Πριγκηπόνησοι : Τα σμαράγδια του Βόσπορου ( εικόνες – βίντεο drone)

Εννέα νησιά, 4 μεγάλα (Πρώτη, Αντιγόνη, Χάλκη, Πρίγκηπος) και 5 μικρότερα (Πίτα, Νέανδρος, Οξειά, Πλάτη, Αντιρόβυθος) «Πολύτιμα σμαράγδια από περιδέραιο»  νότια του Βοσπόρου έχουν να μας διηγηθούν πολλές ιστορίες, που αρχίζουν από την αρχαιότητα και φθάνουν μέχρι τις μέρες μας.

image30226[2346]

Ιστορίες για πρίγκηπες και αυτοκράτορες, για σημαντικές οικογένειες Ελλήνων της Πόλης, που απολάμβαναν τα καλοκαίρια τους, για σημαντικά κέντρα του ελληνισμού, όπως η Θεολογική Σχολή της Χάλκης, για μαγευτικά τοπία και άλλους λαούς που συνυπήρχαν με τους Τούρκους, αλλά και ιστορίες που δεν είχαν πάντα ευτυχές τέλος.

Αλλωστε, τα Πριγκηπονήσια αποτελέσαν τόπο εξορίας αντιφρονούντων της οθωμανικής Πύλης, των Πατριαρχών και των Αυτοκρατόρων ενώ τα δεινά που γνώρισαν τον 20ο αιώνα με τους βαλκανικούς πολέμους, την Μικρασιατική Καταστροφή και τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο σήμαναν και την αρχή του τέλους για τον ελληνισμό. Σήμερα από τους 20.000 μόνιμους κατοίκους τους, μόνο οι 980 περίπου Ελληνες, οι οποίοι και αποτελούν την τρίτη πολυπληθέστερη κοινότητα της Πόλης.

Πριγκιποννήσια from georgios georgiou on Vimeo.

 

Το μεγαλύτερο από αυτά είναι η Πρίγκηπος, ενώ ακολουθούν, η Χάλκη στην οποία βρίσκεται και η ομώνυμη θεολογική σχολή, η Αντιγόνη και η Πρώτη. Κάποτε εδώ υπήρχε μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές κοινότητες.  Το αισθάνεσαι παντού, με το που πατήσεις το πόδι σου σε ένα από αυτά.

prigki

Επιβλητικά αρχοντικά με όμορφη αρχιτεκτονική, όπου ο χρόνος απλά σταμάτησε, γραφικά σοκάκια, παραδοσιακές άμαξες και ποδήλατα (δεν κυκλοφορούν αμάξια), εκκλησίες όπως η Μονή του Αγίου Γεωργίου στην Πρίγκηπο και η Μονή της Αγίας Τριάδας στη Χάλκη, στην οποία στεγαζόταν και η Θεολογική Σχολή της Χάλκης καθώς και πλούσια φυσική ομορφιά.

Ο Αριστοτέλης, η ονομασία και ο ελληνισμός
Τα Πριγκηπονήσια μνημονεύονται για πρώτη φορά τον 4ο αιώνα π.Χ. από τον Αριστοτέλη με το όνομα «Χαλκηδόνιοι νήσοι» ή «Δημόνησοι», από το όνομα κάποιου Δημόνησου, ο οποίος πρώτος κατεργάστηκε τον υποθαλάσσιο χαλκό, που ανέσκαπταν στον παρακείμενο βυθό είλωτες εργάτες. Τα νησιά αυτά αποτέλεσαν από νωρίς τόπο εξόρυξης χαλκού, που ήταν πολύτιμο μετάλλευμα εκείνα τα χρόνια, από αποίκους Μεγαρείς, Αιολείς και Μιλησίους.

prigkipos

Η σημερινή ονομασία προήλθε από την εποχή που το μεγαλύτερο νησί υπήρξε ιδιοκτησία του βυζαντινού πρίγκηπα Ιουστίνου Κουροπαλάτη, στα 569 μ.Χ., ο οποίος έκτισε και ανάκτορο σε αυτό. Εκτοτε το νησί ονομάστηκε «Νήσος του Πρίγκηπος» και κατ’ επέκταση τα γύρω νησιά «Πριγκηπόνησα». Πλήθος πριγκήπων και βυζαντινών αξιωματούχων κατέφευγαν στα ειδυλλιακά αυτά νησιά για ξεκούραση και συλλογισμό.

Τον 19ο αιώνα τα νησιά έγιναν τόπος παραθερισμού για τις πλούσιες οικογένειες της Κωνσταντινούπολης, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν έμποροι και τραπεζίτες, ελληνικής και εβραϊκής καταγωγής. Τα Πριγκηπονήσια αποτέλεσαν σημαντικό κέντρο για τον ελληνισμό της Τουρκίας. Στην καθημερινή ομιλία οι Ελληνες της Κωνσταντινούπολης τα αποκαλούσαν «τα Νησιά», ενώ η σημερινή επίσημη τουρκική ονομασία τους είναι: Istanbul adalari (Τα νησιά της Πόλης).

Πολλά σπίτια, αρχοντικά καθώς και παραθεριστικές κατοικίες χτίστηκαν από το 1850 και ύστερα ενώ η ελληνική παρουσία πάνω στα νησιά ανέκαθεν ήταν έντονη. Πολλές σημαντικές οικογένειες της Πόλης προέρχονταν από εδώ ή είχαν τα εξοχικά τους: Καραθεοδωρή, Υψηλάντη, Σκυλίτση, Μαυρογένη κλπ. Την εποχή αυτή αριθμούσαν 10.250 μόνιμους Ελληνες κατοίκους.

Στο εσωτερικό της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης

Σημαντικού ελληνικού ενδιαφέροντος είναι η Μονή του Αγίου Γεωργίου στην Πρίγκηπο και η Μονή της Αγίας Τριάδας στη Χάλκη, στην οποία στεγαζόταν και η Θεολογική Σχολή της Χάλκης . Η Σχολή της Χάλκης μέχρις ότου έκλεισε ήταν ο θεσμός που έδινε στο Πατριαρχείο έμψυχο δυναμικό αφού από αυτήν αποφοίτησαν διάκονοι, παπάδες, νομικοί καθώς και Πατριάρχες όπως ο νυν Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Η Πρίγκηπος είναι το μεγαλύτερο νησί, με έκταση 5,46 τετραγωνικά χιλιόμετρα, το οποίο κατά τους βυζαντινούς χρόνους έφερε την ονομασία «Μεγάλη Νήσος». O αυτοκράτορας Ιουστίνος Β’ (565-576) έκτισε εδώ ένα παλάτι (εξ ου και το όνομα Πρίγκηπος), ενώ αποτέλεσε τόπο εξορίας αυτοκρατόρων πριγκίπων και σημαντικών προσωπικοτήτων.

Πριγκηπονήσια

Το δεύτερο νησί στη σειρά είναι η Χάλκη, με έκταση 2,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα, που οφείλει το όνομά της στα μεταλλεία χαλκού που υπήρχαν εδώ κατά την αρχαιότητα. Από τα πρωτο-βυζαντινά χρόνια ένα πλήθος αναχωρητών έζησαν εδώ σε ησυχαστήρια, χτισμένα στις πιο απρόσιτες τοποθεσίες της δυτικής ακτής, ενώ λίγα χρόνια αργότερα -σύμφωνα με την παράδοση- ο Πατριάρχης Φώτιος έκτισε τη Μονή της Αγίας Τριάδας, περιτριγυρισμένη από ένα αλσύλλιο με πεύκα και κυπαρίσσια, η οποία αποτέλεσε τον πυρήνα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Πριγκηπονήσια

Η Αντιγόνη είναι το τρίτο νησί του συμπλέγματος (1,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση), που υπήρξε θέρετρο της μεσοαστικής ελληνικής κοινωνίας της Πόλης, ενώ φημιζόταν για το θαυμάσιο κλίμα της και τη μακροβιότητα των κατοίκων της και κατά παράδοση σε αυτόν τον τόπο αποχωρούσαν οι έκπτωτοι πατριάρχες.

Το τέταρτο νησί των Πριγκιποννήσων είναι η Πρώτη, που έχει έκταση 1,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα και οφείλει την ονομασία του στο γεγονός ότι είναι πρώτο στη σειρά κατά την αναχώρηση από την Κωνσταντινούπολη. Είναι το νησί με το λιγότερο πράσινο και όχι τόσο αναπτυγμένο όσο τα υπόλοιπα τρία.

Οι μετακινήσεις στο εσωτερικό των νησιών γίνονται με ποδήλατα ή άμαξες, καθώς δεν υπάρχουν καθόλου αυτοκίνητα.

Πριγκηπονήσια

Πριγκηπονήσια

Πριγκηπονήσια

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: