Clodio di Mogllano Venezia -Η οικογένεια που έκανε το acromonastiri σε Χρωμοναστήρι- 2ο μέρος

1414 ο Κρητάρχοντας Ματθαίος Καλλέργης γιός του Γεώργιου και δισέγγονος του μεγάλου Αλέξιου Καλλέργη  φεύγει απο την έδρα του τον Μέρωνα μαζί με κουστωδία υπηρετών και αυλικών και με την συντροφιά της συζύγου του Emo Guardonico οδεύοντας  προς τις απαρχές των ορίων του φέουδού τους στην περιοχή της μονής Αρκαδίου . Μαζί τους ο ιστορικός Buadelmondi ακόλουθος και σύμβουλος του μεγάλου δόγη της Βενετίας . Το ραντεβού είναι με τον άρχοντα του Ρεθύμνου don Cretensi Εμμανουήλ Χορτάτζη . Οι δύο άνδρες είναι οι κυρίαρχοι άρχοντες  φεουδάρχες της κεντροδυτικής Κρήτης .

100_2024
ο Ι.Ν της Παναγίας του Μέρωνα με το οικόσημο των Καλλέργηδων

Η συνάντησή τους γίνεται για την επαναχάραξη των ορίων της κυριαρχίας τους και άγνωστο με τι αντάλλαγμα . Η συνάντηση αναφέρεται οτι γίνεται στην περιοχή της σημερινής Κυριάννας αν λάβουμε υπόψη τα έγγραφα του Buadelmondi που γράφει για την θέση Chirianna ( Κυριάννα = κατά σύγχρονους απο κάποια κυρά Άννα , κατά τους μελετητές προφανέστερα απο τον Άγιο Ιωάννη τον Ξένο που ίδρυσε τον ναό της Παναγίας στο χωριό , Κυριάννα = Κυρ΄Ιωάννης κλπ) . Η περιοχή Αρκαδίου και των πλησίον του Ρεθύμνου χωριών ανδιέφερε ιδιαίτερα τον άρχοντα Καλλέργη ενώ τον Χορτάτζη η περιχοή του Ρεθύμνου προς την πλευρά των Χανίων που την ήλεγχε ο Αλεσάντρο Καλλέργης της Κισσάμου εξάδερφος του Ματθαίου αλλά λιγότερης κοινωνικής και οικονομικής βαρύτητας . Οι δύο άνδρες συμφώνησαν και η ΒΑ περιοχή του Ρεθύμνου ( συμπεριλαμβανομένης της πειροχής του σημερινού Χρωμοναστηρίου ) πέρασε στην ιδιοκτησία των Καλλέργηδων . Ο Χορτάτσης έλαβε με τη σειρά του την περιοχή δυτικά του Ρεθύμνου με έδρα τα σημερινά Ρούστικα ( Ρούστακ = η Αραβική λέξη για το ημιορεινός κατ άλλους παραφράστηκε απο τους Ενετούς σε Ρούστικα αλλά ενδεχομένως φέρει το όνομά του απο την λατινογενή έκφραση terra rusticum που σημαίνει αγροτική γη .)

σάρωση0196-copy-242x300  σάρωση0197-copy-188x300

σάρωση0198-copy-184x300
τα εμπράγμασι δικαιώματα όπως επανεγράφησαν απο το πρωτότυπο της συμφωνίας

Τα κείμενα έχουν  δημοσιευτεί στα Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συνεδρίου Η Επαρχία Αμαρίου από την Αρχαιότητα έως Σήμερα (Δήμοι Κουρητών και Συβρίτου: Απόστολοι, 27-31 Αυγούστου 2010), τ. Α΄, επιμ. Στέργιος Μιχ. Μανουράς, Αθήνα 2014, σσ. 361-394.

La parola all’accusato, ό.π., σσ. 139-153. Για τη βενετοκρατούμενη Κρήτη βλ. Ρομίνα Ν. Τσακίρη, Ποινές και κοινωνία στη βενετοκρατούμενη Κρήτη (15ος αι.), Αθήνα 2008 (αδημοσίευτη διδακτορική διατριβή, με συμπληρώσεις και διορθώσεις), σσ. 112-126, και κυρίως 112-123.

Ο αιώνας που παρέρχεται είναι πλούσιος σε εξεγέρσεις , στάσεις και φιλονικίες μεταξύ φεουδαρχών , Ενετοκρητών , Κρητών και  της κεντρικής εξουσίας του Δόγη . Ο Ματθαίος Καλλέργης δολοφονείται ενώ νέοι Καλέργηδες αναλαμβάνουν την ηγεσία των φεουδαρχικών κτήσεων . Πολλοί εκ των Καλέργηδων φεύγουν για την Βενετία υπό τον φόβο επιθέσεων σε βάρος τους αλλά και συνεπαρμένοι απο τις διηγήσεις των consillieri για τον πλούτο της Βενετίας και τις συνθήκες ζωής εκεί. Παραμένει όμως το φέουδο του ΒΑ Ρεθύμνου υπό τον νέο Καλέργη επίσης Ματθαίο στο όνομα γιό του Ιάκωβου . Ο μελετητής Ξανθουλίδης στέκεται ιδιαίτερα στην εμμονή των Καλλέργηδων να δημιουργούν ισχυρά αμυντικά εδάφη πλησίον μονών εκκλησιών και περιοχών γενικά που ειχαν προσέλευση πιστών , όλες οι περιοχες που ήλεγχαν είχαν ένα παρατηρητήριο κοντά σε μοναστήρι ή εκκλησία ( acre ) σημ: δες το φρούριο της Άκρα στη Συρία ,_ . Περιοχή τέτοιας σημασίας φαίνεται πως ήταν το acro μοναστήρι , που μπορούσε να ελέγξει την είσοδο απο τον νότο ενώ είχε φυσική πλάτη τα όρη του Βρύσινα και διέξοδο αν παρίστατο  ανάγκη το πέρασμα προς το Αμάρι .

1571 . Ο ενετικός στόλο που ήταν διαιρεμένος σε δύο μοίρες και ηγούνταν οι ναύαρχοι Sebastiano Venieri , Marco Querini και ο Agostino Barbarrigo παίρνει μέρος στη ναυμαχία  της Ναυπάκτου σαν μέρος της συμμαχικής δύναμης Ενετών Γενουατών και της Παπικής έδρας , εναντίον του Τουρκικού υπό την ηγεσία του Καπουδάν Πασά Αλή Ζαζέ Μουεζίν . Στην ναυτική μοίρα του Agostino Barbarrigo καπετάνιος σε μια γαλεραρχία ( 4 γαλέρες ) είναι ο Giorgio Kalergi εκ της νήσου Κρήτης όπως γράφει το Ντρογκάριο της Ενετικής βιβλιοθήκης . Στην αυτή δύναμη με εξουσίες αξιωματικών είναι οι εξάδερφοι Matteo Clodio και Kristoforo Clodio ευγενείς απο την πόλη Mogllano , βορειοδυτικά της Βενετίας περίπου 15 χλμ απόσταση . Οι δύο νέοι φέρεται οτι ήταν προστατευόμενοι και πιθανώς συγγενείς εκ μητρών τους με τον Δόγη Αλβίζε Α΄Μοτσενίγκο.

Disposition_of_the_Venetian_and_Ottoman_fleets_during_the_Battle_of_Lepanto_in_1571_-_Camocio_Giovanni_Francesco_-_1574
Εθνική Βιβλιοθήκη Βενετίας , ο χάρτης του Μatteo Clodio κατα τη διάταξη των στόλων στη ναυμαχία της Ναυπάκτου

Μετά την επιτυχή έκβαση της ναυμαχίας ( με πολλές απώλειες εκατέρωθεν ) οι Clodio παιρνούν αφενός ο Μatteo στην Κρήτη , αφετέρου ο Kristoforo στην εσωτερική Μάνη ( οίκος Μολιανού ).Η επικοινωνία αρχικά είναι συνεχής μεταξύ των δύο συγγενών μέσω επιστολών ενώ πανδηλη είναι η αγωνία του Matteo για την αναρρίχηση του στα αρχοντικά δικαιώματα του Ρεθύμνου καθώς σε αυτά πρωταγωνιστεί ο Ματθαίος Καλλέργης ο οποίος αίφνης μετα λίγο δολοφονείται . Η συζυγός του έντρομη παίρνει τα παιδιά τους και φεύγει και εγκαθίσται μόνιμα στην Βενετία κτίζοντας μαζί με τους κληρονόμους της το Palazzo Kall;ergi που σήμερα στεγάζει το καζίνο της Βενετίας . Οι ιστορικοί και μελετητές ( πολλοί διορισμένοι απο την οικογλενεια Καλέργη ) έχουν διαφωνίες για το ποιός μεταβίβασε την περιουσία τους στο Ρέθυμνο στον Clodio . Ο ιστορικός ΣΠΑΝΑΚΗΣ αναφέρεται οτι η χήρα του Ματθαίου Καλλέργη το έπραξε ενώ ο Ξανθουλίδης αναφέρει οτι πιθανώς ο ηγούμενος Κλήμης Χορτάτσης που εμπιστευόταν τυφλά ο Καλέργης ενήργησε κατ εντολή προτύτερη σε περ’ιπτωση αιφνίδιου θανάτου να μεταφερθεί το κληροδότημα είτε στον νέο φεουδάρχη της περιοχής εντέυθεν του Ατζίποπουλουν τον οίκο Barocchi είτε στον Νοτάριο της περιοχής Μάρκο Βλαστό .

AAAAA-Venezia_-_Ca'_Vendramin_Calergi
το Palazzo Kallergi στην Βενετία

Γεγονός είναι πως το 1601 πρωτομνημονεύεται το όνομα Clodio ως άρχοντας της περιοχής που σήμερα βρίσκεται το Χρωμοναστήρι στο donato της σύμβασης των Βενετικών περιοχών .

Ο Μatteo Clodio προφανώς επηρεασμένος απο το μοτίβο διαχείρισης της οικογένειας Barocchi και έχοντας συνάψη συμμαχία με τον εναπομείναντα Φραγκίσκο Καλέργη που έχει αποσυρθεί προς τις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου αρχίζει να χτίζει επαύλεις ακριβώς στις περιοχές των acra μοναστηριών . Πρώτη η έπαυλη στο μικρό χωριό Αγ. Κωνσταντίνος ……………..

4 N. Ζουδιανός, Ιστορία της Κρήτης επί Ενετοκρατίας, τ. 1, Αθήνα 1960, 245-247˙ Γιαννόπουλος, Η Κρήτη, ό.π., σσ. 131-139.
Για τα χωριά Αμπελάκι (το) και Καρέ (η)  της επαρχίας Ρεθύμνου βλ. αντίστοιχα Σπανάκης, Πόλεις και Χωριά της Κρήτης, τ.
Α΄, ό.π., σσ. 104 και 366. Για τη μονή Αρκαδίου στην επαρχία Ρεθύμνου βλ. στο ίδιο, σσ. 137-143. Για την Επισκοπή της
επαρχίας Ρεθύμνου βλ. στο ίδιο, σ. 274. Για τα χωριά Καμαριώτης (ο) και Τύλισος (η) της επαρχίας Μαλεβιζίου, του νομού
Ηρακλείου, βλ. αντίστοιχα στο ίδιο, σσ. 349-350 και Σπανάκης, Πόλεις και Χωριά της Κρήτης, ό.π., τ. Β΄, Ηράκλειο Κρήτης
2006³, σσ. 777-778.

A.S.Ve., Cariche da Mar, Processi, b.  4, filza             1572, λυτό έγγραφο: καταδικαστική απόφαση των αρχών του Ρεθύμνου

εναντίον των κατηγορούμενων για την επίθεση στον  Ματθαίο Καλλέργη (18 Ιανουαρίου 1571 β.έ., βλ. έκδοση εγγρ. αρ. 1).

Συνεχίζεται με το 3ο και τελευταίο μέρος ….απο τον Clodio στους Οθωμανούς , νεότερα χρόνια

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: