Ο Βράχος της Μονεμβάσιας ( βίντεο )

Η καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς, το μοναδικό κάστρο στην Ευρώπη που κατοικείται ανελλιπώς από όταν πρωτοχτίστηκε μέχρι και σήμερα, είναι η ολοζώντανη απόδειξη πως η εμπειρία ξεπερνάει την εικόνα· αυτό που ζεις στη Μονεμβασιά δεν θα μπορέσεις ποτέ να το περιγράψεις επαρκώς, θα θες μόνο να το ξαναζήσεις πάλι και πάλι.

pegasus_LARGE_t_242261_54681107

Το ταξίδι της ξεκίνησε περίπου στα 375 μ.Χ., μια σειρά από σεισμούς άλλαξε ριζικά τον χάρτη της Λακωνίας, κατέστρεψε οικισμούς, βύθισε πόλεις, και μεταξύ άλλων απέκοψε από τις ανατολικές λακωνικές ακτές έναν βράχο ύψους περίπου τριακοσίων μέτρων.

Γύρω στους δύο αιώνες αργότερα, κάποιοι Λακεδαίμονες συνειδητοποίησαν πως ο βράχος αυτός θα προσέφερε μια χαρά προστασία από τις επιδρομές των πειρατών, που τότε ρήμαζαν τα πάντα. Ανέβηκαν λοιπόν στην κορυφή του βράχου κι άρχισαν εκεί να στήνουν τον πρώτο οικισμό.

pegasus_LARGE_t_242261_54681116

Φυσικά δεν ήταν οι μόνοι που αντιλήφθηκαν τη σημασία του. Βυζαντινοί, Φράγκοι, Ενετοί, Οθωμανοί, όποιος περνούσε απ’ το Μυρτώο έβλεπε και ζήλευε τον κοκκινόβραχο. Να λοιπόν το πρώτο κάστρο. Και μια και τα πάντα γίνονταν για την ασφάλεια, έφτιαξαν μία και μόνη εμπασιά στο οχυρό, που είχε πια απλωθεί και στα ριζά του βράχου· και εγένετο η Μονεμβασιά.

Σ’ αυτή λοιπόν τη μοναδική πύλη αφήνεις το αυτοκίνητο (όχημα μηχανοκίνητο δεν μπαίνει στο κάστρο) και το σεργιάνι ξεκινά. Αμέσως μόλις περάσεις την πύλη, να το πρώτο διαβατικό, ή δρομικό, όπως λέγονται τα θολοσκέπαστα τρίστρατα και σταυροδρόμια, που σε βάζουν αμέσως στην ατμόσφαιρα μιας σωστής μεσαιωνικής πολιτείας.

Μαζί μ’ αυτό, και το πρώτο παραστράτημα: στο πρώτο διαβατικό θα κάνεις αμέσως αριστερά, και σε λίγα μέτρα βρίσκεται σε μια μικρή αυλή με μια προτομή: είναι το σπίτι του ποιητή της Ρωμιοσύνης, Γιάννη Ρίτσου, γέννημα-θρέμμα της Μονοβάσιας (όπως θ’ ακούσεις να τη λέν’ οι ντόπιοι).

pegasus_LARGE_t_242261_54681110

Ενα κεντρικό καλντερίμι διασχίζει όλη τη Μονεμβασιά, το ίδιο που πριν 11 αιώνες έφτιαξαν οι πρώτοι κάτοικοι για να περνούν τα εμπορεύματα, το ίδιο που οι Βυζαντινοί είπαν «Μέση Οδό» και οι Βενετσιάνοι «Φόρο». Γιάννη Ρίτσου λέγεται σήμερα, και κατά μήκος του θα βρεις ό,τι τραβάει η ψυχή σου, από ταβερνάκια με τα τοπικά σαΐτια (χορτόπιτες), καταστήματα για τα απαραίτητα σουβενίρ και ατμοσφαιρικά μπαρ για ένα ποτό με φόντο τον ανοιχτό ορίζοντα.

Ομως η Μονεμβασιά δεν είναι Μύκονος, όλα αυτά θα τα βρεις σε μια όμορφη τάξη και στη «ποσότητα» που χρειάζεται, προκειμένου το κάστρο να παραμένει κάστρο και όχι σύναξη σελέμπριτι.

pegasus_LARGE_t_242261_54681120

Θα περπατήσεις σίγουρα στην περατζάδα των νότιων τειχών για να δεις τα κύματα να σπάνε ανταριασμένα στα στιβαρά πέτρινα στήθη της πόλης. Θα φτάσεις σίγουρα μέχρι το Πορτέλο, τη μικρή πύλη προς την ανατολική απόληξη του βράχου, εκεί από όπου φορτώνονταν κάποτε τα λογής λογής εμπορεύματα, με τον φάρο και τη μικρή παραλία που τιμούν ιδιαίτερα όσοι δεν θέλουν να εγκαταλείψουν τη Μονεμβασιά ούτε για το μπάνιο τους.

Ενα καλντερίμι που πρέπει οπωσδήποτε να πάρεις είναι οι «Βόλτες», η λιθόστρωτη φιδογυριστή στράτα που θα σε ανεβάσει από την Κάτω Πόλη (τον οικισμό της Μονεμβασιάς) μέχρι την Ανω Πόλη, τον Γουλά με το κατεξοχήν κάστρο και την ακρόπολη.

Εδώ πια το σκηνικό αλλάζει. Κι αλλάζει πριν ακόμα φτάσεις στην κορυφή, όταν ακόμα ανεβαίνεις, όταν κάθε λίγο σταματάς σε κάθε στροφή να πάρεις μια ανάσα, όχι γιατί κουράστηκες, μα γιατί πάει, σου την πήρε η συγκλονιστική θέα που αντικρίζεις, που όσο ανεβαίνεις, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να πειστείς πως είναι αληθινή και όχι κάποιο τουριστικό εύρημα.

pegasus_LARGE_t_242261_54681111

Στην Ανω Πόλη η πέτρα δίνει τη θέση της στην άνοιξη, κι η (όποια) βουή της Μονοβάσιας χάνεται μπροστά στη μαγική σιωπή της ερειπωμένης ακρόπολης. Πεντακόσια ολόλευκα σπίτια περιγράφει ο Οθωμανός περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή τον 17ο αι., κι όμως σήμερα ένα και μόνο κτίσμα απομένει όρθιο.

Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας (12ος αι.), που σώθηκε για τον απλό λόγο πως κάθε κατακτητής την αναστήλωνε κατά το θρησκευτικό του δοκούν: από ορθόδοξο ναό σε τζαμί κι έπειτα σε ενετική καθολική εκκλησία,  για να ατενίζει μέχρι σήμερα το Μυρτώο, τριακόσια μέτρα πάνω από τη θάλασσα.

Παραπέρα η Τάπια του Κρητικού, οι ερειπωμένοι στρατώνες, οι δεξαμενές, η ακρόπολη. Δύσκολο να φανταστείς τη ζωή εδώ πάνω. Κι αν το παρόν περιγράφεται αυτή την εποχή με τα χρώματα της ανθισμένης φύσης, μόνο με τη φαντασία μπορείς να σκεφτείς πώς να ’ταν εδώ πάνω η ζωή στα χρόνια της ακμής του κάστρου…

Διαδρομές . Μονεμβάσια , ο βράχος from georgios papadosifos georgiou-Ag on Vimeo.

 

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: