Συμβολισμοί

Αυτές τις μέρες ανταλλάσσουμε ευχές , λέμε κάλαντα , στολίζουμε έλατο , έχουμε Αη Βασίληδες και πίτες με φλουριά ..Τι συμβολίζουν όλα αυτά ? ας δούμε παρακάτω

Σχετική εικόνα

Να τα πούμε;

Όλοι έχουμε πει την συγκεκριμένη φράση αρκετές παραμονές Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Φώτων.

Η θετική ανταπόκριση, το τραγούδι με ή χωρίς τη συνοδεία μεταλλικού τριγώνου ή άλλων μουσικών οργάνων και συνήθως με πολλά λάθη και σαρδάμ, αλλά και το κέρασμα μετά χάριζαν χαρά και στις δύο πλευρές.

Γιατί όμως λέμε τα κάλαντα κάθε χρόνο; Πως προέκυψε αυτό το έθιμο;

Γιατί λέμε κάλαντα

Τα κάλαντα συχνά αναφέρονται ως εθιμικά τραγούδια του λαού μας και όχι άδικα μιας και είναι από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται ζωντανά μέχρι και τις μέρες μας.

Ουσιαστικά πρόκειται για δημοτικά τραγούδια με εγκωμιαστικούς στίχους για τη νέα χρονιά που έρχεται και τα οποία διαδόθηκαν από γενιά σε γενιά και τα τραγουδούμε ακόμη και σήμερα.

τι σημαίνουν τα κάλαντα
Τα κάλαντα ψέλνουν συνήθων μικρά παιδιά, ενώ κάποιες φορές τα ακούμε να τα τραγουδούν ακόμη και ενήλικες.

Ο αρχικός τους ρόλος ήταν το καλωσόρισμα του νέου έτους και γενικά η αναγγελία του χαρμόσυνου μηνύματος των γιορτών.

Από που προέρχονται τα κάλαντα

τα κάλαντα προέρχονται από τον ΔιόνυσοΗ προέλευση του εθίμου είναι μάλλον διονυσιακή, καθώς στις αρχαίες διονυσιακές γιορτές τα παιδιά συνήθιζαν να τραγουδούν για την καλή χρονιά, κρατώντας ένα κλαδί ελιάς τυλιγμένο με μαλλί προβάτου, το οποίο συμβόλιζε την ευφορία και τη γονιμότητα.

Ετυμολογικά, η λέξη κάλαντα προέρχεται από τις Ρωμαϊκές καλένδες (δηλαδή τις πρώτες μέρες) του Ιανουαρίου, του πρώτου μήνα του χρόνου.

Μάλιστα πριν τον 2ο αιώνα π.Χ. ο πρώτος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου ήταν ο Μάρτιος κι έτσι η πρωτοχρονιά γιορταζόταν τότε.

Αν και αρχικά η Εκκλησία απέρριψε τα κάλαντα ως ειδωλολατρικό έθιμο, στη συνέχεια το αποδέχτηκε και το αφομοίωσε σε τόσο μεγάλο βαθμό που κατέληξε να αποκτήσει καθαρά θρησκευτικό περιεχόμενο.

Εκτός αυτού, καθιερώθηκε να λέμε τα κάλαντα όχι μόνο την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αλλά πριν από όλες τις μεγάλες γιορτές όπως τα Χριστούγεννα, τα Φώτα, του Λαζάρου, των Βαΐων κλπ.

Σε κάθε περίπτωση, τα κάλαντα εκτός από τα χαρμόσυνα μηνύματα των γιορτών, φέρνουν και ευχές για καλή τύχη στους νοικοκύρηδες των σπιτιών, αλλά και σε όλο τον κόσμο.

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο…

Χριστουγεννιάτικο δέντροΑρχικά το έλατο που είναι και το παραδοσιακό δέντρο που στολίζουμε, έχει μια ιδιότητα: δεν μαραίνονται τα φύλλα του και δεν πέφτουν ποτέ. Ακόμα και στο βαθύ χειμώνα, είναι καταπράσινο και “ζωντανό”.

Αυτό δεν είναι τυχαίο και συμβολίζει την αιώνια ζωή του Χριστού.

Τώρα, αν παρατηρήσετε το σχήμα του Χριστουγεννιάτικου δέντρου -του έλατου- είναι τριγωνικό. Αυτό που συμβολίζεται με αυτόν τον τρόπο είναι η Αγία Τριάδα.

Πολλές φορές έχουμε το χιόνι που βάζουμε επάνω στο έλατο και γενικά στη φάτνη. Εδώ φαίνεται ότι δεν υπάρχει κάποιος Χριστιανικός συμβολισμός, παρά μόνο ότι είναι βαθύς χειμώνας κατά το χαρμόσυνο αυτό γεγονός.

Τα στολίδια του…

στολίδια Χριστουγεννιάτικου δέντρου συμβολίζουνΤώρα τα στολίδια επάνω στο Χριστουγεννιάτικο δέντρο συμβολίζουν κι αυτά διάφορα σχετικά με τη γέννηση του Χριστού. Βάζουμε λαμπάκια (και παλιά που δεν υπήρχε ηλεκτρισμός βάζανε κεριά) για να συμβολίσουμε ότι ο Χριστός είναι το Φως της ζωής.

Αντίστοιχα στην κορυφή του βάζουμε ένα αστέρι που συμβολίζει το φωτεινό άστρο της ανατολής που προσδίδει τη γέννησή Του και οδήγησε τους τρεις μάγους στη φάτνη.

Επίσης, αντί για άστρο βάζουμε έναν άγγελο που συμβολίζει τον άγγελο Κυρίου που ανακοίνωσε στον Ιωσήφ και την Παρθένο Μαρία τη γέννησή Του.

Οι χριστουγεννιάτικες μπάλες που παραδοσιακά είναι κόκκινες, συμβολίζουν τη θυσία του Σωτήρα για όλους εμάς (το κόκκινο συμβολίζει το αίμα στην ουσία).

Οι γιρλάντες που βάζουμε μερικές φορές, συμβολίζουν κάτι χαρμόσυνο και χαρούμενο που δεν είναι άλλο από τη γέννηση του Χριστού.

Τα ζαχαρωτά (σε σχήμα μαγκούρας) συμβολίζουν τη μαγκούρα του βοσκού στην ουσία που χρησίμευε στο να φέρει τα πρόβατα ο βοσκός στο σωστό δρόμο. Αυτό τα Χριστούγεννα στην ουσία συμβολίζει τον Σωσία που ήθελε να φέρει τον κόσμο στο σωστό δρόμο.

Σε γενικές γραμμές…

Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο συμβολίζει για εμάς μια περαιτέρω ανατίμηση της γέννησης του Χριστού.

Πρόκειται για μια υπενθύμιση αυτού του θαύματος “έγχρωμα” και όμορφα, αναπαριστώντας με ιδιαίτερο τρόπο όλα τα επιμέρους γεγονότα και τιμώντας στην ουσία το χαρμόσυνο αυτό γεγονός στο σύνολό του.

Τώρα λοιπόν που ξέρετε τι συμβολίζει το Χριστουγεννιάτικο δέντρο, όταν θα το κοιτάτε, θα ξέρετε πλέον 5 βασικά πραγματάκια!

Άγιος Βασίλης

Ο Άγιος Βασίλης αποτελεί μία μίξη παραδόσεων, θεοτήτων και σαφώς χριστιανικών στοιχείων.

Να πούμε εν συντομία ότι εξαρχής την περίοδο των Χριστουγέννων ήταν τοποθετημένη η λατρεία του αρχαίου θεού Πρίαμου.

Το έθιμο κράτησε μέχρι τον τέταρτο αιώνα μ.χ. όταν ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος καθιέρωσε τα Χριστούγεννα ως Χριστιανική εορτή.

Χριστούγεννα

Επίσης, γνωρίζατε ότι ο Άγιος Βασίλης υιοθέτησε τη γενειάδα από τον αρχαίο θεό Πρίαμο, που είχε μακριά γενειάδα; Ναι, έτσι είναι!

Στη συνέχεια ή λατρεία του αρχαίου μάγου Οντίν ”Θεός των μάγων”, ήταν αυτό που έδωσε στον Άγιο Βασίλη τη στολή του μάγου και την κάτασπρη πλέον γενειάδα αλλά και μακριά γενειάδα σαν κι αυτή του Πριάμου.

Ο Χριστιανισμός έκανε την πιο καθοριστική παρέμβαση αφού γέμισε με περιεχόμενο καρδιάς, ψυχής, ελπίδας οράματος τον Άγιο Βασίλη.

Άγιος Βασίλης και Χριστιανισμός

Του έδωσε φυσικά και το όνομα του Αγίου Βασιλείου εξ Καππαδοκίας, ο οποίος έκανε δωρεές και έχτισε ιδρύματα για τους φτωχούς ανθρώπους της εποχής του.

Αλλά τι γιόρταζαν οι Χριστιανοί της Δύσης πριν του δοθεί αυτό το όνομα;

Ο Άγιος Νικόλαος (Saint Nicolas = Santa Claus, προστάτης των παιδιών), ο οποίος γιορτάζεται στις 6 Δεκεμβρίου, λίγο πριν τα Χριστούγεννα, ήταν αυτός που έδωσε στον νέο Άγιο της εκκλησίας(τον Άγιο Βασίλειο) τη γενναιοδωρία και μαζί με όλα τα προηγούμενα προκύπτει το αισιόδοξο πνεύμα των Χριστουγέννων.

Ο Άγιος Βασίλης (ή Santa Claus, αλλά Δυτικά), πήρε την ”κόκκινη πινελιά” στη στολή του, από γνωστή εταιρεία αναψυκτικών, κυρίαρχη ανά την υφήλιο (περίπου στα 1930)! Δεν θα σας πούμε ποια είναι γιατί αποκλείεται να την ξέρετε. :p

santa coca cola

Τώρα το πόσο κοντά είναι αυτές οι δύο γιορτές Αγίου Νικολάου – Αγίου Βασίλη, ή ο λόγος που τοποθετήθηκαν εκεί, σχετίζεται με το ηλιακό φως.

Το πότε είναι μικρότερη η μέρα και γιατί αυτό σχετίζεται με αυτές τις γιορτές της ελπίδας, της χαράς, της γενναιοδωρίας, θα αναλυθεί σε επόμενο άρθρο…

Προέλευση του εθίμου της βασιλόπιτας

Συγκεκριμένα πρόκειται για ένα πολύ παλιό έθιμο που έχει τις ρίζες του στα Κρόνια, μια αρχαιοελληνική γιορτή αντίστοιχη με τα Ρωμαϊκά Σατουρνάλια.

η βασιλόπιτα προέρχεται από τα Σατουρνάλια
Η σημερινή του εκδοχή, ωστόσο, οφείλεται στη χριστιανική παράδοση καθώς εμφανίζεται και στην καθολική και στην ορθόδοξη παράδοση.

Οι πρώτοι που έβαλαν φλουρί, δηλαδή νόμισμα, στην πίτα της Πρωτοχρονιάς ήταν οι Φράγκοι, στο λεγόμενο Kings’ cake, δηλαδή πίτα αφιερωμένη στους τρεις βασιλιάδες ή τρεις μάγους όπως τους λέμε εμείς.

Μάλιστα συνήθιζαν να κόβουν την πίτα τα Θεοφάνια κάτι που συνηθίζεται και σε διάφορες περιοχές της χώρας μας, καθώς σε πολλά σπίτια κόβουν μια πίτα με την αλλαγή του χρόνου και μια την ημέρα των Φώτων.

Πως προέκυψε όμως το έθιμο του νομίσματος;

Γιατί βάζουμε φλουρί στη βασιλόπιτα

ο Άγιος Βασίλειος ο ΜέγαςΣύμφωνα με την ορθόδοξη παράδοση, η βασιλόπιτα έχει τις ρίζες της στην Καισαρεία της Μικράς Ασίας την εποχή του Μεγάλου Βασιλείου, στον οποίο οφείλει και το όνομα της.

Σύμφωνα λοιπόν με τον μύθο, ο Αγ. Βασίλειος που ήταν δεσπότης στην περιοχή ζήτησε από τους πιστούς να προσφέρουν κάποια χρυσαφικά ώστε να τα δώσει στον άπληστο έπαρχο-τύραννο της περιοχής που απειλούσε να λεηλατήσει την πόλη.

Ωστόσο ο τύραννος “εξουδετερώθηκε” με τη βοήθεια του Θεού πριν προλάβει να πάρει το χρυσάφι ή να προξενήσει καταστροφές.

Έτσι, ο Αγ. Βασίλειος έπρεπε να επιστρέψει στους πιστούς τα πολύτιμα αντικείμενα που είχαν προσφέρει χωρίς να αδικήσει κανέναν.

Τότε, σύμφωνα πάντα με τον μύθο, ο Θεός του είπε να φτιάξει ζεστά ψωμάκια, να κρύψει μέσα τα χρυσαφικά και να τα μοιράσει στους πιστούς.

γιατί βάζουμε νόμισμα στη βασιλόπιτα

Ο Αγ. Βασίλειος υπάκουσε και λέγεται ότι κάθε πιστός όταν άνοιξε το ψωμάκι βρήκε μέσα τα δικά του χρυσαφικά.

Από τότε έμεινε σαν έθιμο να βάζουμε ένα φλουρί μέσα στην Βασιλόπιτα και να την κόβουμε με την αλλαγή του χρόνου, δηλαδή την γιορτή του Μεγάλου Βασιλείου, προς τιμήν του!

Αποτέλεσμα εικόνας για χριστουγεννα

Απάντηση

Αρέσει σε %d bloggers: