κρήτη”.

Η Γερμανική κατοχή απλώνεται σε όλο το νησί. Η Γερμανική σημαία κυματίζει παντού.
Ταυτόχρονα αρχίζει και η αντίσταση του Κρητικού λαού…

 

 

H MAXH ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΕ VIDEOGAME

Unternehmen Merkur, δηλαδή Επιχείρηση Ερμής. Το συνθηματικό όνομα για την αεροπορική επίθεση των Γερμανών στην Κρήτη που ξεκίνησε το πρωί της 20ής Μαΐου 1941. Με την επιχείρηση αυτή οι Γερμανοί κατάφεραν να καταλάβουν το νησί από τις Aγγλοελληνικές συμμαχικές δυνάμεις, ωστόσο αυτή η επιτυχία κόστισε τόσο πολύ ώστε να μην επιχειρήσουν ξανά άλλη αεροπορική έφοδο της ίδιας κλίμακας κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η περίφημη Μάχη της Κρήτης ζωντανεύει με μία δωρεάν ενημέρωση του παιχνιδιού «Battlefield V» για PC, PS4 και Xbox One.

 

Όπως υποσχέθηκε η EA όλα τα DLC για το Battlefield V μέχρι στιγμής είναι δωρεάν, με το Mercury να αποτελεί το τρίτο κεφάλαιο του Tides of War. Η επιχείρηση Mercury μας μεταφέρει στην Ελλάδα και πιο συγκεκριμένα στην Μάχη της Κρήτης, η οποία διαδραματίστηκε από τις 20 Μαΐου 1940 έως την 1η Ιουνίου της ίδια χρονιάς.

Φανταστικό! Η Μάχη της Κρήτης ζωντανεύει στο ξακουστό video game « Battlefield» | ΒΙΝΤΕΟ

Έτσι λοιπόν οι φίλοι του Battlefield V, θα μπορούν να επιτεθούν στην πανέμορφη Κρήτη αλλά και να υπερασπιστούν τα εδάφη της. Η μάχη παρουσιάζει την αεροπορική έφοδο των Γερμανών στο νησί καθώς και την αντίσταση των Αγγλοελληνικών συμμαχικών δυνάμεων.

Battlefield 5 New Mercury Map Releases Tomorrow | OffGamers Blog

 

Το Mercury map είναι διαθέσιμο εντελώς δωρεάν για όλους τους κατόχους του Battlefield V

Τα τεχνικά στοιχεία του νέου αυτοκινητόδρομου στην Κρήτη

Στις 40 γέφυρες, συνολικού μήκους 8,67 χιλιομέτρων, στις 15 βασικές σήραγγες συνολικού μήκους 14,5 χιλιομέτρων και στους 46 ανισόπεδους κόμβους φαίνεται ότι “κλειδώνει”, σύμφωνα με τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, το τελικό τεχνικό προφίλ του νέου Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης: για την ακρίβεια το τεχνικό προφίλ του έργου του νέου ΒΟΑΚ από τα Χανιά μέχρι τον Άγιο Νικόλαο, όπως αυτό προωθείται στην παρούσα φάση μέσω τριών διαγωνισμών (παραχώρησης, ΣΔΙΤ, και αμιγώς δημόσιου έργου).

Η Κρήτη αποκτά τον δρόμο που της αξίζει | Η Εφημερίδα των Συντακτών

Τα περισσότερα τούνελ προβλέπεται να κατασκευαστούν στα λεγόμενα “δύσκολα τμήματα”, δηλαδή στην περιοχή από Σούδα ανατολικά προς τις Βρύσες, στην περιοχή Βρύσες-Πετρές-Ατσιπόπουλο, στην περιοχή από Μπαλί μέχρι Ληνοπεράματα και στην περιοχή κοντά στο Σεληνάρι. Οι γέφυρες “απλώνονται” σε όλο σχεδόν το μήκος του προωθούμενου νέου ΒΟΑΚ, ενώ ο μεγάλος αριθμός των 46 ανισόπεδων κόμβων δείχνει πως ναι μεν θα κατασκευαστεί ένας σύγχρονος αυτοκινητόδρομος, αλλά θα υπάρχουν οι απαραίτητες προσβάσεις σε μεγάλα αστικά κέντρα, οικισμούς και τουριστικές ζώνες κατά μήκος του βόρειου παραλιακού μετώπου του νησιού.

Η “ακτινογραφία

Την αποκαλυπτική τεχνική “ακτινογραφία” του νέου Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης δίνει το ypodomes.com, με αναλυτικά μάλιστα στοιχεία ανά τμήμα του έργου όχι μόνο ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά, αλλά και ως προς το κόστος.

Τα τεχνικά έργα και το κόστος ανά τμήμα του ΒΟΑΚ έχουν, συγκεκριμένα, ως εξής:

Η ακτινογραφία του ΒΟΑΚ – Ποιά έργα θα γίνουν σε κάθε τμήμα του αυτοκινητόδρομου | Rethemnos News

* Παράκαμψη Χανίων: Τρεις ανισόπεδους κόμβους σε Βαμβακόπουλο, Μουρνιές και Σούδα περιλαμβάνει η παράκαμψη Χανίων. Το έργο έχει κατασκευαστεί με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και στηθαίο ασφαλείας. Το κόστος εκσυγχρονισμού του έργου αγγίζει τα 8 εκατομμύρια ευρώ.

Σούδα-Καλύβες: Μία σήραγγα μήκους 1,22 χιλιομέτρων και δύο γέφυρες συνολικού μήκους 1,09 χιλιομέτρου περιλαμβάνει το τμήμα Σούδας-Καλυβών. Το μήκος του αυτοκινητόδρομου είναι στα 11 χιλιόμετρα και το μήκος του παράπλευρου δικτύου υπολογίζεται στα 8,9 χιλιόμετρα. Το νέο τμήμα περιλαμβάνει 3 ανισόπεδους κόμβους σε Πλατάνι, Απτέρα και Καλάμι.

Καλύβες-Άγιοι Πάντες: Μία σήραγγα μήκους 230 μέτρων και μία γέφυρα 250 μέτρων περιλαμβάνει η χάραξη στο τμήμα Καλυβών-Αγίων Πάντων. Στο τμήμα προβλέπονται δύο ανισόπεδοι κόμβοι σε Καλύβες και Άγιους Πάντες, καθώς και παράπλευρο δίκτυο 12,9 χιλιομέτρων. Το κόστος κατασκευής ανέρχεται σε 41 εκατομμύρια ευρώ.

Άγιοι Πάντες-Βρύσες: Δύο ανισόπεδους κόμβους σε Βάμο και Βρύσες περιλαμβάνει το τμήμα Αγίων Πάντων-Βρυσών. Στο τμήμα προβλέπεται παράπλευρο δίκτυο μήκους 6,42 χιλιομέτρων, ενώ το κόστος κατασκευής ανέρχεται σε 19 εκατομμύρια ευρώ.

ΠΕΔ Κρήτης: Το χρονοδιάγραμμα και τα νέα χαρακτηριστικά του ΒΟΑΚ | Kriti24.gr

Βρύσες-Πετρές-Ατσιπόπουλο: Πέντε σήραγγες μήκους 4,59 χιλιομέτρων και 8 γέφυρες μήκους 2,23 χιλιομέτρων περιλαμβάνει το τμήμα του ΒΟΑΚ Βρυσών-Πετρέ-Ατσιπόπουλου. Για το τμήμα προβλέπονται πέντε ανισόπεδοι κόμβοι, εκ των οποίων δύο στη Γεωργιούπολη, μία στην Επισκοπή και δύο στο Γεράνι. Το κόστος κατασκευής ανέρχεται σε 207,44 εκατομμύρια, ενώ το κόστος απαλλοτριώσεων σε 24 εκατομμύρια.

* Παράκαμψη Ρεθύμνου: Τρεις ανισόπεδους κόμβους σε Ατσιπόπουλο, Τυμπάκι και Αμάρι περιλαμβάνει η νέα παράκαμψη Ρεθύμνου. Το έργο έχει ήδη κατασκευαστεί με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και διαχωριστικό στηθαίο ασφαλείας. Το κόστος για τις εργασίες εκσυγχρονισμού του υπολογίζεται σε 7,8 εκατομμύρια.

* Εξάντης-Φόδελε-Ληνοπεράματα: Συνολικά 5 σήραγγες μήκους 3,19 χιλιομέτρων και 18 γέφυρες μήκους 3,08 χιλιομέτρων περιλαμβάνει το τμήμα Εξάντη-Φόδελε-Ληνοπεραμάτων. Οι ανισόπεδοι κόμβοι είναι συνολικά 8 και συγκεκριμένα σε Εξάντη, Μπαλί, Αλμυρίδα, δύο στις Σίσες, στο Φόδελε, στην Αγία Πελαγία και στο Παλαιόκαστρο. Το μήκος του αυτοκινητόδρομου είναι 36,18 χιλιόμετρα, ενώ το παράπλευρο δίκτυο ξεπερνά τα 35 χιλιόμετρα.

* Ληνοπεράματα-Γούρνες: Δρόμος με δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και διαχωριστικό στηθαίο θα είναι ο δρόμος από τα Ληνοπεράματα έως και τις Γούρνες. Η μελέτη προβλέπει συνολικά 8 ανισόπεδους κόμβους σε Ληνοπεράματα, Γάζι, οδό Μεσαράς, λεωφόρο Παπαναστασίου, Κατσαμπά, αεροδρόμιο, Καρτερό και Ανώπολη, ο οποίος θα κατασκευαστεί στο πλαίσιο εκσυγχρονισμού του δικτύου. Το κόστος των εργασιών για τον εκσυγχρονισμό υπολογίζεται σε περίπου 32 εκατομμύρια ευρώ, ενώ στις 750 χιλιάδες υπολογίζονται οι απαλλοτριώσεις.

Αυτοκινητόδρομος

* Γούρνες-Χερσόνησος: Τρεις ανισόπεδους κόμβους σε Γούρνες, νέο διεθνές αεροδρόμιο και Καστέλι περιλαμβάνει η χάραξη από τις Γούρνες ως και τη Χερσόνησο. Η νέα χάραξη θα διαθέτει επίσης δύο λωρίδες ανά κατεύθυνση και διαχωριστικό στηθαίο ασφαλείας.

* Χερσόνησος-Μάλια: Τέσσερις γέφυρες συνολικού μήκους 910 μέτρων, μία σήραγγα μήκους 375 μέτρων και παράπλευρο δίκτυο 1,83 χιλιομέτρων περιλαμβάνει η χάραξη του τμήματος Χερσονήσου-Μαλίων. Δύο ανισόπεδους κόμβους σε Χερσόνησο και Σταλίδα περιλαμβάνει η χάραξη του νέου δρόμου. Σε 48 εκατομμύρια υπολογίζεται το κόστος κατασκευής και σε 1,2 εκατομμύρια το κόστος απαλλοτριώσεων.

* Μάλια-Νέαπολη: Δύο σήραγγες μήκους σχεδόν 4 χιλιομέτρων, μία γέφυρα μήκους 425 μέτρων και τρεις ανισόπεδους κόμβους σε Μάλια, Σίσι και Σεληνάρι περιλαμβάνει η νέα χάραξη του τμήματος Μαλίων-Νεάπολης. Το μήκος του αυτοκινητόδρομου είναι 13,19 χιλιόμετρα, ενώ το μήκος του παράπλευρου δικτύου σε 9,6 χιλιόμετρα.

* Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος: Τέσσερις κόμβους σε Νεάπολη, Λίμνες, Λακκώνια και Άγιο Νικόλαο περιλαμβάνει το τμήμα Νεάπολης-Αγίου Νικολάου. Στο συγκεκριμένο τμήμα προβλέπονται 6 γέφυρες μήκους 865 μέτρων και κόστος κατασκευής στα 73,78 εκατομμύρια ευρώ. Το νέο τμήμα περιλαμβάνει επίσης 11,2 χιλιόμετρα παράπλευρου δικτύου.

 

 

 

 

 


 

Κρήτη : 10 χωριά που σταμάτησε ο χρόνος

Κάποια εγκαταλείφθηκαν εξαιτίας φυσικών καταστροφών κι άλλα αφέθηκαν στην παρακμή και ερήμωσαν όταν έφυγαν οι κάτοικοί τους. Τα ερειπωμένα σπίτια και οι εκκλησιές, βυθισμένα μέσα στη φύση, μαρτυρούν πώς κάποτε υπήρχε ζωή εκεί. Τώρα, κάθε επίσκεψη σε αυτά τα χωριά μοιάζει με ένα ταξίδι στο χρόνο. Από τα Χανιά μέχρι το Λασίθι, δείτε 10 εγκαταλελειμμένα «χωριά-φαντάσματα» της Κρήτης και μάθετε την ιστορία τους.

Αράδαινα Σφακίων: Το χωριό που είναι κτισμένο στο χείλος του γκρεμού και ερημώθηκε από μία βεντέτα για το κουδούνι μιας κατσίκας | Λαογραφία-Ιστορία | Κρήτη & Κρητικοί

Αράδαινα Σφακίων, Χανιά

Τρία χιλιόμετρα δυτικά από το χωριό Ανώπολη στα Σφακιά της Κρήτης, βρίσκεται το εγκαταλελειμμένο χωριό Αράδαινα. Όπως είναι γνωστό, μέσα από διηγήσεις, το μικρό αυτό χωριό ερήμωσε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1950 εξαιτίας μιας βεντέτας για το κουδούνι μιας κατσίκας! Σήμερα το «χωριό-φάντασμα» προσφέρεται για μια ατμοσφαιρική βόλτα μέσα στα στενά μονοπάτια και στα σπίτια του, που είναι χτισμένα σύμφωνα με την παραδοσιακή σφακιανή αρχιτεκτονική. Αρκετοί τουρίστες επισκέπτονται το μέρος για να διασχίσουν το ομώνυμο φαράγγι αλλά και για να κάνουν bungee jumping στα 138 μέτρα από τη μεταλλική γέφυρα λίγο πριν το χωριό.

 

 

 

 

 


 

Ο Κρητικός Πόλεμος (1644-1669)

Το σημαντικότερο πολιτικο-στρατιωτικό γεγονός για το Νέο Ελληνισμό στα μέσα του 17ου αιώνα ήταν ο πέμπτος βενετο-οθωμανικός πόλεμος, ή αλλιώς Κρητικός Πόλεμος. Ο πόλεμος ήταν αποτέλεσμα της απόφασης της Πύλης να κλείσει τον κύκλο των κατακτήσεων στην Ανατολή, καθώς η Κρήτη αποτελούσε την τελευταία βενετική κτήση στην ανατολική Μεσόγειο.

Αποτέλεσμα εικόνας για κρητικός πόλεμος

Ανεξάρτητα από τη συμβολική αξία που είχε για το οθωμανικό κράτος η κατάκτηση εδαφών απίστων, η κατάκτηση της νήσου είχε αξία από μόνη της, καθώς αποτελούσε το σπουδαιότερο κέντρο ελέγχου της εμπορικής και στρατιωτικής κίνησης στα νερά της ανατολικής Μεσογείου. Επιπλέον, για τον οθωμανικό κόσμο που βίωνε περίοδο παρατεταμένης οικονομικής ύφεσης από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, η προσάρτηση μιας ιδιαίτερα εύφορης εδαφικής ζώνης και η πλήρης ενοποίηση του οικονομικού χώρου της ανατολικής Μεσογείου ήταν επαρκή κίνητρα για πολεμική κινητοποίηση. Τέλος, η Κρήτη, εξαιτίας της γεωγραφικής θέσης της, παρέμενε βασικό ορμητήριο και κόμβος χριστιανικής πειρατικής δράσης και εκποίησης του αντίστοιχου ληστρικού προϊόντος.

Ο πόλεμος ξεκίνησε στις αρχές του καλοκαιριού του 1644 με αφορμή τη σύλληψη μουσουλμανικού πλοίου από Ιωαννίτες Ιππότες και την εκποίηση της λείας στην Κρήτη. Τον Ιούνιο του ίδιου χρόνου τα πρώτα οθωμανικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν κοντά στα Χανιά, τα οποία μετά από 50 μέρες πολιορκίας παραδόθηκαν με συνθήκη στους Οθωμανούς στις 29 Αυγούστου 1644. Οι Βενετοί ως αντιπερισπασμό δημιούργησαν δεύτερο μέτωπο στο Αιγαίο, όπου ο βενετικός στόλος υπό τον Girolamo Morosini άρχισε την καταδρομική δράση του με δηώσεις Κυκλαδικών νησιών. Η κίνηση αυτή δεν είχε ουσιαστικό αποτέλεσμα, καθώς οι Οθωμανοί συνέχισαν να μεταφέρουν ενισχύσεις στο νησί και να εδραιώνουν τη θέση τους στη δυτική Κρήτη.

Αποτέλεσμα εικόνας για κρητικός πόλεμος

Το καλοκαίρι του 1646 οι Οθωμανοί κατέλαβαν με συνθηκολόγηση το Ρέθυμνο, επιβάλλοντας με αυτό τον τρόπο μέσα σε δύο χρόνια την κυριαρχία τους σε όλη τη νήσο, με εξαίρεση την πρωτεύουσα, το Μεγάλο Κάστρο. Σημαντικό ρόλο στη γρήγορη οθωμανική προέλαση έπαιξε η απάθεια ή και συνεργασία των Κρητών χωρικών απέναντι στους εισβολείς. Πρόκειται για το ίδιο φαινόμενο που διευκόλυνε την οθωμανική επιβολή και στον Κυπριακό Πόλεμο. Σε αυτό το πνεύμα, ο Οθωμανός αρχιστράτηγος Γιουσούφ Πασά εξέδωσε αυστηρές διαταγές που απαγόρευαν τις σφαγές χωρικών και τις λεηλασίες των περιουσιών τους. Επικουρικό ρόλο στην οθωμανική προέλαση έπαιξε η Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς οι Οθωμανοί την αποκατέστησαν μετά από πολλούς αιώνες λατινοκρατίας, ιδρύοντας ξανά τις μητροπόλεις της και επανδρώνοντας τες με φιλο-οθωμανούς ιεράρχες. Φυσικά, το κήρυγμα των τελευταίων επηρέαζε τις στάσεις και συμπεριφορές των χωρικών στην κατεύθυνση της αποδοχής των νέων πολιτικών κυριάρχων.

Οι Βενετοί τα κατάφεραν πολύ καλύτερα στο θαλάσσιο αγώνα. Το Αιγαίο πέρασε στην πλήρη κυριότητά τους, επιτρέποντας έτσι στους μισθοφόρους της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας να αποβιβάζονται απρόσκοπτα στον ελλαδικό χώρο. Επιπλέον, το βενετικό ναυτικό απέκοψε τις επικοινωνίες των Οθωμανών ανάμεσα στα Δαρδανέλια και την Κρήτη, κατέλαβε την Τένεδο και τη Λήμνο το 1650 και επέβαλε αποκλεισμό της Κωνσταντινούπολης. Στην πρωτεύουσα επικράτησε πανικός και η αναμονή της βενετικής επίθεσης, η έλλειψη αγαθών και η επακόλουθη άνοδος τιμών προκάλεσαν κοινωνική αναταραχή και εξεγέρσεις των γενιτσάρων και του αστικού πληθυσμού στα 1655 και 1656. Ο οθωμανικός στόλος στην προσπάθειά του να λύσει τον αποκλεισμό υπέστη δύο συντριπτικές ήττες, την πρώτη στη Νάξο στις 10 Ιουλίου 1651, και τη δεύτερη στα Δαρδανέλια τον Ιούνιο του 1656. Η δεύτερη ήττα οδήγησε στην ανάληψη του αξιώματος του μεγάλου βεζίρη από τον Μεχμέτ Κιοπρουλού, το πρώτο μέλος της δυναστείας σε αυτή τη θέση. Μια από τις πρώτες ενέργειες του μεγάλου βεζίρη ήταν να μετριάσει τις συνέπειες της ήττας ανακαταλαμβάνοντας την Τένεδο στις 30 Αυγούστου 1657.

Η βενετική κυριαρχία στο Αιγαίο εκφράστηκε με λεηλασίες νησιών του Αιγαίου, φορολόγηση των κατοίκων τους, αποβάσεις και λεηλασίες ακτών (Μονεμβασία, Βόλος), αιχμαλωσία και μετατροπή Ελλήνων σε κωπηλάτες, και έξαρση του πειρατικού φαινομένου, καθώς πολλοί χριστιανοί πειρατές μετατράπηκαν σε κουρσάρους στο πλευρό των Βενετών. Από την άλλη, η ικανοποίηση των επισιτιστικών αναγκών του στόλου, την οποία ανέλαβαν οι κάτοικοι των νησιών τόνωσε την οικονομία του Αιγαίου και επέτρεψε τον πλουτισμό πολλών νησιωτών. Από τις τακτικές επιχειρήσεις του βενετικού στόλου ξεχώρισαν αυτές του διάσημου ναυάρχου Φρανσέσκο Μοροζίνι, ο οποίος το 1659 κατέλαβε τον ισθμό της Κασσάνδρας, ανατίναξε τις οχυρώσεις της και βομβάρδισε τη Θεσσαλονίκη. Στη συνέχεια αγκυροβόλησε στη Σίφνο, παρέλαβε με τιμές τον πρώην πατριάρχη Ιωαννίκιο Β΄, κατευθύνθηκε στις Κιτριές της Μάνης όπου έγινε δεκτός με ενθουσιασμό από τους ντόπιους, και σε κοινή επιχείρηση, Βενετοί και Μανιάτες, λεηλάτησαν και έκαψαν την Καλαμάτα.

Αποτέλεσμα εικόνας για Μοροζίνι
Φρανσέσκο Μοροζίνι

Παράλληλα, οι Οθωμανοί ενεπλάκησαν και σε τρίτο μέτωπο στη βόρεια Βαλκανική εναντίον των Αυστριακών. Στα 1663 μια μεγάλη οθωμανική στρατιά υπό την ηγεσία του Αχμέτ Κιοπρουλού προέλασε στη βόρεια Ουγγαρία με στρατηγικό στόχο την εξουδετέρωση των φρουρίων που δέσποζαν στο δρόμο προς τη Βιέννη. Η προέλαση ανακόπηκε στη μάχη του Saint Gothard την 1 Αυγούστου 1664, την πρώτη μεγάλη οθωμανική ήττα σε μάχη εκ παρατάξεως. Η συνθήκη ειρήνης του Vasvar έληξε τον πόλεμο αναγνωρίζοντας την παραχώρηση της Τρανσυλβανίας στους Οθωμανούς παρά τη στρατιωτική ήττα τους.

Ο αγώνας γύρω από το Χάνδακα πήρε τις συμβολικές διαστάσεις μιας επικής πάλης ανάμεσα στο χριστιανισμό και το Ισλάμ, και αποτέλεσε προσκλητήριο για πλήθος Δυτικών σταυροφόρων. Έτσι, αν και η Βενετία δεν εξασφάλισε την επίσημη συμμαχία κράτους, χιλιάδες ιδιώτες, κυρίως Γάλλοι, μισθοφόροι, ιδεολόγοι και τυχοδιώκτες επάνδρωσαν τις τάξεις των αμυνομένων. Η πολιορκία διήρκεσε εικοσιένα έτη και αποτέλεσε τη σημαντικότερη πολιορκητική επιχείρηση της νεώτερης ιστορίας, με χρήση όλων των τελευταίων όπλων και μεθόδων πολέμου. Φυσικά, αυτή η μακροχρόνια σύγκρουση αποτέλεσε αφόρητο οικονομικό βάρος και για τους δύο εμπολέμους, αλλά κυρίως για τη Βενετία. Η ανάληψη της ηγεσίας των οθωμανικών δυνάμεων προσωπικά από τον ίδιο τον Αχμέτ Κιοπρουλού το 1668, οι διαφωνίες ανάμεσα στους Βενετούς και τους Γάλλους εθελοντές και η αποχώρηση των τελευταίων από το Χάνδακα τον Αύγουστο του 1669 ανάγκασαν τους Βενετούς να συνθηκολογήσουν. Η συνθήκη ειρήνης που ακολούθησε προέβλεπε την πλήρη ενσωμάτωση της Κρήτης στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και την τυπική ανανέωση των εμπορικών προνομίων των Βενετών στην Ανατολή.

 

 

 

 


 

πράγματα για την Κρήτη… που ίσως δεν γνωρίζετε

Ενας κατάλογος με χρήσιμες πληροφορίες που πιθανόν να μην γνωρίζετε για το νησί της Κρήτης.

  • Το νησί αναφέρεται για πρώτη φορά ως Kaptara. Το όνομα Κρήτη εμφανίζεται στην Οδύσσεια του Ομήρου.
  •     Θεωρείται το παλαιότερο κατοικημένο μέρος της Ευρώπης
  •     Πάνω από το 50% της Κρήτης βρίσκεται ψηλότερα από 500 μέτρα υψόμετρο
  •     Το Οροπέδιο Λασιθίου είναι η μεγαλύτερη επίπεδη περιοχή της Κρήτης (υψόμετρο 850 μέτρα)
  •     Η Κρήτη έχει μήκος 260 χλμ και πλάτος 60 χλμ. 12 χλμ είναι το στενότερο σημείο.
  •     Υπάρχουν πάνω από 200 φαράγγια
  •     Το φαράγγι της Σαμαριάς είναι ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώπης

  •     Περισσότερα από 5000 καταγεγραμμένα σπήλαια
  •     Ο Γουργούθακα στα Λευκά όρη είναι το βαθύτερο σπήλαιο στην Ελλάδα, 1208 m, 44ο σε όλο τον κόσμο
  •     σε όλο τον κόσμο υπάρχουν μόνο 84 σπήλαια βαθύτερα από 1000 μέτρα
  •     Τα περισσότερα ποτάμια έχουν νερό μόνο μετά από μια δυνατή βροχή
  •     Η ακτογραμμή της Κρήτης είναι 1046 χλμ

  •     Το νερό της θάλασσας είναι τόσο καθαρό που μπορείτε να δείτε έως 40 μέτρα βάθος
  •     Το 365 Π Χ ένας καταστροφικός σεισμός ανύψωσε το Δυτικό τμήμα της Κρήτης έως και 9 μέτρα
  •     Υπάρχουν 34 νησιά γύρω από την Κρήτη (μεγαλύτερα από 100 στρέμματα)
  •     Το υψηλότερο βουνό είναι ο Ψηλορείτης 2456 μέτρα

  •     Τα χιόνια είναι συνηθισμένα στα μεγάλα βουνά από τον Νοέμβριο έως το Μάιο
  •     Κάθε 1.000 χρόνια η Κρήτη μεγαλώνει 1 εκατοστό από την σκόνη της Σαχάρας που φέρνουν οι Νότιοι άνεμοι
  •     Στην νότια Κρήτη τα χελιδόνια παραμένουν όλο τον χρόνο
  •     Η απόσταση της Κρήτη από την Αφρική είναι σχεδόν όσο και από την Ευρώπη
  •     Υπάρχουν πάνω από 1750 είδη φυτών
  •     160 από αυτά είναι ενδημικά
  •     Υπάρχουν πάνω από 30.000.000 ελαιόδενδρα’

ΤΟ ΣΤΕΝΟΤΕΡΟ ΣΗΜΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ. ΔΕΞΙΑ ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ ΠΕΛΑΓΟΣ ( ΚΟΛΠΟΣ ΜΕΡΑΜΠΕΛΟΥ ) ΚΑΙ Η ΠΑΧΕΙΑ ΑΜΜΟΣ, ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΟ ΛΙΒΥΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ.. ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ Η ΟΡΟΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΔΙΚΤΗΣ

 


 

Τα μυστικά του Λαβύρινθου-documentary

ΤΟ ΠΙΘΑΡΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ: ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΥ. Η ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΗΣ ΤΗΣ ΚΝΩΣΣΟΥ.[ΝΤΟΚΥΜΑΝΤΕΡ]

Από το “Άγιο Δισκοπότηρο” ως την “Ιερά Σινδόνη” και από την “Ατλαντίδα” στο “Ελ Ντοράδο”, ο άνθρωπος διαρκώς αναζητούσε στοιχεία ικανά να μετατρέψουν το μύθο σε ιστορική πραγματικότητα. Η ίδια η αναζήτηση αυτών των στοιχείων, υπαρκτών ή και φανταστικών, αποτελεί την πρώτη ύλη μυθικών περιπετειών. Η ταινία ακολουθεί τον Δρ. Αλεξάντερ ΜακΓκίλιβρεϊ στην έρευνα του γύρω από την αυθεντικότητα κάποιων πολύτιμων έργων τέχνης που χρησιμοποιήθηκαν εκτενώς από τον αρχαιολόγο Σερ Άρθουρ Έβανς για την (ανα)δόμηση του Μινωικού πολιτισμού, που ονομάστηκε “ο πρώτος Ευρωπαϊκός Πολιτισμός” και “η πηγή της σύγχρονης Δυτικής κοινωνίας”. Η ταινία ξεκινά από την Ανατολική Κρήτη, στο Παλαίκαστρο, με την ανακάλυψη του Μινωικού χρυσελεφάντινου αγαλματιδίου ενός άντρα. Μουσεία της Ευρώπης και της Αμερικής διαθέτουν παρόμοια, παρανόμως εξαχθέντα μινωικά αγαλματίδια, όμως ο “Κούρος του Παλαικάστρου” ήταν ο πρώτος που βρέθηκε σε επίσημη ανασκαφή. Στην προσπάθεια του να ερμηνεύσει αυτό το μοναδικό αριστούργημα της Μινωικής τέχνης, ο ΜακΓκίλιβρεϊ έρχεται αντιμέτωπος με το «φάντασμα» του Έβανς. Το όραμα του πρωτοπόρου αρχαιολόγου για το Μινωικό παρελθόν δεν προσφέρει μια ικανοποιητική ερμηνεία για τον “Κούρο”. Έτσι ο ΜακΓκιλιβρεϊ αναγκάζεται να διερευνήσει τα θεμέλια της “Μινωικής Ιστορίας” του Έβανς.

Κνωσός. Το παλάτι του Μίνωα ΚΡΗΤΗ - Κριτικές για Το Παλάτι της Κνωσού, Κνωσός, Ελλάδα - Tripadvisor

Τα συμπεράσματα του είναι συγκλονιστικά! Ένα τμήμα αυτού που θεωρούμε ως πραγματικότητα για τον πολιτισμό αυτό, στηρίζεται στις προσωπικές πεποιθήσεις του Έβανς. Επίσης ανακαλύπτουμε πως πολλά από τα ελεφαντοστέινα αγαλματίδια που εκτίθενται σήμερα στα μουσεία της Δύσης και τα οποία χρησιμοποίησε ο Έβανς για να περιγράψει τη Μινωική θρησκεία, είναι ίσως πλαστά αντικείμενα, δημιουργημένα από τον Εμίλ Γκιγιερόν Α’, καλλιτέχνη που προσέλαβε ο Έβανς για την ανασύνθεση των τοιχογραφιών του παλατιού της Κνωσού, της πιο σημαντικής πηγής πληροφοριών για τους Μινωίτες. Καθώς ο Χάουαρντ Κάρτερ άνοιγε τη σφραγισμένη πόρτα του τάφου του Τουταγχαμόν, ο Άρθουρ Έβανς εξακολουθούσε την απεγνωσμένη αναζήτηση του Βασιλιά Μίνωα, που σύμφωνα με τις πηγές ήταν ο γιος του Δία και της Ευρώπης και βασιλιάς της Κνωσού. Ο Γκιγιερόν του παρείχε μια ιδανική εικόνα για το μυθικό βασιλιά, τον διάσημο “Πρίγκιπα των Κρίνων”, μια τοιχογραφία που ο ΜακΓκίλιβρεϊ δείχνει πως έχει συντεθεί από τρείς διαφορετικές τοιχογραφίες. Όμως αυτό δεν ήταν αρκετό. Ο Έβανς, ζηλεύοντας την επιτυχία του Κάρτερ, ήθελε έναν βασιλικό τάφο. Η επιθυμία του πραγματοποιήθηκε όταν ένας ντόπιος παπάς του έφερε ένα μεγάλο χρυσό μινωικό δαχτυλίδι. Το δαχτυλίδι αυτό, που βαπτίστηκε “Δαχτυλίδι του Μίνωα” από τον Έβανς, επαλήθευσε τη θεωρία του για τη μια και μοναδική Μινωική “Μητέρα-Θεά”. Όμως, ακόμη σημαντικότερο είναι το ότι τον οδήγησε στον “Τάφο του βασιλιά της Κνωσού”. Είναι τελικά το δαχτυλίδι αυτό αυθεντικό, ή μήπως είναι ένα ακόμη “αριστούργημα” φτιαγμένο από τον Γκιγιερόν. Υπήρξε ποτέ ο Μίνωας και οι Μινωίτες όπως τους ξέρουμε; Μπορούμε να διαχωρίσουμε την ιστορία από τη μυθοπλασία που περιβάλλει τον αρχαιότερο Ευρωπαϊκό πολιτισμό;

Σκηνοθεσία: Christian Bauer , Νίκος Νταγιαντάς
Ηθοποιοί: Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος (αφήγηση) , Κλειώ Φανουράκη , Peter Bamler , Λεονάρντο Μπάτης , Παναγιώτης Πετρόπουλος (οδηγός) , Δημήτρης Βασιλάκης , Νίκος Γκόβας , Μάγδα Δρακάκη , Δημήτρης Κορνάρος , Κωστής Μανιάς , Γιάννης Νερολαδάκης , Ελένη Τραντά-Νερολαδάκη , Βαγγέλης Παπαλεξανδρής , Μηνάς Πετράκης , Νίκη Πετράκη , Ελευθερία Ποδωχωρίτου-Μπουτσάκη , Δημήτρης Ρουμελιωτάκης , Αλέξης Σίνος , Δέσποινα Σουλτάτου-Σταματάκη , Μανώλης Νταγιαντάς , Βασίλης Τσαμπουράκης , Μπάμπης Ανταλουδάκης (εργάτης) , Μπάμπης Φουντουλάκης , Νίκος Χρονιάρης , Δημήτρης Τζάνης , Mario Bravo , Sean Hemingway , Beth Knox , Ken Lapatin , Alexander MacGillivray , Mark Moak , Αλέκος Νικάκης

 


 

ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΚΑΦΕΝΕΔΕΣ

Σε περίοπτη θέση η μορφή του Ελευθερίου Βενιζέλου και κάμποσοι χάρτες. Στη μέση μια σόμπα που ανάβει. Και τριγύρω, άντρες με μουστάκια και ρυτιδωμένα πρόσωπα. Στα ορεινά χωριά το καφενείο δεν είναι επαγγελματική ενασχόληση αλλά κοινωνική λειτουργία. Αποτυπώνει και εκφράζει έναν ολόκληρο κόσμο, με τους κανόνες, το ήθος και τις ιδιαιτερότητές του…

2 υπέροχες ασπρόμαυρες φωτογραφίες από καφενεία στην Ελλάδα του χθες. | Greece pictures, Greek history, Greek cafe

Πριν από δύο χρόνια μια ομάδα νέων με ιδιαίτερη αγάπη στη φωτογραφία ξεκινήσαμε να αποτυπώνουμε τη ζωή, την παλιά και τη σύγχρονη, στα καφενεία της Κρήτης. Στις πόλεις, αλλά περισσότερο στα χωριά, εκεί όπου τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει ακόμη. Ύστερα από περιπλανήσεις πολλών μηνών κατανοήσαμε ότι είχαμε γίνει συλλέκτες εικόνων, στιγμιότυπων και εμπειριών. Τα καφενεία της Κρήτης αποτελούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην αδιερεύνητη ιστορία του ελληνικού καφενέ. Την πρώτη φορά που βρεθήκαμε, άγνωστοι εντελώς, σε καφενείο ορεινού χωριού του Ψηλορείτη φορτωμένοι με μηχανές και τρίποδα, ξαφνιαστήκαμε που δεν μας ρώτησε κανείς ούτε ποιοι είμαστε, ούτε τι θέλουμε. Απλώς έσπευσαν να «διατάξουν» το απαραίτητο κέρασμα. Διέκοψαν προς στιγμήν την «ασχολία» τους, τη συζήτηση, τα χαρτιά, το τάβλι, την εφημερίδα για να προφέρουν αυτές τις λέξεις που έμελλε να ακούσουμε δεκάδες ή και εκατοντάδες φορές στη συνέχεια:

Αυτή είναι η Κρήτη! Ταυτότητες, ετερότητες και εικόνες της Κρήτης»

-Καφετζή, κέρασέ τους…

Σιγά – σιγά καταλάβαμε γιατί δεν μας ρώτησαν τίποτα, παρά την έντονη περιέργειά τους να μάθουν. Ο ηλικιωμένος καφετζής άλλου ορεινού οικισμού άρχισε κάποτε να διηγείται πως στα χρόνια της ναζιστικής κατοχής, αλλά και στις δύσκολες εποχές που ακολούθησαν, το καφενείο του –κληρονομιά από τον πατέρα του– ήταν χώρος συνάντησης των ανταρτών. Κανείς δεν ρωτούσε κανέναν. Αλλά όλοι ήξεραν… Άλλοτε πάλι κατέφευγαν εκεί κατατρεγμένοι, καταδιωγμένοι ακόμη και για συνηθισμένα «εθιμικά» παραπτώματα. Ο νόμος της σιωπής κυριαρχούσε.

Διακόσμηση. Η μορφή του Βενιζέλου…

Είναι εντυπωσιακό να παρατηρεί κανείς τη διακόσμηση ενός κρητικού καφενείου. Πολλοί χάρτες διαφόρων περιοχών, ακόμη και παγκόσμιοι -αλλά περισσότερο της Κρήτης, παλιές και καινούργιες φωτογραφίες, μεγάλα κομπολόγια και διαφημιστικές αφίσες συμπληρώνουν τον διάκοσμο των εσωτερικών χώρων. Από τις φωτογραφίες μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατέχει ακόμη εξέχουσα θέση. Αν και έχουν περάσει περισσότερα από 70 χρόνια από το θάνατό του, η μορφή του κυριαρχεί. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο, η φωτογραφία του «γέρου» (έτσι τον λένε) είναι κορνιζωμένη σε μεγάλο αριθμό καφενείων και σε περίοπτη θέση.

Καφενεία στην Κρήτη | Karmanor

Η μορφή του εξακολουθεί να θεωρείται στην Κρήτη το απόλυτο πρότυπο του πολιτικού. Σε μερικές φωτογραφίες εικονίζεται μαζί και ο Σοφοκλής Βενιζέλος. Θα έλεγε κανείς ότι συνεχίζει να αποτελεί ορόσημο, ότι δεν είναι μόνο ιστορικό πρόσωπο αλλά και σύμβολο μαζί. Το διαπιστώνει κανείς αν παρακολουθήσει τη διαδικασία του κεράσματος. Στους καφενέδες των χωριών δεν υπάρχει μόνο ο «βαρύς γλυκός» ή ο «μέτριος» καφές, αλλά και… ο «βενιζελικός». Είναι απροσδιόριστης μορφής και γεύσης. Ο χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται όχι για να δηλώσει κάποια ειδική ποικιλία ή ποιότητα καφέ αλλά αντιθέτως για να δηλώσει ιδεολογικές προτιμήσεις.

Παραδοσιακό Καφενείο "Η Κρήτη", Όλυμπος - Κριτικές εστιατορίων - Tripadvisor

Σε παλιά καφενεία συναντούμε ακόμη αφίσες ηθοποιών και ταινιών του ελληνικού εμπορικού κινηματογράφου, λιθογραφίες όπως εκείνη του «πωλούντος τοις μετρητοίς» και του «πωλούντος επί πιστώσει» και άλλες. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα προβιομηχανικά εργαλεία του αγροτικού χώρου και εργαλεία που σχετίζονται με το ψήσιμο του καφέ. Ξύλινα άροτρα, εργαλεία αλωνίσματος και άλλα που παραπέμπουν αμέσως σε βιωμένες εμπειρίες. Αναρτώνται στους τοίχους ή τοποθετούνται σε κάποιο εμφανές σημείο του καφενείου. Τα παλιά ραδιόφωνα εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμα εκθέματα. Συχνά τα συναντάμε σκεπασμένα με κεντήματα. Ημερολόγια με διαφημίσεις τοπικών καταστημάτων και γεωργικών εφοδίων κατέχουν σημαντική θέση στη διακόσμηση των κρητικών καφενείων. Παρατηρούμε ακόμη ανηρτημένες ανακοινώσεις διαφόρων τύπων· του Δήμου, του ΟΓΑ, των τοπικών συμβουλίων, εκκλησιαστικές ανακοινώσεις, αναγγελίες πανηγυριών και εορτών. Πρέπει να παρατηρήσουμε, ακόμη, ότι οι παλαιοί τιμοκατάλογοι, μαυροπίνακες πάνω στους οποίους αναγράφονταν οι τιμές των προσφερόμενων ποτών, επανέρχονται ως στοιχεία που συνδέουν το σύγχρονο καφενείο με το παρελθόν του.

Καφενεία στην Κρήτη Στον απόηχο μιας άλλης εποχής ''-Καφετζή, κέρασέ τους…'' | Creteonair

Η μορφή του κρητικού καφενέ είναι σχεδόν στερεότυπη. Το «τεζιάκι» σε κάποιαν άκρη είναι ο χώρος εργασίας του καφετζή. Είναι συνήθως κατάφορτο με μπουκάλια κρητικής τσικουδιάς, αν και τα τελευταία χρόνια δεν είναι λίγοι εκείνοι που στρέφονται προς το ουίσκι. Αναρωτιέται κανείς αν ο εκσυγχρονισμός σ’ αυτή τη χώρα είναι ταυτόσημος με τη μίμηση ξένων προτύπων – όχι χωρίς αντίδραση όμως: «Καλύτερα να το κλείσω το καφενείο. Να κόψω τα χέρια μου αν βάλω άλλο πράμα από ρακή στο μαγαζί μου», μας είπε ο αποφασισμένος καφετζής στο ημιορεινό Αβδού του Ηρακλείου.

Εθιμικοί κώδικες – Το κέρασμα

Στα καφενεία των ορεινών οικισμών συχνάζουν ακόμη ελάχιστοι από εκείνους που συντηρούν το κρητικό στερεότυπο: μεγάλα μουστάκια, μαύρο σαρίκι με κρόσσια που κατεβαίνουν στο μέτωπο, ακόμη και «γκιλότα», η εξέλιξη της παραδοσιακής κρητικής βράκας που δεν φοριέται πια. Η εικόνα ταιριάζει με το χαρακτήρα του κρητικού καφενέ. Το κέρασμα του ξένου, του διαβάτη ή του περαστικού είναι κανόνας απαράβατος. Η οικονομική στενότητα εκφράζεται με τη χαρακτηριστική φράση «αυτός δεν βγαίνει στο καφενείο γιατί δεν έχει να κεράσει». Ωστόσο, και το ίδιο το κέρασμα έχει τους δικούς του εθιμικούς κανόνες. Ο τρόπος που θα χαιρετήσουν οι θαμώνες τον κάθε καινουργιοφερμένο σε ένα καφενείο δείχνει και το βαθμό της αποδοχής του. Ωστόσο, η πλήρης αποδοχή και η ενσωμάτωση στην παρέα δηλώνεται κυρίως μέσα από το κέρασμα. Μπορεί να φαίνεται απλό, ωστόσο πρόκειται για μια διαδικασία σχεδόν τελετουργική που διέπεται από ιδιαίτερους κανόνες και τύπους.

Τα 2 Κρητικά καφενεία που βρίσκονται μέσα στα ομορφότερα της χώρας μας | ΦΩΤΟ

Δεν είναι λίγες οι φορές που δημιουργούνται ή συντηρούνται παρεξηγήσεις από ένα κέρασμα. Όπως δεν είναι λίγες και οι φορές που ένα κέρασμα δίνει την αφορμή για λύση παρεξηγήσεων. Ο επισκέπτης είναι υποχρεωμένος να δεχτεί το κέρασμα· αν αρνηθεί την προσφορά, αυτό εκλαμβάνεται ως προσβολή, ως απόρριψη του προσώπου που κερνά. Δικαίωμα «κεράσματος», επομένως, έχει μόνον εκείνος που κάθεται ήδη στο καφενείο, ποτέ εκείνος που εισέρχεται.

Ωστόσο, το κρητικό καφενείο εξακολουθεί να είναι ο χώρος του «μοιράσματος». Δεν είναι λίγες οι φορές που καταλήγουν εκεί τα πρώτα φρούτα και τα πρώτα κηπευτικά της χρονιάς. Και τα μοιράζονται όλοι στην παρέα, συνήθως ως μεζέ της ρακής.

Στο κέντρο…

Τα καφενεία είναι συγκεντρωμένα εκεί που συναντώνται τα δίκτυα επικοινωνίας, σε πλατείες, σε κεντρικούς δρόμους, σε σημεία στα οποία συγκεντρώνεται κόσμος για διάφορους λόγους. Στον αγροτικό χώρο το φαινόμενο των κεντρικών καφενείων είναι σχεδόν καθολικό. Τα ελάχιστα παραδείγματα που μπορεί να συναντήσει κανείς σε άκρες οικισμών αιτιολογούνται με μια απλή χωροταξική παρατήρηση· είναι τα σημεία εισόδου στους οικισμούς ή τα σημεία αναχωρήσεων, συνήθως εκεί που βρίσκονταν (ή και βρίσκονται ακόμη) στάσεις λεωφορείων ή συγκεντρώνονται μόνιμες ή περιοδικές δραστηριότητες, όπως μπορεί να είναι, για παράδειγμα, κάποιο παζάρι. Αν δεν υπάρχει κεντρική πλατεία, το ρόλο του κέντρου παίζει ένας κεντρικός δρόμος. Εκεί βρίσκονται τα καφενεία, το ένα δίπλα στο άλλο. Από αυτόν διοχετεύονται όλες οι εξερχόμενες και οι εισερχόμενες δραστηριότητες στον οικισμό.

Συλλήψεις στην Κρήτη για ανοιχτά καφέ και κομμωτήρια | Radiolasithi.gr

  Στο καφενείο καταλήγουν όχι μόνον οι εξωτερικοί επισκέπτες, αλλά και κάθε πληροφορία που φτάνει στον οικισμό. Οι εξωτερικοί επισκέπτες μπορεί να είναι εμπορευόμενοι, ειδικευμένοι τεχνίτες που αναζητούν εργασία, ζητιάνοι, περαστικοί ή και τουρίστες, όπως άρχισε να συμβαίνει κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Όλοι αυτοί, φορείς πληροφοριών και ειδήσεων για τις προβιομηχανικές κοινωνίες με τα ελλιπή οδικά και συγκοινωνιακά δίκτυα, καταλήγουν στο καφενείο. Εκεί θα ασκήσουν την όποια δραστηριότητά τους, θα συζητήσουν, θα συνάψουν συμφωνίες μέχρι αργά το βράδυ. Οι θαμώνες συμμετέχουν σε ένα σύστημα ανταλλαγών πληροφοριών και απόψεων, ταυτόχρονα όμως καθιστούν αισθητή την παρουσία τους: «η αγορά – και το καφενείο που αποτελεί μέρος της – είναι χώροι του βλέμματος, της διερεύνησης, της εμφάνισης αλλά και της αποφυγής. Πηγαίνουμε για να δούμε και για να ειδωθούμε· και η παράστασή μας είναι μια δήλωση λιγότερο ή περισσότερο εμφατική της παρουσίας μας στον δημόσιο χώρο: είμαι παρών, φαίνομαι, φάνηκα, θα φανώ. Είναι χώροι που μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε, να παρακολουθούμε και να κατανοούμε τους αδιόρατους, συχνά, κυματισμούς των μικρογεγονότων και των καταστάσεων που συνιστούν την καθημερινότητα, στην κλίμακα του τόπου», θα σημειώσει ο καθηγητής Γ. Νικολακάκης.

Σε ένα βιωματικό κείμενο γραμμένο το 1965 ένας κρητικός συγγραφέας σημειώνει:

«Πολλές φορές μου τυχαίνει να θυμούμαι το Ντουκιάνι του χωριού μου. Θυμούμαι πως όποιοι κι αν περνούσανε από το χωριό, διαβατάρηδες, ξενοχωριανοί και πραματευτάδες από μακρινούς τόπους και γυρολόγοι και τζαμπάζηδες (ζωέμποροι) Μεσαρίτες, όλοι τους στο Ντουκιάνι ξέπεφταν στην αρχή. Εμπαίνανε μέσα κι αμέσως δίνονταν παραγγελιά από κάποιον χωριανό για κέρασμα. Ξεφόρτωναν τις πραμάτειες τους, κάθε λογής πράγμα – υφάσματα και έτοιμα ραμμένα ρούχα […] και οι Μαργαριτσανοί σταμνολαηνάδες, πιθάρια και κουρούπια και πλουμιστά σταμνολάινα…»

Ώρες λειτουργίας

Στα χωριά τα καφενεία διατηρούν το «παραδοσιακό» ωράριό τους. Επειδή οι καφετζήδες είναι μαζί και αγρότες εργάζονται στα χωράφια όλη τη μέρα και αργά το απόγευμα ανοίγουν τον επαγγελματικό τους χώρο. Είναι η ώρα της επιστροφής για όλους. Τα καφενεία αρχίζουν να γεμίζουν. Από τα μπουριά (καπνοδόχους) βγαίνουν καπνοί. Η μυρωδιά της οφτής πατάτας (ιδανικός ρακομεζές για το χειμώνα) ξεχύνεται παντού. Ακόμη και οι ηλικιωμένοι καφετζήδες, ακόμη και αυτοί που περνούν τα 80, δεν εννοούν να εγκαταλείψουν τις αγροτικές δραστηριότητές τους. Συναντήσαμε καφετζή που συνηθίζει να περιφέρεται για ώρες στα βουνά και να μαζεύει σταμναγκάθι και σαλιγκάρια. «Τα ζητούν οι πελάτες μου», λέει. Το ίδιο βράδυ πελάτες και καταστηματάρχης κάθονταν μαζί και έπιναν. Μια παρέα. Πάνω από το «τεζιάκι» άναβε ένα μικρό φουρνάκι. «Ειδικό για πατάτες», μας εξήγησε.

Έχω ένα καφενέ | Άγονη γραμμή

Σε άλλες περιπτώσεις, αναλόγως με τη φύση και τις συνήθειες της πελατείας, τα καφενεία ανοίγουν από νωρίς, έτοιμα να φιλοξενήσουν τους πιο πρωινούς τύπους. Το μεσημέρι οι δρόμοι αδειάζουν, οι ρυθμοί πέφτουν και ο καφετζής κλειδώνει το καφενείο του για να το ανοίξει και πάλι το βράδυ. Ωστόσο, τις Κυριακές και τις αργίες η πελατεία πολλαπλασιάζεται και έτσι το ωράριο παρατείνεται. Λίγο οι συγγενείς που επισκέπτονται τους δικούς τους στο χωριό, λίγο οι παρέες που σχηματίζονται μετά την εκκλησία, το άλλοτε μισοάδειο καφενείο σφύζει από ζωή.

Τα καφε – παντοπωλεία, τα καφεκρεοπωλεία και τα καφε-κουρεία

Ανάμεσα στις πιο σημαντικές μεταβολές που έχουν υποστεί τα καφενεία τα τελευταία χρόνια είναι η απώλεια του μικτού τους χαρακτήρα. Καφενεία – παντοπωλεία, καφενεία – κρεοπωλεία, καφενεία – κουρεία είναι μερικά μόνο από τα μικτά είδη που άνθησαν στην Κρήτη αλλά και σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας.  Η συνήθεια να συνυπάρχει το καφενείο με κάποιο κουρείο μας είναι γνωστή από τα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με τον Σκαρλάτο Βυζάντιο, «μετά των καφενείων είναι πολλαχού ηνωμένα και τα κουρεία». Η συνήθεια αυτή φαίνεται να ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη και να επεκτάθηκε σταδιακά σε πολλές περιοχές της Αυτοκρατορίας. Είχε τόσο διαδοθεί μάλιστα, ώστε είχε δημιουργηθεί και η ιδιαίτερη συνήθεια να προσφέρεται καφές από τους κουρείς σε όλους τους πελάτες τους, ανεξαρτήτως από το αν η επαγγελματική δραστηριότητά τους ασκούνταν μέσα σε καφενείο ή όχι.

Από την Ήπειρο μέχρι την Κρήτη.. Αυτά είναι τα 20 ωραιότερα καφενεία της Ελλάδας

Σε μεγάλους οικισμούς, όπου λειτουργούσαν καφενεία με αρκετή πελατεία, τα σύνεργα του κουρέα καταλάμβαναν μια γωνιά, συνήθως απέναντι από το τεζιάκι, σε σχετικά απομονωμένο χώρο, και η δραστηριότητα αυτή ασκούνταν όχι από τον καφετζή αλλά από διαφορετικό πρόσωπο. Σε μικρούς οικισμούς καφετζής και κουρέας ήταν το ίδιο πρόσωπο. Ο πελάτης που ήθελε καφέ ήξερε πως έπρεπε να περιμένει μέχρι να τελειώσει το κούρεμα άλλου πελάτη.

Το φαινόμενο της παράλληλης άσκησης δυο διαφορετικών επαγγελματικών δραστηριοτήτων από το ίδιο πρόσωπο μας βοηθά να κατανοήσουμε σε μεγάλο βαθμό το συνηθισμένο φαινόμενο των καφε-παντοπωλείων (και άλλων σύνθετων επαγγελματικών ενασχολήσεων) που αποτέλεσαν καθεστώς για την Κρήτη και για πολλές άλλες ελληνικές περιοχές. Στην Ελλάδα υπάρχουν τα αμιγή καφενεία, τα καφε-παντοπωλεία (στα οποία μπορούμε να κατατάξουμε και τις υπόλοιπες παράλληλες αλλά όχι συναφείς δραστηριότητες) και τα καφε-ζαχαροπλαστεία που αποτελούν χαρακτηριστικό γνώρισμα του ημιαστικού και του αστικού χώρου.

Καφενείο, κουρεία και στο υπόγειο… «γαζοζάδικο» | Made in Creta

Ο καφετζής στο παράδειγμα της σύνθετης λειτουργίας είναι ταυτόχρονα και παντοπώλης ή κρεοπώλης. Συναντήσαμε ακόμη και καφενείο – υποδηματοποιείο που δεν λειτουργεί σήμερα. Στους μικρούς οικισμούς το ένα επάγγελμα δεν αρκούσε για επιβίωση και η ελληνική ευρηματικότητα ανακάλυψε αυτή τη σύνθεση. Θα πρέπει να προσέξουμε, όμως, μια σημαντική λεπτομέρεια: στον αγροτικό χώρο ο ιδιοκτήτης του καφενείου δεν είναι αποκλειστικά επαγγελματίας καφετζής. Μοιράζει τη δραστηριότητά του ανάμεσα στα χωράφια και στο καφενείο, το οποίο συμπληρώνει το εισόδημά του.

Σήμερα λειτουργούν αρκετές δεκάδες κατάλοιπα αυτού του παλαιότερου είδους, του μικτού τύπου καφενείου – παντοπωλείου, συνήθως από ηλικιωμένους επαγγελματίες.

Στη λογική των μετασχηματισμών

Κατά τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται στα μεγάλα χωριά μια σημαντική μεταβολή στη δομή και στη λειτουργία του καφενείου. Ακόμη και στους πιο μικρούς οικισμούς ο εκσυγχρονισμός εισβάλλει με μεγάλη ταχύτητα. Το παλιό καφενείο χάνει τον χαρακτήρα που είχε μέχρι σήμερα. Χάνει τη γνησιότητα και την παραδοσιακότητα που το συνόδευε τώρα και μερικές εκατοντάδες χρόνια. Και, παράλληλα, επιζητείται να εκσυγχρονιστεί. Σιγά–σιγά οι παλιές ξύλινες καρέκλες αντικαθίστανται με μεγαλύτερες, κάποιες φορές με πλαστικές, τα τραπέζια είναι πιο χαμηλά, συχνά γυάλινα. Η τηλεόραση παύει πλέον να παίζει δευτερεύοντα ρόλο καθώς μεγαλώνει σε μέγεθος και εμπλουτίζεται με δορυφορική κεραία. Η μουσική που ακούγεται από τα υπερσύγχρονα μεγάφωνα μόνο παραδοσιακή που δεν είναι.

Σςςςςςς! Ο παππούς κοιμάται! | Made in Creta

  Όμως οι αλλαγές δεν αφορούν μόνο στα μορφολογικά χαρακτηριστικά. Ο καφές δεν είναι πια αποκλειστικά «ελληνικός» ή «τούρκικος». Μηχανές καπουτσίνο και εσπρέσο χρησιμοποιούνται κατά κόρον. Και το οινοπνευματώδες ποτό δεν είναι πια αποκλειστικά η τσικουδιά. Το ουίσκι καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερη θέση. Ακόμη και οι παλιές ονομασίες αλλάζουν. Τώρα οι επιγραφές είναι συνήθως ξενόγλωσσες.

Δίπλα σε αυτά τα καινούργια καταστήματα – καφετέριες σώζονται τα έρημα παλιά καφενεία. Άλλα είναι αποθήκες, άλλα διατηρούν τον παλιό εξοπλισμό ή τμήμα απ’ αυτόν, αλλά φαίνεται με την πρώτη ματιά ότι έχουν χρόνια να λειτουργήσουν… Οι παλιές ταμπέλες που τρίζουν με τον νοτιά, οι στοιβαγμένες καρέκλες, οι σκονισμένες πόρτες και τα σπασμένα τζάμια ίσως και να μαρτυρούν το τέλος μιας εποχής.

Βετεράνος κουρέας και καφετζής 90 χρόνων | Made in Creta

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι αυτός ο πολιτισμός χάνεται μέρα με τη μέρα. Χωριά που ρημάζουν, καφενεία που κλείνουν, επιγραφές που παραμένουν σαν μάρτυρες μιας ζωής περασμένης. «Καφενείον η Συνάντησις», «Η Ομόνοια», «Η καλή καρδιά», ή απλά το όνομα του ιδιοκτήτη. Στους μικρούς ορεινούς οικισμούς οι ιδιοκτήτες των καφενείων είναι υπερήλικες. 70, 80, 90 ή και περισσοτέρων ετών, όπως και η πελατεία τους. Αναρωτιέται κανείς αν είναι επαγγελματίες ή αν συνεχίζουν απλώς τις καθημερινές συνήθειες της νεότητας. Ωστόσο, δεν δυσκολεύεται να καταλάβει πως ο κόσμος ενός τέτοιου καφενείου είναι απλώς μια φιλική παρέα.

Έτσι περνούν οι χειμώνες. Γύρω από μια σόμπα που ανάβει, έναν καφέ ή ένα τσάι που αχνίζει και τα ζάρια που χτυπούν ακατάπαυστα στο τάβλι. Σε κάποιαν άκρη είναι μόνιμα ανοιχτή η τηλεόραση, όμως η κυριαρχία της περιορίζεται στην ώρα των ειδήσεων. Οι άλλες ώρες ανήκουν στη συντροφιά. Στην παρέα, στις κουβέντες, στα πειράγματα, στα ανέκδοτα. Και όταν ανοίγει η πόρτα και μπαίνει κάποιος καινούριος στον καφενέ, ντόπιος ή ξένος, γνωστός ή άγνωστος, ακούγεται η απρόσμενη φωνή που καθρεφτίζει το κρητικό ήθος, δηλαδή ολόκληρο τον κόσμο του καφενείου: «Καφετζή, κέρασέ τονε».

 

 

 

 

 


 

ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΙΣ: Λέων Καλλέργης και Ψαρομηλίγγοι κατά Ενετών

Το 1341, επτά χρόνια μετά την επανάσταση του Βάρδα Καλλέργη, εκδηλώθηκε νέο επαναστατικό κίνημα, αρχικά στον Αποκόρωνα, έπειτα στα Σφακιά, στον Μυλοπόταμο και στην Μεσαρά. Η επανάσταση υποκινήθηκε από τον Λέοντα Καλλέργη, γιο ή εγγονό του Αλεξίου Καλλέργη, έναν ευγενή και φιλόπατρι νεαρό, από τους λίγους πάντως Καλλέργηδες που δεν επέδειξε προδοτική συμπεριφορά. Ο Λέων, που υποδυόταν τον φίλο των Βενετών, με μυστικές επιστολές υποκίνησε τον Κώστα Σμυρίλιο και τους γιους του Μιχαήλ και Ιωάννη να επαναστατήσουν στον Αποκόρωνα.

Σ’ αυτήν την επαναστατική πρόσκληση ανταποκρίθηκαν και άλλοι αρχηγοί από γνωστές αρχοντικές οικογένειες, οι Μελισσηνοί, οι Σκορδίληδες, οι Σεβαστοί και οι Ψαρομήλιγγοι. Η επανάσταση εξερράγη επί του δούκα Κορνάρου. Οι επαναστάτες επιτέθηκαν εναντίον των Βενετών που κατοικούσαν στις επαρχίες Κισάμου, Σελίνου και Αποκόρωνα προκαλώντας τεράστιες ζημιές και λεηλασίες.

Η κεντρική διοίκηση έστειλε προκηρύξεις στους ντόπιους κατοίκους προς υποταγή και επέσειε μεγάλες ποινές και στερήσεις προνομίων. Οι Βενετοί όμως βοηθήθηκαν από τον ομώνυμο νεώτερο εγγονό του Αλεξίου Καλλέργη. Αυτός κατόρθωσε να συλλάβει τους Σμυρίλιους. Ενώ συνέβαιναν αυτά, ο Λέων Καλλέργης με τον πεθερό του Κώστα Καψοκαλύβη και τους γιους του Εμμανουήλ και Μιχαήλ πήγαν στον Αλέξιο Καλλέργη λέγοντάς του ότι ήρθαν να βοηθήσουν τους Βενετούς. Οι Σμυρίλιοι όμως, με τη σειρά τους, κατέδωσαν τον Λέοντα Καλλέργη και αποκάλυψαν στους Βενετούς την ύπαρξη μυστικών επιστολών, που τους είχε αποστείλει στον Αποκόρωνα. Εστάλησαν όμως στον Χάνδακα όπου και θανατώθηκαν.

Ο δούκας Ανδρέας Κορνάρος συνέλαβε με δόλο τον Λέοντα για να μην εξάψει ακόμη περισσότερο τα πνεύματα. Έγραψε μια επιστολή προς τον Λέοντα ευχαριστώντας τον για την φιλική του διάθεση και καλώντας τον να έρθει στον Χάνδακα με την οικογένειά του για να τον τιμήσει επάξια. Ο Λέων πείσθηκε και ήρθε στον Χάνδακα. Έμεινε με τους οικείους του στην μονή της Παναγίας των Σταυροφόρων. Κατόπιν έγινε δεκτός από τον δούκα, ο οποίος τον κάλεσε σε γεύμα στο δουκικό μέγαρο. Παράλληλα, αναμένονταν και οι οικείοι του Λέοντα. Ο δούκας έστειλε κάποιους φρουρούς να τους συνοδεύσουν, δίνοντάς τους όμως διαταγή να χρησιμοποιήσουν βία εάν αυτοί αρνηθούν. Ενώ λοιπόν ξεκίνησαν και περνούσαν από την αγορά, ένας από τους φρουρούς είπε μυστικά σε έναν από τους γιους του Καψοκαλύβη ότι περνούν από κακή οδό. Ο γιος το μετέφερε στον πατέρα και αυτός σταμάτησε την συνοδεία σε ένα μαχαιροποιείο. Προσποιήθηκε ότι ήθελε να αγοράσει ξίφη. Έδωσε σε καθένα από τους γιους του ένα ξίφος. Εν τω μεταξύ οι δούλοι του Καψοκαλύβη είχαν φέρει κοντά τα άλογα. Αμέσως επιτέθηκαν κατά των φρουρών και σκότωσαν δύο από αυτούς. Ανέβηκαν στα άλογα και απομακρύνθηκαν από την πόλη. Ενόσω όμως γίνονταν αυτά, στο δουκικό παλάτι ο Λέων συνελήφθη από την φρουρά. Αφού τον βασάνισαν, κηρύχθηκε ένοχος προδοσίας. Τον έκλεισαν σε έναν σάκο και τον έριξαν νύκτα στην θάλασσα.

Μετά τον αποτρόπαιο θάνατο του Λέοντος Καλλέργη οι συγγενείς του οι Καψοκαλύβες, δηλαδή τα αδέλφια Ιωάννης και Μιχαήλ Ψαρομήλιγγοι, συνέχισαν με μεγαλύτερο πάθος την επανάσταση. Η βενετική διοίκηση κάλεσε πάλι τον Αλέξιο Καλλέργη να κινηθεί κατά των επαναστατών. Ο Αλέξιος κατέλαβε τον Μυλοπόταμο και ανάγκασε πολλούς από τους κατοίκους να υποταχθούν. Οι επαναστάτες, εξορμώντας από την Ανώπολη Σφακίων, κατέλαβαν τις ορεινές περιοχές του Ρεθύμνου και πολιόρκησαν στον Μυλοπόταμο, τον Αλέξιο Καλλέργη τον νεώτερο, ο οποίος είχε εκστρατεύσει εναντίον τους. Παραλλήλως, άρχισαν να κινητοποιούνται και άλλοι αρχηγοί. Οι Βενετοί έλαβαν αυστηρότερα μέτρα και άρχισαν να στρατολογούν μισθοφόρους και να ζητούν επικουρίες από την μητρόπολη.

Χάρτης της ενετοκρατούμενης Κρήτης

Μέχρι εκείνο το χρονικό σημείο, η επανάσταση περιοριζόταν στις δυτικές επαρχίες του νησιού. Οι Καψοκαλύβες όμως ξεσήκωσαν το Λασίθι και τις παρακείμενες επαρχίες. Οι επαναστάτες κατέβηκαν μέχρι το χωριό Άγ. Θωμάς και κατέστρεψαν τα κτήματα των Βενετών φεουδαρχών. Οι Βενετοί όμως δεν έμειναν άπρακτοι. Ο ένας από τους δύο στρατηγούς των βενετικών δυνάμεων, ο Μαρίνος Φαλέδρος, νίκησε τους επαναστάτες στο χωριό Αξέντι και συνέλαβε πολλούς αιχμαλώτους. Ο άλλος στρατηγός, ο Ματθαίος Άυμος, εκστράτευσε στην Πεδιάδα και ανάγκασε τους επαναστάτες να υποχωρήσουν προς την Σητεία και την Ιεράπετρα.

Ο Μιχαήλ Ψαρομήλιγγος κατέλαβε την νότια οροσειρά της Μεσαράς και έχοντας ως ορμητήριο τον Χάρακα λεηλατούσε τις κτήσεις των Λατίνων. Οι Βενετοί κινήθηκαν εναντίον του και του επιτέθηκαν. Ο δούκας παρέσυρε σε ενέδρα τους Καψοκαλύβες και συνέτριψε τις δυνάμεις τους. Ο Ιωάννης σκοτώθηκε στη μάχη, ενώ ο Μιχαήλ, πληγωμένος από ένα βέλος, διέταξε έναν υπασπιστή του να τον αποκεφαλίσει και να πάει το κεφάλι στους Βενετούς για να σωθεί αυτός.

Μετά από την αιματηρότατη μάχη στη Μεσαρά, όπου πέθαναν οι γενναίοι Ψαρομήλιγγοι, η επανάσταση καταπνίγηκε στο Ρέθυμνο και στην υπόλοιπη δυτική Κρήτη το 1347. Το εν λόγω έτος η Βενετία απέστειλε νέο δούκα τον Μάρκο Κορνάρο με ισχυρό στρατό και τρεις Προβλεπτές, τον Νικόλαο Φαλέδρο, τον Ιουστινιανό Ιουστινιάνη και τον Ανδρέα Μοροζίνι. Οι Βενετοί, αφού ένωσαν τις δυνάμεις τους με τον Αλέξιο Καλλέργη, επιτέθηκαν κατά των επαναστατών. Ο Μοροζίνι με τον Καλλέργη εκστράτευσαν κατά του Ρεθύμνου και αφού νίκησαν τους εξεγερμένους έλαβαν 300 ομήρους. Ο Ιουστινιάνης προήλασε στα Χανιά και κατανίκησε τους επαναστάτες εκεί. Ο Φαλέδρος, με την σειρά του, επιτέθηκε κατά των δύο Συβρίτων, τις οποίες υπέταξε και έλαβε αρκετούς ομήρους.

Ο πατέρας Καψοκαλύβης και ο γιος του Εμμ. Ψαρομήλιγγος, μετά από τις ήττες, καταδιώκονταν από τους Βενετούς, ώσπου στο τέλος φονεύθησαν και οι δύο. Οι Βενετοί, ακολουθώντας τη γνωστή τακτική εκφοβισμού και τρομοκρατίας, έστειλαν γυναικόπαιδα στη Βενετία και υπέβαλαν σε τρομερά βασανιστήρια τους διάφορους ενόχους και υπόπτους. Έτσι, τέλειωσε η επανάσταση του Λέοντος Καλλέργη και των Ψαρομηλίγγων, η οποία διήρκεσε από το 1341 έως το 1347. \

 

 

 

 


 

ΤΙ ΣΥΝΕΒΑΙΝΕ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΟΤΑΝ ΓΡΑΦΟΤΑΝ Ο ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ

Ο Βιτσέντζος Κορνάρος (1553-1614), ο ποιητής του Ερωτόκριτου, γεννήθηκε στην Τραπεζόντα Σητείας και πέθανε στον Χάνδακα (Ηράκλειο). Μας λέει ο ποιητής στους 6 τελευταίους στίχους του «Ερωτόκριτου».

ΒΙΤΣΕΝΤΖΟΣ είν` ο ποιητής και στη γενιά ΚΟΡΝΑΡΟΣ

Που να βρεθεί ακριμάτιστος, σα θα τον πάρη ο Χάρος.

Στη Στείαν εγεννήθηκε, στην Στείαν ενεθράφη,

Εκεί καμε και κόπιασε ετούτα που σας γράφει.

Στο Κάστρο επαντρεύτηκε σαν ορμηνεύγει η φύση,

Το τέλος του έχει να γενεί όπου ο Θεός ορίση.

Ο «Ερωτόκριτος» γράφτηκε από τον Κορνάρο στο διάστημα 1600- 1610. Ο Κορνάρος έζησε στα χρόνια της Κρητικής Αναγέννησης και μάλιστα πέθανε την ίδια χρονιά, το 1614, με τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο. Το 2014 συμπληρώθηκαν 400 χρόνια από το θάνατό του Κορνάρου και του Θεοτοκόπουλου. Σε πολλά μέρη πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις και ομιλίες.

Σύγχρονοι του Βιντσέντζου Κορνάρου ήταν οι: Γεώργιος Χορτάτζης, Μιχαήλ Δαμασκηνός, Δομήνικος Θεοτοκόπουλος, Τιντορέτο, Καραβάτζο, Τορκουάτο Τάσσο, Θερβάντες, Σαίξπηρ, Μοντεβέρντι, Κέπλερ, Γαλιλαίος, Τύχο Μπράχε, Τζορντάνο Μπρούνο,..

Οι Ιταλοί ποιητές Luigi Groto( 1541-1585), Ludovico Ariosto( 1474-1594), Giovanni Battista Giraldi (1504-1573), Torquato Tasso( 1544-1595), διαβάζονταν πολύ στην Κρήτη και επηρέασαν την κρητική λογοτεχνία. O Luigi Groto σοφός, πολυπράγμων, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας και ηθοποιός ήταν τυφλός. Πέθανε στα 44 χρόνια του, αμέσως μετά την παράσταση που πρωταγωνιστούσε υποδυόμενος τον τυφλό βασιλιά Οιδίποδα.

Λίγα λόγια για τον «Ερωτόκριτο»

-Ο «Ερωτόκριτος» είναι ένα εμπνευσμένο έμμετρο ερωτικό μυθιστόρημα με 10010 στίχους.

-Στη σημερινή Κρήτη είναι ακόμα ζωντανή η παράδοση του «Ερωτόκριτου». Υπάρχουν πολλοί ακόμη, που γνωρίζουν απ` έξω, μεγάλα τμήματα ή ολόκληρο το έργο. Κάθε Έλληνας, αλλά και κάθε άνθρωπος, όταν διαβάζει το ποίημα ή ακούει τα τραγούδια του «Ερωτόκριτου» κατακλύζεται από ευχάριστα συναισθήματα για το βάθος και την ποιότητα του ελληνικού πολιτισμού.

Τι γίνεται στην Κρήτη στα χρόνια που ο Κορνάρος έγραφε τον «Ερωτόκριτο»

-Η Κρήτη εκείνη την εποχή ήταν ακόμη μακριά από τον τούρκικο ζυγό. Αν και είχαν περάσει 150 χρόνια από την Άλωση, η Κρήτη αντιστεκόταν σθεναρά στον αδιάλειπτο και βίαιο τούρκικο επεκτατισμό. Στο τέλος, μετά από 24χρονη πολιορκία του Μεγάλου Κάστρου( Ηρακλείου), το 1669, έπεσε η Κρήτη στα χέρια των Τούρκων, αφού ένας προδότης κρητοβενετσιάνος υπέδειξε στους πολιορκητές του Χάνδακα ένα μυστικό πέρασμα στα μπεντένια (τείχη) του Μεγάλου Κάστρου. Είχαν περάσει 216 χρόνια από την Άλωση. Τα 216 αυτά χρόνια ήταν αρκετά για να ριζώσει και να καρπίσει ένας μοναδικός πολιτισμός γνωστός ως Κρητική Αναγέννηση. Τέχνες, γράμματα, θέατρο, μουσική, αρχιτεκτονική, τεχνολογία, ναυπηγική, ναυτικό, εμπόριο, υφαντική, μελισσοκομία, γεωργία, αμπελουργία, οινοποιία, κτηνοτροφία, τυροκομική,..βρισκόταν σε κορυφαίο επίπεδο.

Βιτσέντζος Κορνάρος, ένας γνήσιος κρητικός λογοτέχνης — Kallithea Press

Ένα ξακουσμένο τέκνο της Κρήτης της εποχής του Κορνάρου ήταν ο Γεώργιος Χορτάτζης (~ 1545-1610), ο Πατέρας του Νεοελληνικού Θεάτρου. Ο Χορτάτζης γράφει στην τραγωδία του «Ερωφίλη» για την Κρήτη του 1600:

Κ` έτσι από χίλια ξακουστά κορμιά χαριτωμένα,

με γράμματα και μ` αρεταίς και πλούτη στολισμένα,

που λάμπου ως τα άστρα τ` ουρανού σε μια μεριά κ` εις άλλη

τση Κρήτης, και τση δόξαις τση, τσή πρωτιναίς τση πάλι

τση δίδου με τση χάρες τως, κι` ως τον καιρό εκείνο

τιμάται απού `χε αφέντη τση και βασιλειά τον Μίνω. Γεώργιος Χορτάτζης, Ερωφίλη, εισαγωγική Αφιέρωσις, απόσπ.

Ο Ρεθεμνιώτης Τζώρτζης Χορτάτζης | RethNea.gr

Εδώ, σ` αυτό το απόσπασμα ο Χορτάτζης καμαρώνει για τους κρητικούς της εποχής του που είναι χαριτωμένα κορμιά( ακόμα και σήμερα η λέξη κορμί ταυτίζεται με το σώμα και την ψυχή του ανθρώπου). Καμαρώνει για τους όλους τους κρητικούς που είναι «στολισμένοι» με γράμματα( μορφωμένοι), με αρετές και πλούτη ψυχικά αλλά και υλικά. Θαυμάζει τόσο πολύ τους συγκαιρινούς του που τους παρομοιάζει με τ` αστέρια που λάμπουν από τη μια μεριά μέχρι την άλλη άκρη της Κρήτης. Η λάμψη αυτή των φωτισμένων κρητικών είναι τόσο ισχυρή που φέρνει στην Κρήτη του 1600 μ.Χ. τις δόξες και τις τιμές που είχε η Κρήτη του Μίνωα το 1600 π.Χ. Ο Χορτάτζης εδώ δείχνει την ευρυμάθεια του «πηγαίνοντας» μας στην Μινωική εποχή που ήταν ~ 3200 χρόνια πίσω του.

Τι γίνεται στον κόσμο την εποχή που ο Κορνάρος γράφει τον «Ερωτόκριτο» ~ 1610.

-Μέχρι το 1600 πολλά γεγονότα, ανακαλύψεις και εφευρέσεις έχουν αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων. Η Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, η εφεύρεση της τυπογραφίας, η ανακάλυψη της Αμερικής, η Αναγέννηση, η πρόοδος των επιστημών, της φιλοσοφίας, των τεχνών,.. Η τυπογραφική μέθοδος του Γουτεμβέργιου, το 1455, είναι η πιο σημαντική εφεύρεση της δεύτερης χιλιετίας και το γεγονός που εγκαινίασε τη νέα εποχή της ανθρώπινης εξέλιξης. Είχε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της Αναγέννησης, της Μεταρρύθμισης, του Διαφωτισμού και όλων των επιστημών.

Μερικά από τα νέα πράγματα στον κόσμο της εποχής του Κορνάρου είναι: Ο καπνός που έρχεται από την Αμερική, η ανακάλυψη του μουσκέτου, οι παγκόσμιοι χάρτες, οι υπερκαινοφανείς αστέρες( super novae), οι πλανητικές τροχιές, το νεφέλωμα της Ανδρομέδας, η Γη ως μαγνήτης, οι δεκαδικοί αριθμοί, τα αλγεβρικά σύμβολα, το π( 3,14,..), οι λογάριθμοι, οι πλεκτομηχανές, η αρχαιολογία,… Ο Κορνάρος στην ελεύθερη Κρήτη τα γνωρίζει όλα αυτά. Μέσα σ` αυτόν τον «κόσμο» γράφει τα έργα του.

Χρόνια μου πήρε να κατανοήσω πως ο Κορνάρος, 400 χρόνια πριν από σήμερα, μπόρεσε και έγραψε ένα τόσο εμπνευσμένο και ανοιχτών οριζόντων έργο. Μελετώντας συστηματικά την ιστορία από τον 15ου και έπειτα κατάλαβα ότι οι εποχές αυτές ήταν γεμάτες από φως και από την ανάγκη του ανθρώπου για γνώση και πρόοδο. Έτσι ο άνθρωπος προικισμένος με όλα τα επιτεύγματα της εποχής εκείνης πέρασε στον αιώνα των φώτων (Διαφωτισμό) που έθεσε τις βάσεις και τα θεμέλια της δικής μας εποχής.

-Στην τέχνη αρχίζει η εποχή του Μπαρόκ (~1600- 1750) που θα διαδεχθεί την εποχή της Αναγέννησης και του Μανιερισμού και θα προετοιμάσει τον κόσμο για τον Διαφωτισμό.

-Το παλαιότερο έργο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως όπερα στα 1597 και είναι η Δάφνη των Τζάκοπο Πέρι και Οτάβιο Ρινουτσίνι.  Το έργο αυτό αποτέλεσε ουσιαστικά μια προσπάθεια μίμησης του κλασικού αρχαίου ελληνικού δράματος. Η όπερα Δάφνη δεν είχε διασωθεί. Ένα μεταγενέστερο έργο του Πέρι, η Ευρυδίκη, αποτελεί την παλαιότερη παρτιτούρα όπερας που διασώζεται έως σήμερα. Οι μουσικοί και οι άνθρωποι του θεάτρου εκείνης της εποχής θαύμαζαν το αρχαίο ελληνικό θέατρο που είχε πλοκή, χορό, τραγούδια, μουσική και μελετώντας το, έφτασαν στην όπερα που έχει και αυτή πλοκή και τραγούδι. Η όπερα είναι μουσικό θεατρικό είδος, μουσική σύνθεση που περιλαμβάνει σκηνική δράση. Τα κείμενα( λιμπρέτα) ήταν στην πλειοψηφία τους εμπνευσμένα από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία.

-Το 1600 ο Διονύσιος ο Φιλόσοφος (Σκυλόσοφος) επαναστατεί εναντίον των Τούρκων στα Άγραφα.

– Το 1600 ο φιλόσοφος Τζορντάνο Μπρούνο υφίσταται μαρτυρικό θάνατο δια της πυράς. Καταδικάστηκε από την Ιερά Εξέταση της Ρώμης για τις απόψεις του για το Σύμπαν.

-Το 1600 γεννιέται ο Γάλλος ζωγράφος Κλωντ Λορραίν που πολλά του έργα έχουν θέματα από την αρχαία ελληνική και ρωμαϊκή μυθολογία.

ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ : THE MERCHANT OF VENICE - Ο ΕΜΠΟΡΟΣ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ

– Ο Σαίξπηρ, το 1600 είναι 36 ετών, και έχει ήδη γράψει και ανεβάσει πολλά έργα. Αυτή την χρονιά ανεβαίνουν στο Λονδίνο τα έργα: Ερρίκος IV, Ερρίκος V, Ο έμπορος της Βενετίας, Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας, Πολύ κακό για το τίποτα.

-Το 1600 η πάλη Σούμο με υπέρβαρους άνδρες, γίνεται επαγγελματικό άθλημα στην Ιαπωνία. Οι αποστάσεις έχουν μικρύνει με τους νέους ναυτικούς δρόμους. Οι Ευρωπαίοι μαθαίνουν τα νέα απ` όλον τον κόσμο.

-Το 1601 γεννιέται ο Γάλλος μαθηματικός Φερμά( 1601-1665) ( απειροστικός λογισμός, θεωρία των αριθμών, θεωρία των πιθανοτήτων, το τελευταίο θεώρημα του Φερμά ,…)

-Το 1601 πεθαίνει ο Τύχο Μπράχε (1546-1601) διακεκριμένος Δανός αστρονόμος.

-Το 1602 ανοίγει η βιβλιοθήκη Μπόντλιαν στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

-Το 1604 κάνει πρεμιέρα ο «Οθέλλος» του Σαίξπηρ.

-Το 1605 ο Θερβάντες (1547- 1616) εκδίδει το πρώτο βιβλίο του Δον Κιχώτη.

-Το 1606 ο Σαίξπηρ έχει πρεμιέρα του «Μάκβεθ»

-Το 1606 γεννιέται ο Ρέμπραντ.

-Ο Κλαούντιο Μοντεβέρντι(1567-1643) συνθέτει υπέροχες μουσικές και όπερες. Η όπερα «Ορφέας» του Μοντεβέρντι παρουσιάζεται το 1607.

-Το 1608 γεννήθηκε ο Ιταλός φυσικομαθηματικός Τοριτσέλι καθώς και ο Άγγλος ποιητής Τζον Μίλτον.

-Το 1608 ο Ολλανδός οπτικός Χανς Λίππερσχάϋ (1570-1619)ανακαλύπτει τυχαία, μετά από μια επισήμανση του βοηθού του( δεν σώζεται τ` όνομα του) το πρώτο ατελές τηλεσκόπιο.

Οι ανακαλύψεις του Γαλιλαίου

-Το 1609 ο Γαλιλαίος κατασκευάζει το πρώτο τηλεσκόπιο, βασιζόμενος στο πρωτόγονο τηλεσκόπιο του Χανς Λίππερσχάϋ και το επόμενο έτος ανακαλύπτει τους 4 μεγάλους δορυφόρους του πλανήτη Δία. Τους δίνει ονόματα από την ελληνική μυθολογία: Γανυμήδης, Καλλιστώ, Ιώ, Ευρώπη. Οι δορυφόροι αυτοί έγιναν ορατοί χάρη στο τηλεσκόπιο αφού δεν είναι ορατοί με γυμνό μάτι. Ο άνθρωπος πλέον «διαβάζει» τον ουρανό. Λίγα χρόνια πριν είχε ανακαλυφθεί και το Μικροσκόπιο που άνοιξε νέους δρόμους στη Βιολογία και στην Ιατρική. Ο άνθρωπος εισβάλει στον άπειρο κόσμο του Σύμπαντος αλλά και στον μικρόκοσμο της ύλης σε επίπεδο στοιχειωδών σωματιδίων.

-Το 1610 πεθαίνει ο λεγόμενος «Πατέρας του Νεοελληνικού Θεάτρου» ο Ρεθύμνιος Γεώργιος Χορτάτζης.Την ίδια χρονιά γεννιέται, επίσης στο Ρέθυμνο, ο Εμμανουήλ Τζάνε- Μπουνιαλής (έργα του υπάρχουν στο Β-Χ-Μ)

-Στο διάστημα 1610-1614 ο Θεοτοκόπουλος ζωγραφίζει τα τελευταία του έργα στο Τολέδο, με βοηθό τον γιο του Χόρχε Μανουήλ.ΔΟΜΗΝΙΚΟΣ ΘΕΟΤΟΚΟΠΟΥΛΟΣ - Ένας από τους σπουδαιότερους ζωγράφους όλων των εποχών | ellines.com

-Το 1611 ο Σαίξπηρ έχει την πρεμιέρα της «Τρικυμίας».

-Το 1613 ο Μιχαήλ Ρομανόφ στέφεται Τσάρος της Ρωσίας. Οι Ρομανόφ βασίλευσαν στην Ρωσία μέχρι την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917.

-Το 1614 ανοίγει ένα ακόμα ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο του Χρόνινγκεν στην Ολλανδία. Τον ίδιο χρόνο πεθαίνει ο Κορνάρος στον Χάνδακα (Ηράκλειο)

Ο Ερωτόκριτος συνδυάζει τη μαγεία του παραμυθιού με τη γνώση της ζωής,.. είναι η ομορφιά των πραγμάτων και των αισθημάτων (ομορφιά της νιότης, του έρωτα, της θάλασσας, των αλόγων, των φορεμάτων, του αγώνα) και η χαρά για την έκφραση της ομορφιάς αυτής με τον ποιητικό λόγο. Στυλιανός Αλεξίου, Ερωτόκριτος, Ερμής, Αθήνα, 1985, εισαγωγή.

Κατά την πιθανότερη άποψη ο Βιτσέντζος Κορνάρος του Ιακώβου, έγραψε τον «Ερωτόκριτο» και την «Θυσία του Αβραάμ» (που είναι ασφαλώς έργο του ίδιου, αλλά όχι τόσο ώριμο)ανάμεσα στα 1600 και 1610. Το έργο θα τέλειωσε πιθανώς λίγο πριν πεθάνει ο ποιητής και έτσι εξηγείται και η μακρά καθυστέρηση της έκδοσης του. Στυλιανός Αλεξίου, Ερωτόκριτος, Ερμής, Αθήνα, 1985, εισαγωγή.

Η πρώτη έκδοση του έργου έγινε στη Βενετία στα 1713, σχεδόν 100 χρόνια μετά τον θάνατο του Κορνάρου. Μήπως οι κρητικοί της Βενετίας με το πρώτο τύπωμα του «Ερωτόκριτου» τίμησαν τα 100 χρόνια από τον θάνατο του ποιητή;

Υπάρχει( στον Ερωτόκριτο) ένας ποιητικός βηματισμός, ένας ίσος και χαμηλός τόνος που είναι από τα πιο χαριτωμένα πράγματα που μας προσφέρει η ποίηση… Ο ποιητής βλέπει με καθαρότητα, με ενάργεια, τα πράγματα που εκφράζει… Η γλώσσα του Ερωτόκριτου… είναι η τελειότερα οργανωμένη γλώσσα που άκουσε ο μεσαιωνικός και νεώτερος ελληνισμός. Γιώργος Σεφέρης, Ερωτόκριτος, Δοκιμές, 1946.

Χτες στον Ηρώδη(σ.σ. Ηρώδειο). Ερωφίλη( σ.σ. στην παράσταση του δράματος Ερωφίλη του Γεώργιου Χορτάτζη): Χρειάζεται καιρός ακόμα να μάθουν οι ηθοποιοί μας να λένε τέτοιους στίχους- κακές τομές- προσθέτουν ν εκεί που η κρητική γλώσσα δεν τα` χει.( βλέπεις έχουνε μάθει να τα κουδουνίζουν). Μου κάνει εντύπωση, όπως το σημείωνα και στον « Ερωτόκριτο», η ωριμότητα αυτής της γλώσσας( σ.σ. της κρητικής γλώσσας) – τα σημερινά ελληνικά δεν έχουν φτάσει ακόμα στη στάθμη της, σ` αυτή την ευλυγισία, αυτή τη φυσικότητα της άρθρωσης. Γιώργος Σεφέρης, Μέρες Ή, Ίκαρος, 2018.

ΠΟΙΗΤΗΣ: Ήπαιρνε το λαγούτο του κι` εσιγανοπορπάτει

Κι` εκτύπα το γλυκιά- γλυκιά ανάδια στο παλάτι.

Ήτον η χέρα ζάχαρη, φωνή χε σαν αηδόνι

Κάθε καρδιά να του γροικά κλαίγει κι` αναδακρυώνει.

Ήλεγε κι αναθίβανε τση ερωτιάς τα πάθη

Και πως σ` αγάπη εμπέρδεψε κ` εψύγη κ` εμαράθη.

 

 

 

 

 


 

Το Κρητικό ζήτημα και ο ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων

 

Η Κρητική Επανάσταση του 1866-69 προκάλεσε αναταράξεις στο ολόενα ανοικτό Ανατολικό Ζήτημα. Η εξέγερση των Κρητών εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έδινε την ευκαιρία στη Ρωσία να προωθήσει τα συμφέροντά της στην Βαλκανική χερσόνησο και τη Μαύρη Θάλασσα με τη συμπαράσταση της Γαλλίας. Σε αντάλλαγμα, ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ θα υποστήριζε τα σχέδια του Ναπολέοντα Γ΄ για προσάρτηση της Ρηνανίας, του Σάαρ και του Λουξεμβούργου. Για τους παραπάνω λόγους η Γαλλία και η Ρωσία ήταν σχετικώς ευνοϊκά διακείμενοι στην Κρητική Επανάσταση. Σε αυτή την εξίσωση όμως υπήρχε ο παράγοντας Βρετανία, μία δύναμη που δεν ήθελε επ’ ουδενί μια αλλαγή στο status quo της Ανατολικής Μεσογείου. Ο δρόμος προς τις Ινδίες έπρεπε να παραμείνει πάσει θυσία και αποκλειστικά μια βρετανική υπόθεση.

Χάρτης της Ευρώπης, 1860

Κατά τη δεκαετία του 1860 υπήρξαν ευρείες ανακατατάξεις στον συσχετισμό δυνάμεων στην Ευρώπη. Μία αναδυόμενη δύναμη, η Πρωσία του Βίσμαρκ, εισερχόταν ορμητικά στο γεωπολιτικό προσκήνιο, αμφισβητώντας την πρωτοκαθεδρία των τεσσάρων παραδοσιακών Μεγάλων Δυνάμεων (Αυστρία, Βρετανία, Γαλλία και Ρωσία). Στις 3 Ιουλίου 1866, η νίκη των Πρώσων επί των Αυστριακών στη Σάντοβα, άνοιγε τον δρόμο προς την ανυπεράσπιστη Βιέννη. Με τους Πρώσους προ των πυλών, η αυστριακή αυτοκρατορική δυναστεία των Αψβούργων δεν είχε περιθώρια αντιδράσεων. Έσπευσε να ζήτησει ανακωχή, την οποία ο Βίσμαρκ δέχθηκε χωρίς την απαίτηση εδαφικών ή άλλων ανταλλαγμάτων. Για τον Πρώσο ηγέτη αρκούσε η υποβάθμιση της Αυστρίας σε δεύτερη γερμανική δύναμη μετά την ταπεινωτική στρατιωτική ήττα στη Σάντοβα. Παράλληλα, οι Αυστριακοί, παρά τις νίκες τους επί των Ιταλών στην Κουστότζα και στην Αίσα, ήταν υποχρεωμένοι να αναγνωρίσουν τον οίκο της Σαβοϊας ως τον νόμιμο βασιλικό οίκο της Ιταλίας και να παραχωρήσουν στην Ιταλία τη Βενετία.

Πλέον, δύο νέες δυνάμεις αναδεικνύονταν στην Ευρώπη: η Πρωσία και η Ιταλία. Η άνοδός τους σήμαινε την παράλληλη εξασθένιση της Αυστρίας αλλά και της Γαλλίας, που έπαιζε καθοριστικό ρόλο στα ιταλικά πράγματα. Οι Γάλλοι τώρα δεν θα ήταν σε θέση να επεμβαίνουν τόσο ανοικτά στην Ιταλία και συνάμα, θα είχαν έναν θανάσιμο κίνδυνο εξ Ανατολάς: την Πρωσία. Δεν ήταν λίγοι οι Γάλλοι, που διαβλέποντας τον μελλοντικό κίνδυνο, συνέστησαν στον Ναπολέοντα Γ΄ να κηρύξει αμέσως τον πόλεμο στην Πρωσία. Οι εισηγήσεις τους δεν εισακούστηκαν – λίγα χρόνια αργότερα, το 1870, οι Πρώσοι θα παρέλαυναν στο Παρίσι. Οι ανακατατάξεις στη Δυτική Ευρώπη προκάλεσαν κινητικότητα και στην Ανατολή. Οι Ρώσοι διαρκώς αναζητούσαν τρόπους ανατροπής των επαχθών όρων που τους είχαν επιβληθεί με τη συνθήκη του Παρισίου το 1856 μετά το τέλος του Πολέμου της Κριμαίας (π.χ. ουδετερότητα του Ευξείνου Πόντου). Ένας γαλλορωσικός άξονας δημιουργήθηκε με στόχο τη συμπίεση της Πρωσίας.

Αλέξανδρος Β΄ Νικολάγεβιτς (29 Απριλίου 1818 –13 Μαρτίου 1881), γνωστός ως Αλέξανδρος ο Ελευθερωτής, ήταν τσάρος της Ρωσίας από τις 3 Μαρτίου 1855 έως τη δολοφονία του το Μάρτιο του 1881. Είχε επίσης τον τίτλο του βασιλέα της Πολωνίας και του Μεγάλου Δούκα της Φινλανδίας.

Η Κρητική Επανάσταση του 1866-69 προκάλεσε αναταράξεις στο ολόενα ανοικτό Ανατολικό Ζήτημα. Η εξέγερση των Κρητών εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έδινε την ευκαιρία στη Ρωσία να προωθήσει τα συμφέροντά της στην Βαλκανική χερσόνησο και τη Μαύρη Θάλασσα με τη συμπαράσταση της Γαλλίας. Σε αντάλλαγμα, ο Τσάρος Αλέξανδρος Β΄ θα υποστήριζε τα σχέδια του Ναπολέοντα Γ΄ για προσάρτηση της Ρηνανίας, του Σάαρ και του Λουξεμβούργου. Για τους παραπάνω λόγους η Γαλλία και η Ρωσία ήταν σχετικώς ευνοϊκά διακείμενοι στην Κρητική Επανάσταση. Σε αυτή την εξίσωση όμως υπήρχε ο παράγοντας Βρετανία, μία δύναμη που δεν ήθελε επ’ ουδενί μια αλλαγή στο status quo της Ανατολικής Μεσογείου. Ο δρόμος προς τις Ινδίες έπρεπε να παραμείνει πάσει θυσία και αποκλειστικά μια βρετανική υπόθεση. Αυτονομία της Κρήτης ή ένωση της με την Ελλάδα σήμαινε την ανάδυση ενός νέου εν δυνάμει ανταγωνιστή των βρετανικών συμφερόντων και αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα έχει ως συνέπεια την ενίσχυση της Ρωσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα και την αμφισβήτηση της βρετανικής πρωτοκαθεδρίας. Η επικείμενη διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ στην Αίγυπτο καθιστούσε ακόμη πιο σημαντικό το ζήτημα του ελέγχου της Κρήτης για ευνόητους λόγους. Επομένως, η Βρετανία ήταν εξ’ αρχής αρνητική απέναντι στην εξέγερση των Κρητών.

Χαρακτηριστική της βρετανικής στάσης η θέση του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Κλάρεντον, που προέβαλε κάποια παράπονα μιας μερίδας πολιτών των Ιονίων νήσων μετά την Ένωση με την Ελλάδα. Την παρομοίαζε με «κατάκτησιν των Αθηνών». Ωστόσο, αυτά τα παράπονα δεν θα έπρεπε να σε καμία περίπτωση να εκληφθούν ως μια γενικότερη αντίδραση στην ένωση των Ιονίων νήσων με την Ελλάδα. Επρόκειτο κυρίως για διαψεύσεις προσδοκιών εκ μέρους γεωργών που ανέμεναν τη διαγραφή χρεών τους, δυσαρεστημένους γαιοκτήμονες για τις απώλειες προνομίων ή κάποιους μητροπολίτες, ιδίως τον της Κεφαλληνίας, διότι πλέον υπάγονταν στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδας και όχι στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης.

Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Κλάρεντον (12 Ιανουαρίου 1800 - 27 Ιουνίου 1870)

Με άλλα λόγια, σύμφωνα με τον Κλάρεντον, οι Επτανήσιοι είχαν μετανιώσει για την ένωση με την Ελλάδα και τυχόν ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα θα είχε παρόμοιες συνέπειες για τους Κρήτες. Έδινε δηλαδή μια στρεβλή εικόνα για την κατάσταση στα Επτάνησα, παρουσιάζοντας τα συνήθη παράπονα πολιτών προς την κεντρική κυβέρνηση ως ένα καθεστώς γενικευμένης απογοήτευσης και ριζικής μεταστροφής της γνώμης του επτανησιακού λαού για την ένωση. Ωστόσο, το πατριωτικό αίσθημα τόσο των Κρητών όσο και όλων των Ελλήνων ήταν υψηλό και τέτοιου είδους επιχειρήματα δεν έβρισκαν γόνιμο έδαφος. Επιπλέον, οι Κρήτες βρίσκονταν υπό την στυγνή οθωμανική κυριαρχία, σε αντίθεση με τους Επτανήσιους, που προηγουμένως υπάγονταν στην προστασία της Μεγάλης Βρετανίας.

Μέσα στα πλαίσια αυτών των διεθνών περιορισμών κινήθηκε ο αγώνας του Κρητικού λαού και η ελληνική εξωτερική πολιτική. Η ανένδοτη στάση της Βρετανίας και ο καιροσκοπισμός της Γαλλίας και της Ρωσίας στένευαν τα περιθώρια για μια ευτυχή κατάληξη του αγώνα των Κρητών. Αναπόφευκτα, η τύχη του υπομνήματος της Ελληνικής κυβερνήσεως, εμπνευσμένο από τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Επαμεινώνδα Δεληγιώργη, δεν είχε καμία τύχη. Παρόμοια ήταν και η κατάληξη της έκκλησης των επαναστατών της Γενικής Συνέλευσης των Σφακίων στις 21 Αυγούστου 1866.

Ωστόσο, το τραγικό ολοκαύτωμα του Αρκαδίου προκάλεσε τεράστια συγκίνηση στην Ευρώπη και την Αμερική. Ένα νέο ρεύμα φιλελευθερισμού και υποστήριξης του αγώνα των Κρητών δημιουργήθηκε στους λαούς της Ευρώπης. Εθελοντές ξένοι κατέφτασαν στην Κρήτη για να πολεμήσουν στο πλευρό των επαναστατών, όπως ο Γάλλος Γκουστάβ Φλοράνς και ο Αμερικανός Σάμιουελ Χάου, ακόμη και Ούγγροι, Σέρβοι και Γαριβαλδίνοι. Οι διανοούμενοι, φυσικά, δεν έμειναν ασυγκίνητοι, με προεξέχοντα τον Βίκτορα Ουγκώ να γράφει φλογερά άρθρα υπέρ των Κρητών και να πρωτοστατεί στην υπεράσπιση του σκοπού της. Σε άρθρο της εφημερίδας London Times της 18ης Δεκεμβρίου το Αρκάδι εξομοιωνόταν με το Μεσολόγγι και αναφερόταν χαρακτηριστικά: «…δεν αμφιβάλλομεν ότι ο Κρητικός αγών θα δρέψη του φρικαλέου τούτου κατορθώματος…Καίπερ διαρκώς ποθούντες την όσον το δυνατόν επί μακρότερον χρόνον αναβολήν του Ανατολικού ζητήματος, πάντες ουχ ήττον ημείς οι εν Αγγλία είμεθα φιλέλληνες μάλλον ή φιλότουρκοι και ουδείς ημών εύχεται να παραταθή αιωνίως η Τουρκική κυριαρχία…».

Ο σερ Ρίτσαρντ Τσωρτς με ελληνική φορεσιά

Στις πρωτοβουλίες των Ευρωπαίων και Αμερικανών πολιτών ξεχωρίζουν οι επιτροπές ενίσχυσης της Κρητικής Επανάστασης και περίθαλψης των προσφύγων, με κυριότερη αυτή του Λονδίνου υπό την προεδρία του αρχιεπίσκοπου Υόρκης και την «Αγγλοελληνική Επιτροπή» του παλαίμαχου φιλέλληνα στρατηγού R. Church. Παρόμοιες κινήσεις πραγματοποιήθηκαν στις Γαλλία, ΗΠΑ και Ελβετία. Μάλιστα, στην Ελβετία ιδρύθηκαν δύο παραρτήματα, χάρη στην ενεργητικότητα της χήρας του φιλέλληνα Εϋνάρδου, ο οποίος είχε παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας και τη γενικότερη οικονομική ανόρθωση του νεογέννητου ελληνικού κράτους, στο πλευρό του Ιωάννη Καποδίστρια. Στη Ρωσία, με προσωπική εντολή του Τσάρου, οργάνωσαν οι μεγάλοι δούκες και δούκισες φιλανθρωπικές εκδηλώσεις υπέρ των Κρητών. Ο αρχιδούκας Νικόλαος δήλωνε: «Πρέπει να ενθυμηθώμεν εκείνους, οίτινες κατά τον Κριμαϊκόν πόλεμον υπήρξαν οι μόνοι σύμμαχοί της Ρωσίας. Εις υγείαν των γενναίων Ελλήνων εθελοντών οίτινες συνεπολέμησαν μεθ’ ημών εν Σεβαστουπόλει. Εις υγείαν των αδελφών αυτών, οίτινες κατά την στιγμήν ταύτη πάσχουσι, μάχονται και αποθνήσκουσι ηρωϊκώς».

Ωστόσο, το θερμό φιλελληνικό κύμα στο εξωτερικό δεν στάθηκε αρκετό για να αμβλύνει την ψυχρότητα με την οποία αντιμετώπιζαν οι κυβερνήσεις των Μεγάλων Δυνάμεων το Κρητικό Ζήτημα. Ο αγώνας των Κρητών για την Ένωση με την Ελλάδα δεν ταίριαζε με τους υπολογισμούς τους και τα ευρύτερα συμφέροντά τους. Παρόλα αυτά, το Αρκάδι ακολούθησε κινητικότητα σε διπλωματικό επίπεδο. Ο νέος Βρετανός υπουργός Εξωτερικών λόρδος Στάνλεϋ από το 1867 παρουσίασε θέσεις υπέρ της αυτονομίας της Κρήτης, αλλά όχι της ένωσής της με την Ελλάδα. Αντίθετα, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών μαρκήσιος de Mourtier πήγαινε ακόμη παραμέρα υποστηρίζοντας την ένωση όχι μόνο της Κρήτης αλλά και της Ηπείρου και της Θεσσαλίας με την Ελλάδα. Η πρόταση αυτή συνάντησε την άρνηση της Ρωσίας, η οποία είχε ως προτεραιότητα τη διασφάλιση της αυτονομίας των σλαβικών λαών των Βαλκανίων. Προηγουμένως το 1866 ο Ρώσος πρωθυπουργός Γκορτσακώφ σε υπόμνημά του προς τις ρωσικές πρεσβείες σε Λονδίνο και Παρίσι ζητούσε τη διερεύνηση των προθέσεων της Βρετανίας και της Γαλλίας σχετικά με το ενδεχόμενο άμεσης εμπλοκής των τριών Μεγάλων Δυνάμεων στο Κρητικό Ζήτημα. Η απάντηση των Βρετανών και Γάλλων ήταν η απόλυτη σιωπή.

 Κάρολος Λουδοβίκος Ναπολέων Βοναπάρτης ή Ναπολέων Γ΄ (1808-1873), ανιψιός του Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Εκλέχτηκε πρόεδρος της Δεύτερης Γαλλικής Δημοκρατίας, (1848-1852) την οποία κατέλυσε με πραξικόπημα στις 2 Δεκεμβρίου 1851, και έγινε δικτάτορας. Στη συνέχεια αυτοανακηρύχθηκε αυτοκράτορας (1852-1870) και ονομάστηκε Ναπολέων ο Γ', ξεκινώντας την Δεύτερη Γαλλική Αυτοκρατορία

Η αρχική αδιαφορία των Γάλλων για την τύχη των αμάχων και της Κρητικής επανάστασης αντικαταστάθηκε από μια πιο ενεργή ανάμιξη στην υπόθεση αυτή. Σταδιακά, ένας μυστικός γαλλορωσικός άξονας δημιουργήθηκε με στόχο την επίλυση του Κρητικού ζητήματος. Μάλιστα ο τσάρος Αλέξανδρος Β΄ είχε ήδη θέσει θέμα γενικότερου διαμελισμού της Οθωμανικής αυτοκρατορίας στον αυτοκράτορα Ναπολέοντα Γ΄ κατά τη συνάντησή τους στην Στουτγκάρδη το 1860. Σε αρμονία με αυτή τη θέση, την 1η Αυγούστου 1866, ο Γκορτσακώφ επανέφερε στο προσκήνιο τις υποχρεώσεις των Μεγάλων Δυνάμεων για προστασία του χριστιανικού πληθυσμού, όπως αυτές απέρρεαν από το πρωτόκολλο του 1830 για την Κρήτη. Την αφορμή για μια τόσο ριζική ρωσική θέση έδωσαν οι τουρκικές ωμότητες εις βάρος των αμάχων. Την 16/28 Νοεμβρίου 1866, σε υπόμνημά του προς τον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών ντε Μουτιέ, ο Γκορτσακώφ τόνιζε ότι «…αφού δια της πολιτικής ταύτης ουδέν επετεύχθη, μία μόνον υφίσταται διέξοδος και αύτη είναι η πρσάρτηση της Κρήτης εις της Ελλάδα. Δια του τρόπου τούτου ήθελεν επανορθωθή το σφάλμα, όπερ εποιήσαντο οι Δυνάμεις μη παραχωρήσασαι την Κρήτην εις την Ελλάδα ότε δημιούργησαν το ελληνικό Βασίλειον, επανορθούσαι δε το σφάλμα εκείνο σήμερον ήθελον ισχυροποιήσει την μοναρχίαν εν Ελλάδι και την δυναστείαν του Βασιλέως Γεωργίου και ήθελον καταπραϋνει τουλάχιστον προσωρινώς τα περί μεγάλης ιδέας ονειροπολήματα των Ελλήνων…Αλλ’ εάν η λύσις αυτή θεωρηθή ριζική τότε ας ανακηρυχθή η Κρήτη ηγεμονία αυτόνομος υπό την επικυριαρχίαν της Πύλης…λύση αυτή έσται προσωρινή και ότι απλώς θέλει θεωρηθή τρόπος μεταβιβάσεως της Κρήτης εις την Ελλάδα». Σε ξεχωριστό τηλεγράφημα υπενθύμιζε στον Γάλλο αυτοκράτορα τις συνομιλίες του με τον Τσάρο στην Στουτγκάρδη.

Η γαλλική απάντηση δια στόματος του ιδίου του Ναπολέοντα Γ΄ ήταν ότι η διπλωματία είναι εμπόριο και κάθε σχετική με αυτή υπηρεσία πρέπει να αμείβεται. Οι Γάλλοι διερεύνησαν τις διαθέσεις της Υψηλής Πύλης σχετικά με το ενδεχόμενο αυτονομίας της Κρήτης και έφεραν στο προσκήνιο την εφαρμογή της αρχής περί μη ανάμιξης ακόμη και των χριστιανικών βασιλείων των Βαλκανίων (Ελλάδα, Μαυροβούνιο, Ρουμανία και Σερβία).

Συμπερασματικά, μέσα από το υπόμνημα Γκορτσακώφ διαφαίνεται η ανησυχία της Ρωσίας για πιθανή μελλοντική ενίσχυση της Ελλάδας σε τέτοιο βαθμό ώστε να ανατραπούν τα σχέδιά της για απόλυτη κηδεμονία των Βαλκανίων. Οι ρωσικές ανησυχίες δεν ήταν παράλογες – 45 χρόνια μετά η Ελλάδα αναδεικνυόταν σε ισχυρό ανταγωνιστή της Τουρκίας και της Βουλγαρίας. Τα σχέδια της Ρωσίας για την εγκαθίδρυση ενός ισχυρού βουλγαρικού δορυφόρου στα Βαλκάνια ναυάγησαν με τον Μακεδονικό Αγώνα και τον Β΄ Βαλκανικό πόλεμο. Παράλληλα, οι Γάλλοι δεν ενδιαφέρονταν τόσο για την επιτυχία της Κρητικής επανάστασης όσο για τη σύσφιξη ενός γαλλορωσικού άξονα, που θα τους απέβαινε χρήσιμη σε περίπτωση γαλλοπρωσικού πολέμου.

Οθωμανικός Χάρτης της Κρήτης

Οι ρωσικές πρωτοβουλίες θορύβησαν τους Βρετανούς οι οποίοι διέβλεπαν ρωσικά σχέδια για ευρύτερη ανατροπή του γεωπολιτικού σκηνικού στην Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια. Τότε οι Βρετανοί υιοθέτησαν μια αδιάλλακτη στάση απέναντι στο θέμα της ένωσης. Μόνο τον Ιανουάριο του 1867 διαφάνηκε μια αλλαγή στη βρετανική πολιτική, φιλική προς τους Κρήτες και τα ελληνικά συμφέροντα. Συστάσεις έγιναν προς την Υψηλή Πύλη για τον διορισμό χριστιανού κυβερνήτη και μικτού συμβουλίου αποτελούμενου από ίσο αριθμό Χριστιανών και Μουσουλμάνων και την παραχώρηση αυτονομίας υπό την υποτέλεια της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Οι Τούρκοι όμως ευελπιστούσαν σε βίαιη κατάπνιξη της Κρητικής επανάστασης και δεν ήθελαν επ’ ουδενί μια τέτοια δυσμενή λύση. Η πρόταση της Γαλλίας για διενεργεία δημοψηφίσματος στην Κρήτη προσέκρουσε στην κατηγορηματική άρνηση της Βρετανίας και πνίγηκε εν τη γενέσει της. Η αδιαλλαξία της Βρετανίας ενθάρρυνε την Υψηλή Πύλη στην υιοθέτηση σκληρότερης στάσης. Τον Μάρτιο του 1867 ο Σουλτάνος απέστειλε τον Ομέρ Πασά, έναν εκ των ικανότερων Οθωμανών στρατηγών. Ωστόσο, η αποτυχία του Ομέρ Πασά να καταστείλει την επανάσταση οδήγησε τις Γαλλία, Ρωσία, Πρωσία και Ιταλία να ζητήσουν την τρίμηνη αναστολή των εχθροπραξιών και την αποστολή επιτροπής στην Κρήτη. Οι Οθωμανοί δέχτηκαν μόνο το πρώτο αίτημα. Επιπλέον, η πίεση της Βρετανίας για μεταρρυθμίσεις στην Κρήτη απέδωσαν καρπούς. Ο Σουλτάνος διέταξε την αναστολή των εχθροπραξιών, την χορήγηση αμνηστίας και απέστειλε τον μέγα βεζίρη Ααλή πασά στην Κρήτη με νέο διοικητικό οργανισμό, γνωστό ως «Οργανικό Νόμο».

Μοιραία, η πολεμική εξάντληση των Κρητών αγωνιστών κατέδειξε ως αδύνατη την απελευθέρωση της Μεγαλονήσου με τη δύναμη των όπλων. Ως μόνη λύση προβαλλόταν η επέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων. Όμως η διπλωματική κινητικότητα βαθμιαία εξασθενούσε στις μεγάλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Οι επιδιώξεις του Παρισιού για τη δημιουργία μιας γαλλορωσικής συμμαχίας ή έστω σύμπραξης εναντίον της Πρωσίας δεν ευοδώθηκαν. Κατά συνέπεια, η Γαλλία δεν αισθανόταν υποχρεωμένη να υποστηρίζει τις ρωσικές πρωτοβουλίες. Επέστρεψε λοιπόν στη παλιά θέση της περί μη αλλαγής του status quo στην περιοχή, συμπλέοντας με τη Βρετανία. Στις 17/29 Οκτωβρίου 1867, με πρωτοβουλία του Γκορτσακώφ, έλαβε χώρα η τελευταία κοινή διακοίνωση προς την Υψηλή Πύλη υπέρ των επαναστατημένων Κρητών.

Βλέποντας την επιδείνωση των πολεμικών προσπαθειών τους, οι Κρητικοί καπετάνιοι εγκατέλειψαν την ιδέα της ένωσης. Το ενδεχόμενο παραχώρησης αυτονομίας άρχιζε να εξετάζεται ευνοϊκά από τους Κρήτες. Η Βρετανία ήταν μόνη Δύναμη που είχε εκφραστεί σταθερά υπέρ της αυτονομίας σε όλο αυτό το διάστημα. Κατά συνέπεια, ζήτησαν τη μονομερή βρετανική παρέμβαση. Στις 3/15 Απριλίου 1868, ο Κωσταρός Βολουδάκης υπέβαλε το αίτημα περί βρετανικής μεσολάβησης στον Βρετανό πρόξενο στα Χανιά Dickson. Ωστόσο, δεν ήταν όλοι οι Κρητικοί καπετάνιοι υπέρ μιας τέτοιας λύσης. Ο Κόρακας και οι καπετάνιοι των ανατολικών επαρχιών παρέμεναν πιστοί στην υπόθεσης της ένωσης. Αντίθετα, η πλειοψηφία των καπετάνιων των δυτικών επαρχιών τασσόταν υπέρ της αυτονομίας και της βρετανικής μεσολάβησης. Ίσως η αιτία πίσω απ’ αυτή τη στάση να ήταν το γεγονός ότι οι δυτικές επαρχίες είχαν δεχθεί τον κύριο όγκο των οθωμανικών επιθέσεων. Το θέμα της βρετανικής μεσολάβησης τέθηκε στη Γενική Συνέλευση στις 2/14 Ιουλίου 1868. Σ’ ένα κλίμα φορτισμένο συναισθηματικό, με αντεγκλήσεις μεταξύ των Κρητών αντιπροσώπων, εγκρίθηκε, εν τέλει, ψήφισμα προς τη Βασίλισσα Βικτωρία με αίτημα τη μεσολάβησή της για την ένωση (όχι την αυτονομία) της Κρήτης με την Ελλάδα.

Όμως η βρετανική πολιτική παρέμεινε αταλάντευτη στην αρχική της θέση περί ουδετερότητας. Η κύρια ανησυχία της ηγεσίας του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών ήταν ότι μία βρετανική μεσολάβηση υπέρ των Κρητών θα προκαλούσε την έντονη δυσαρέσκεια του Σουλτάνου. Επιπλέον, ήταν πιθανό ότι μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε την επέμβαση και των υπόλοιπων Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίες δεν θα ήθελαν σε καμία περίπτωση να αφήσουν την πρωτοβουλία στη Βρετανία. Τα εν δυνάμει αποτελέσματα από μία μεγάλης κλίμακας ανάμειξη των τριών Μεγάλων Δυνάμεων θα ήταν μια ριζική αλλαγή των ισορροπιών στην περιοχή, Επομένως, η μεσολάβηση υπέρ των Κρητών τη δεδομένη ιστορική στιγμή ήταν ένα ρίσκο που η Βρετανία δεν ήθελε να αναλάβει. Η απάντηση του Βρετανού προξένου στα Χανιά Dickson κινήθηκε μέσα σ’ αυτό το πνεύμα: η βρετανική κυβέρνηση δεν αναγνώριζε προσωρινή επαναστατική διοίκηση ή Γενική Συνέλευση και δεν ήταν διατεθειμένη να μεσολαβήσει υπέρ των επαναστατημένων Κρητών.

Νέο ψήφισμα στις 24 Σεπτεμβρίου / 6 Οκτωβρίου 1868, αυτή τη φορά απευθυνόμενο προς τις έξι Δυνάμεις που είχαν υπογράψει τη συνθήκη του Παρισίου του 1856, με αίτημα την αυτονομία και όχι την ένωση, είχε παρόμοια κατάληξη. Η επανάσταση αργόσβηνε στην Κρήτη και καμία Δύναμη δεν είχε λόγο να εκτεθεί για μία χαμένη υπόθεση.

Ο Σπύρος Καγιαλές (1872 - 1929) υψώνει την Ελληνική Σημαία, Ακρωτήρι - Χανιά, 9 Φεβρουαρίου 1897

Η διάσκεψη του Παρισίου το 1869 έβαλε την «ταφόπλακα» στην Κρητική Επανάσταση του 1866-69 διατηρώντας την τουρκική κυριαρχία στη Μεγαλόνησο. Οι Μεγάλες Δυνάμεις καθ’ όλη τη διάρκεια της Κρητικής Επανάστασης ενεπλάκησαν σ’ έναν ατέλειωτο γύρο διαβουλεύσεων, ελιγμών, υπομνημάτων και μυστικών επαφών, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα για την υπόθεση των Κρητών. Παρά την ολόθερμη υποστήριξη των λαών και των προοδευτικών διανοούμενων της Ευρώπης, οι κυβερνήσεις τους δεν απέκλιναν από την αρχή της υποστήριξης των γεωστρατηγικών συμφερόντων τους. Οι συσχετισμοί δυνάμεων στην Ευρώπη δεν επέτρεπαν ακόμη την εκκίνηση του Ανατολικού Ζητήματος. Μία λύση που θα περιλάμβανε την ένωση ή την αυτονομία της Κρήτης θα άνοιγε τους ασκούς του Αιόλου στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Τα σλαβικά έθνη των Βαλκανίων και η Ελλάδα θα έσπευδαν να εκμεταλλευθούν την απαρχή του διαμελισμού της Οθωμανικής αυτοκρατορίας προς όφελός τους. Οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν ενδιαφέρονταν για την ακεραιότητα της παραπαίουσας Οθωμανικής αυτοκρατορίας, του Μεγάλου Ασθενή. Όμως ήθελαν να έχουν υπό τον έλεγχό τους μια τέτοια διαδικασία διαμελισμού όποτε και αν ξεκινούσε. Το 1869 οι συνθήκες δεν ήταν ώριμες για κάτι τέτοιο. Τριάντα χρόνια αργότερα οι ισορροπίες στην Ελλάδα, την Κρήτη και την Ευρώπη είχαν αλλάξει. Ο αγώνας των Κρητών το 1908 για την πολυπόθητη ένωση με την Ελλάδα επιτέλους ευοδώθηκε εξασφαλίζοντας στο τέλος και την αποδοχή και υποστήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων.

Όμως θα ήταν άδικο να μείνει κανείς με την εντύπωση ότι η Επανάσταση του 1866-69 ήταν μια αδικοχαμένη υπόθεση, ότι οι θυσίες του κρητικού λαού ήταν μάταιες. Ο ηρωικός αγώνας και η αυτοθυσία των Κρητών προκάλεσαν τριγμούς στην εξωτερική πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων. Σε διάφορες φάσεις του αναζητήθηκαν από τις ξένες κυβερνήσεις λύσεις που θα ικανοποιούσαν τους πόθους των Ελλήνων και των Κρητών, φυσικά υπό την προϋπόθεση ότι τέτοιες λύσεις θα ικανοποιούσαν τα συμφέροντά τους. Μία εξ’ αρχής πιο τολμηρή και ευέλικτη ελληνική εξωτερική πολιτική, ταγμένη σθεναρά στην ιδέα της ένωσης, θα ήταν σε θέση να εκμεταλλευθεί τις ρωγμές στην αρχική θέση των Μεγάλων Δυνάμεων για διατήρηση του status quo στην περιοχή. Οι διαφορές και οι ανταγωνισμοί των Μεγάλων Δυνάμεων αποτελούσαν ένα πεδίο μέσα στο οποίο θα μπορούσε να κινηθεί προσεκτικά η Ελλάδα και να αποκομίσει σημαντικά οφέλη. Όμως η ελληνική κυβέρνηση και ο Βασιλιάς Γεώργιος δεν πολιτεύθηκαν με τέτοιο τρόπο για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω. Το κυριότερο όφελος της Κρητικής Επανάστασης του 1866-69 ήταν ότι αποτέλεσε τη «μαγιά» για μια επόμενη γενιά αγωνιστών, πιο ώριμων πολιτικά και με ξεκάθαρους στρατηγικούς στόχους, οι οποίοι κατέστησαν πραγματικότητα την απελευθέρωση της Κρήτης το 1898 κα την ένωση με την Ελλάδα το 1909. Μάλιστα μέσα από τις τάξεις τους αναδείχθηκαν σημαντικές προσωπικότητες όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος που έμελλε να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ελληνική και διεθνή πολιτική σκηνή για δύο και πλέον δεκαετίες.

 

 

 

 

 


 

η Συνθήκη της Χαλέπας ,τι γνωρίζεις γι αυτήν?

Με αυτή τη συμφωνία ο Σουλτάνος παραχώρησε μία σειρά προνομίων στους χριστιανούς υπηκόους του στην Κρήτη, σε συνέχεια του Οργανικού Νόμου του 1868, τα οποία ουσιαστικά ισοδυναμούσαν με την παροχή καθεστώτος ημιαυτονομίας στη Μεγαλόνησο. Υπογράφτηκε στις 3 Οκτωβρίου 1878 στο προάστιο των Χανίων, Χαλέπα.

Από την πλευρά του, ο Σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίντ Β’ με την προτροπή της Αγγλίας αναζήτησε πολιτική λύση στο αναφυέν πρόβλημα. Απέρριπτε, όμως, τα αιτήματα των χριστιανών, που ζητούσαν αυτονομία της Κρήτης και χριστιανό διοικητή ως ηγεμόνα. Η κίνησή του αυτή εξόργισε τους επαναστάτες, οι οποίοι μέχρι τα τέλη Μαρτίου είχαν θέσει υπό τον έλεγχό τους την κρητική ύπαιθρο, περιορίζοντας τους μουσουλμάνους στα φρούρια των μεγάλων πόλεων.

Η ραγδαία αυτή εξέλιξη δημιούργησε προς στιγμήν ελπίδες ότι η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα ήταν πολύ κοντά. Διαψεύστηκαν, όμως, όταν το Συνέδριο του Βερολίνου (13 Ιουνίου – 13 Ιουλίου 1878), που συγκάλεσαν οι Μεγάλες Δυνάμεις, απέρριψε το σχετικό αίτημά τους, υποδεικνύοντας στην Τουρκία να προχωρήσει σε νέες παραχωρήσεις προς τους Χριστιανούς της Κρήτης.

Πράγματι, στις 3 Οκτωβρίου 1878 υπογράφηκε η Σύμβαση ή Χάρτης της Χαλέπας, που χορηγούσε καθεστώς ημιαυτονομίας στη Μεγαλόνησο. Οι κυριότερες διατάξεις προέβλεπαν τα εξής:

  • Ο Γενικός Διοικητής της Κρήτης θα μπορούσε να είναι και χριστιανός. Η θητεία του ήταν πενταετής, με δυνατότητα ανανέωσης.
  • Ο Γενικός Διοικητής θα είχε ένα σύμβουλο από το άλλο θρήσκευμα (μουσουλμάνο αν ήταν χριστιανός και χριστιανό αν ήταν μουσουλμάνος).
  • Γενική Συνέλευση (Βουλή), στην οποία θα πλειοψηφούσαν για πρώτη φορά οι χριστιανοί, θα είχε 80 μέλη (49 χριστιανούς και 31 μουσουλμάνους).
  • Ίδρυση αστυνομικού σώματος με την επωνυμία Κρητική Χωροφυλακή, που θα στελεχωνόταν αποκλειστικά από ντόπιους.
  • Αναγνώριση της ελληνικής ως επίσημης γλώσσα των δικαστηρίων και της Γενικής Συνέλευσης. Μόνο τα επίσημα πρακτικά, οι αποφάσεις των δικαστηρίων και η επίσημη αλληλογραφία θα συντάσσονταν και στις δύο γλώσσες.
  • Χορήγηση γενικής αμνηστίας σε όσους είχαν λάβει μέρος στην εξέγερση του 1878 και άδεια οπλοφορίας στους Κρητικούς, με την οποία θα μπορούσαν να κρατήσουν τα όπλα τους.
  • Θεσμοθέτηση σημαντικών φορολογικών ελαφρύνσεων.
  • Παραχώρηση για πρώτη φορά του δικαιώματος για την ίδρυση φιλολογικών συλλόγων και την έκδοση εφημερίδων.

Τη συμφωνία υπέγραψαν από Οθωμανικής πλευράς ο βαλής της Κρήτης (γενικός διοικητής) Κωστάκης Αδοσίδης Πασάς, ο στρατηγός Μουχτάρ Πασάς και ο Σελίμ Εφέντι, ενώ από χριστιανικής πλευράς οι εκπρόσωποι της «Παγκρητίου Επαναστατικής Επιτροπής», Γεώργιος Παπαδοπετράκης, Κωσταρός Βολουδάκης, Ιωάννης Σφακιανάκης, Χαρίλαος Ασκούτσης, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, Αντώνιος Μιχελιδάκης, Ζ. Θειακάκης, Κυριάκος Χατζηδάκης, Στυλιανός Σταυρούδης, Αντώνιος Σήφακας και Α. Μενεγίδης.

Η Σύμβαση επικυρώθηκε τις αμέσως επόμενες μέρες με φιρμάνι του Σουλτάνου, ο οποίος τον Νοέμβριο του 1878 διόρισε βαλή της Κρήτης τον ελληνικής καταγωγής χριστιανό αξιωματούχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Ισκεντέρ Πασά (Αλέξανδρο Καραθεοδωρή).

Η Σύμβαση της Χαλέπας εφαρμόστηκε μέχρι την επόμενη εξέγερση των Κρητικών το 1889. Τα 11 χρόνια της εφαρμογής της αθετήθηκε πολλάκις από την Οθωμανική διοίκηση, όπως και ο Οργανικός Νόμος του 1868, και υπονομεύτηκε από την οξεία πολιτική και κομματική διαμάχη μεταξύ «Καραβανάδων» (συντηρητικών) και «Ξυπόλυτων» (φιλελεύθερων).

Αρέσει σε %d bloggers: